Dawkowanie i sposób podawania
Erytromycyna

Dawkowanie i sposób podawania erytromycyny

Erytromycyna jest antybiotykiem makrolidowym stosowanym w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. Dostępna jest w wielu postaciach farmaceutycznych, co umożliwia dostosowanie terapii do potrzeb pacjenta oraz rodzaju i ciężkości zakażenia. Prawidłowe dawkowanie tej substancji ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia i minimalizacji działań niepożądanych. ¹

Postaci systemowe erytromycyny

Postaci doustne

Erythromycinum TZF w tabletkach powlekanych 200 mg wymaga dostosowania dawki w zależności od wieku pacjenta, rodzaju i ciężkości zakażenia:

• Dorośli i dzieci powyżej 8 lat: standardowa dawka wynosi 1-2 g na dobę, podawana w dawkach podzielonych. W ciężkich zakażeniach możliwe jest zwiększenie dawki do 4 g na dobę.
• Dzieci poniżej 8 lat: zazwyczaj zaleca się 30-50 mg/kg masy ciała na dobę, podawanych w dawkach podzielonych co 6-12 godzin. W ciężkich zakażeniach dawkę można podwoić i podawać co 6 godzin.

²

Tabletki Erythromycinum TZF można przyjmować przed posiłkiem lub w trakcie jedzenia, popijając niewielką ilością przegotowanej, ostudzonej wody. Ważne jest, aby kontynuować leczenie przez co najmniej 2-3 dni po ustąpieniu objawów. W przypadku zakażeń wywołanych przez paciorkowce grupy A, terapia powinna trwać minimum 10 dni. ³

Davercin w tabletkach powlekanych 250 mg oraz w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej 150 mg/5 ml (zawierający cykliczny 11,12-węglan erytromycyny) wymaga następującego dawkowania:

• Dorośli: dawka początkowa zwykle wynosi 750 mg, a następnie 500 mg co 12 godzin. W ciężkich zakażeniach możliwe jest zwiększenie dawki do 2 g na dobę (1 g co 12 godzin).
• Dzieci: dawka początkowa zwykle wynosi 30 mg/kg masy ciała, a następnie 15 mg/kg masy ciała co 12 godzin. Tabletki można podawać dzieciom od około 6. roku życia, które są w stanie je połknąć. Dla młodszych dzieci przeznaczona jest zawiesina doustna.

⁴

Tabletki Davercin należy przyjmować w całości, popijając dużą ilością wody, najlepiej na czczo – co najmniej 1 godzinę przed posiłkiem lub 2 godziny po posiłku. Leczenie powinno być kontynuowane przez 2-3 dni po ustąpieniu objawów klinicznych. ⁵

Postać dożylna

Erythromycinum Intravenosum TZF 300 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji zawiera erytromycynę w postaci laktobionianu i jest przeznaczony do stosowania w ciężkich zakażeniach lub w sytuacjach, gdy podanie doustne jest niemożliwe. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta i ciężkości zakażenia: ⁶

• Dorośli:
  • Lekkie i umiarkowanie ciężkie zakażenia – 25 mg/kg masy ciała na dobę
  • Ciężkie zakażenia – 50 mg/kg masy ciała na dobę w infuzji ciągłej (równoważne 4 g na dobę)
• Dzieci i młodzież: zazwyczaj 12,5 mg/kg masy ciała 4 razy na dobę. W ciężkich zakażeniach dawkę można dwukrotnie zwiększyć
• Noworodki do 1. miesiąca życia: 10-15 mg/kg masy ciała 3 razy na dobę

⁷

Szczególna ostrożność zalecana jest u pacjentów w podeszłym wieku, ze względu na możliwość występowania zaburzeń czynności wątroby lub dróg żółciowych. U pacjentów z niewydolnością wątroby i/lub nerek należy zachować ostrożność podczas ustalania dawkowania. ⁸

Sposób podawania dożylnego

Erythromycinum Intravenosum TZF podaje się w infuzji ciągłej lub przerywanej, trwającej 20-60 minut, co 6 lub 8 godzin. Optymalne stężenie podawanych roztworów erytromycyny wynosi 1 mg/ml (0,1%). Jeśli jest to konieczne, stężenie można zwiększyć do 5 mg/ml (0,5%), jednak takie roztwory należy podawać przez co najmniej 60 minut. ⁹

Szybsze podanie leku zwiększa ryzyko arytmii lub spadku ciśnienia tętniczego krwi. W celu zminimalizowania podrażnienia żyły zaleca się, by do sporządzania roztworów erytromycyny do infuzji przerywanych użyć co najmniej 100 ml rozcieńczalnika. Nie należy podawać roztworów o stężeniu powyżej 5 mg/ml, ponieważ powodują one ból rozprzestrzeniający się wzdłuż żyły. ¹⁰

Postaci miejscowe erytromycyny

Preparaty na trądzik

Aknemycin w postaci maści 20 mg/g jest przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę w leczeniu trądziku. Preparat nakłada się zwykle dwa razy na dobę (rano i wieczorem), aplikując cienką warstwę na obszary skóry ze zmianami chorobowymi. ¹¹

Przed nałożeniem maści Aknemycin należy:

• Zmyć skórę letnią wodą w celu usunięcia pozostałości poprzedniej dawki maści wraz z łojem, który uległ emulgacji
• Dobrze wysuszyć skórę

¹²

U większości pacjentów wyraźną poprawę obserwuje się w ciągu 4 tygodni terapii. Okres stosowania Aknemycin maści nie powinien przekraczać 4-6 tygodni. Pacjenci, którzy uznają, że produkt w postaci maści jest zbyt tłusty, mogą stosować Aknemycin w postaci płynu do stosowania na skórę. Obie postacie można również stosować na zmianę. ¹³

Aknemycin Plus (40 mg erytromycyny + 0,25 mg tretynoiny)/g płyn na skórę jest kombinacją erytromycyny z tretynoiną, stosowaną w leczeniu trądziku. Preparat należy stosować na chorobowo zmienioną skórę raz do dwóch razy na dobę, po uprzednim oczyszczeniu skóry. ¹⁴

Czas leczenia preparatem Aknemycin Plus zależy od ogólnego stanu skóry, lecz nie może przekraczać okresu 12 tygodni. Preparat należy nanieść bezpośrednio na skórę za pomocą dołączonego aplikatora, który zapobiega przedostaniu się zanieczyszczeń ze skóry do płynu. ¹⁵

Zineryt (40 mg erytromycyny + 12 mg cynku octanu)/ml to preparat w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do stosowania na skórę. Zalecane jest stosowanie na zmienione chorobowo miejsca dwa razy na dobę, zwykle przez okres od 10 do 12 tygodni. ¹⁶

Przed zastosowaniem Zinerytu należy dokładnie oczyścić i osuszyć powierzchnię skóry. Znaczący efekt terapeutyczny zwykle występuje w ciągu 12 tygodni. W przypadku braku poprawy lub pogorszenia stanu skóry, pacjent powinien skonsultować się z lekarzem. ¹⁷

Należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia oporności bakterii na preparat Zineryt. W przypadku stwierdzenia oporności, należy przerwać stosowanie produktu na okres dwóch miesięcy. ¹⁸

Zineryt należy nakładać na skórę całej twarzy lub inne zmienione miejsca (nie tylko na samą zmianę chorobową), aż do całkowitego pokrycia leczonego obszaru, każdorazowo zużywając około 0,5 ml roztworu. Po odwróceniu butelki z aplikatorem do góry dnem, należy nanieść roztwór na zmienioną chorobowo okolicę skóry, przesuwając po niej aplikatorem. Ilość wypływającego z buteleczki roztworu reguluje się zwiększając lub zmniejszając siłę nacisku aplikatora na skórę. ¹⁹

Tabela dawkowania erytromycyny

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku zasadniczo nie jest konieczna zmiana dawkowania erytromycyny. Zaleca się jednak zachowanie ostrożności ze względu na częstsze występowanie w tej grupie wiekowej zaburzeń czynności wątroby lub dróg żółciowych. ^{20 21}

Pacjenci z zaburzoną czynnością wątroby lub nerek

U pacjentów z niewydolnością wątroby i/lub nerek należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania erytromycyny. Może być konieczne dostosowanie dawki w zależności od stopnia zaburzenia czynności tych narządów. ²²

Zalecenia dodatkowe dotyczące dawkowania

W leczeniu ciężkich i zagrażających życiu zakażeń zaleca się podawanie erytromycyny w postaci infuzji dożylnej. Po uzyskaniu poprawy stanu klinicznego pacjenta, jeśli to możliwe, zaleca się zmianę drogi podania na doustną. ^{23 24}

Czas leczenia erytromycyną zależy od ciężkości i rodzaju zakażenia. Zaleca się kontynuowanie leczenia przez co najmniej 2-3 dni po ustąpieniu objawów klinicznych. W przypadku zakażeń paciorkowcami z grupy A, leczenie powinno trwać minimum 10 dni, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia gorączki reumatycznej lub kłębuszkowego zapalenia nerek. ²⁵