Właściwości farmakodynamiczne
Desloratadyna

Właściwości farmakodynamiczne desloratadyny

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Desloratadyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych – antagonistów receptora H1, kod ATC: R06AX27. Jest to substancja aktywna stosowana w różnych preparatach leczniczych zawierających desloratadynę, takich jak Alerdes, AlergoTeva, Aleric Deslo Active, Aleric Deslo Pro, Dasergin, Delortan, Desetax, Deslodyna i inne.^{1 2 3}

Mechanizm działania

Desloratadyna jest pozbawionym działania uspokajającego, długo działającym antagonistą histaminy, wykazującym selektywną antagonistyczną aktywność w stosunku do obwodowych receptorów H1. Po podaniu doustnym desloratadyna selektywnie hamuje obwodowe receptory histaminowe H1, ponieważ nie przenika do ośrodkowego układu nerwowego.^{4 5}

Właściwości przeciwalergiczne in vitro

Badania in vitro wykazały przeciwalergiczne właściwości desloratadyny. Obejmują one:

• hamowanie uwalniania cytokin indukujących reakcję zapalną, takich jak IL-4, IL-6, IL-8 i IL-13, z ludzkich komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych
• hamowanie ekspresji adhezyjnej cząsteczki selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka

^{6 7}

Należy podkreślić, że kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone.^{8 9}

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Wpływ na układ krążenia

W badaniach klinicznych z zastosowaniem wielokrotnej dawki desloratadyny nie zaobserwowano istotnego wpływu na układ krążenia:

• W badaniu z podawaniem do 20 mg desloratadyny na dobę przez 14 dni nie wykazano statystycznie ani klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia
• W farmakologicznym badaniu klinicznym, w którym podawano 45 mg desloratadyny na dobę (dawka 9 razy większa od dawki leczniczej) przez 10 dni, nie odnotowano wydłużenia odstępu QTc

¹⁰

W badaniach interakcji po wielokrotnym podaniu ketokonazolu i erytromycyny nie obserwowano klinicznie istotnych zmian stężenia desloratadyny w osoczu.^{11 12}

Brak wpływu na ośrodkowy układ nerwowy

Desloratadyna nie przenika łatwo do ośrodkowego układu nerwowego, co potwierdzają następujące obserwacje:

• W kontrolowanych badaniach klinicznych po podaniu zalecanej dawki 5 mg na dobę senność występowała nie częściej niż po podaniu placebo
• W badaniach klinicznych desloratadyna podawana w dawce 7,5 mg raz na dobę nie wpływała na sprawność psychoruchową
• W badaniu z zastosowaniem pojedynczej dawki u dorosłych desloratadyna w dawce 5 mg nie wpływała na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na nasilenie subiektywnie odczuwanej senności lub wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem

¹³

Co istotne, w farmakologicznych badaniach klinicznych jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem nie nasilało wywoływanych przez alkohol zaburzeń sprawności psychoruchowej ani nie zwiększało senności. Nie odnotowano istotnych różnic w wynikach testów sprawności psychoruchowej pomiędzy grupami otrzymującymi desloratadynę i placebo, niezależnie od tego, czy podawane były z alkoholem, czy bez alkoholu.^{14 15}

Skuteczność w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa

U pacjentów z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa desloratadyna skutecznie łagodziła takie objawy, jak:

• kichanie
• świąd i wydzielina z nosa
• świąd, łzawienie i zaczerwienienie oczu
• świąd podniebienia

¹⁶

Desloratadyna skutecznie łagodziła te objawy przez 24 godziny.^{17 18}

Podział alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa

Oprócz ustalonego podziału na sezonowe i całoroczne, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa można również podzielić w zależności od czasu trwania objawów na:

• okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – gdy objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub krócej niż przez 4 tygodnie
• przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – gdy objawy występują przez 4 lub więcej dni w tygodniu i przez dłużej niż 4 tygodnie

¹⁹

Desloratadyna była skuteczna w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, co wykazano na podstawie kwestionariusza oceniającego jakość życia w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę obserwowano w zakresie realnych problemów i codziennej aktywności ograniczanej przez objawy.^{20 21}

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej

Badaniu poddano przewlekłą pokrzywkę idiopatyczną, którą potraktowano jako kliniczny model zaburzeń o charakterze pokrzywki, ze względu na podobną patofizjologię leżącą u podłoża tych stanów, niezależnie od ich etiologii, a także ze względu na możliwość łatwiejszej kwalifikacji prospektywnej przewlekle chorych pacjentów.²²

Ponieważ uwalnianie histaminy jest czynnikiem, który powoduje wystąpienie wszystkich chorób pokrzywkowych, można oczekiwać, że desloratadyna będzie skuteczna w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, zgodnie z zaleceniami klinicznymi.^{23 24}

W dwóch kontrolowanych placebo, trwających sześć tygodni badaniach, z udziałem pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną wykazano, że:

• desloratadyna skutecznie łagodziła świąd oraz zmniejszała rozmiar i liczbę zmian pokrzywkowych, zanim podano drugą dawkę
• działanie utrzymywało się dłużej niż 24-godzinny odstęp między dawkami
• złagodzenie świądu o ponad 50% obserwowano u 55% pacjentów leczonych desloratadyną w porównaniu do 19% pacjentów, którym podawano placebo
• leczenie desloratadyną znacznie zmniejszyło wpływ na sen i funkcjonowanie w ciągu dnia, mierzone w czteropunktowej skali stosowanej do oceny tych zmiennych

²⁵

Należy zaznaczyć, że z badań wykluczono niewielką grupę pacjentów, którzy nie reagują na leczenie przeciwhistaminowe.^{26 27}

Skuteczność u dzieci i młodzieży

Skuteczność stosowania desloratadyny u dzieci i młodzieży różni się w zależności od postaci farmaceutycznej:

Roztwór doustny/syrop

Skuteczność stosowania desloratadyny w postaci roztworu doustnego nie była badana w oddzielnych badaniach klinicznych u dzieci. Jednak bezpieczeństwo stosowania desloratadyny w postaci syropu, który zawiera takie samo stężenie desloratadyny jak roztwór doustny, wykazano w trzech badaniach z udziałem dzieci.^{28 29}

Dzieci w wieku od 1 roku do 11 lat, które zakwalifikowano do leczenia przeciwhistaminowego, otrzymywały desloratadynę w dobowej dawce 1,25 mg (od 1 roku życia do 5 lat) lub 2,5 mg (od 6 do 11 lat). Lek był dobrze tolerowany, co potwierdziły wyniki badań laboratoryjnych, pomiary parametrów życiowych oraz zapisy EKG, w tym ocena QTc.³⁰

W przypadku stosowania leku w dawkach zalecanych stężenia desloratadyny w osoczu były podobne w grupie dzieci i dorosłych. Ponieważ przebieg alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, jak i profil działania desloratadyny jest podobny u dorosłych i u dzieci, dane dotyczące skuteczności stosowania desloratadyny u dorosłych mogą być ekstrapolowane na populację dziecięcą.³¹

Nie prowadzono badań dotyczących skuteczności desloratadyny w postaci syropu u dzieci w wieku poniżej 12 lat.^{32 33}

Tabletki

W badaniach klinicznych z udziałem młodzieży w wieku od 12 do 17 lat nie wykazano jednoznacznie skuteczności desloratadyny w postaci tabletek.^{34 35}

Skuteczność tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej

W badaniu klinicznym z zastosowaniem dawki wielokrotnej desloratadyna w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej była dobrze tolerowana.^{36 37}

W zalecanych dawkach desloratadyna 5 mg w postaci tabletki ulegającej rozpadowi w jamie ustnej była biorównoważna z produktem leczniczym 5 mg w postaci konwencjonalnej tabletki zawierającej desloratadynę. Z tego powodu oczekuje się, że skuteczność desloratadyny w postaci tabletki ulegającej rozpadowi w jamie ustnej jest taka sama, jak desloratadyny w postaci tabletki.^{38 39}

Zestawienie właściwości farmakodynamicznych desloratadyny