Przeciwwskazania stosowania
Desloratadyna

Przeciwwskazania stosowania substancji. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Desloratadyna jest nowoczesnym, niepowodującym senności lekiem przeciwhistaminowym drugiej generacji, stosowanym w leczeniu różnych postaci alergii. Pomimo jej szerokiego zastosowania i ogólnie dobrego profilu bezpieczeństwa, istnieją określone przeciwwskazania do jej stosowania, które lekarze muszą brać pod uwagę podczas kwalifikacji pacjenta do terapii tym lekiem.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania desloratadyny jest nadwrażliwość na substancję czynną. Jeśli u pacjenta występowały w przeszłości reakcje alergiczne po przyjęciu preparatów zawierających desloratadynę, nie należy tej substancji podawać.²

Istotnym przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na loratadynę, która jest związkiem macierzystym dla desloratadyny. Desloratadyna jest głównym aktywnym metabolitem loratadyny, dlatego u pacjentów z nadwrażliwością na loratadynę istnieje ryzyko wystąpienia reakcji krzyżowej.^{3 4}

Kolejnym ważnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie z desloratadyną. Formularze różnych preparatów z desloratadyną mogą zawierać różne substancje pomocnicze, dlatego kluczowe jest zapoznanie się z pełnym składem konkretnego preparatu przed jego zastosowaniem.⁵

Szczególne grupy pacjentów

W przypadku niektórych grup pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania desloratadyny. Chociaż nie są to bezwzględne przeciwwskazania, wymagają one indywidualnej oceny korzyści i ryzyka:

• Pacjenci z nietolerancją laktozy – niektóre preparaty desloratadyny zawierają laktozę jako substancję pomocniczą (np. Alerdes zawiera 20 mg laktozy bezwodnej w każdej tabletce, Dasergin zawiera 16,15 mg laktozy jednowodnej). W przypadku pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, należy rozważyć zastosowanie innego preparatu desloratadyny, niezawierającego laktozy.^{6 7}
• Pacjenci z nietolerancją sorbitolu – w postaci roztworu doustnego większość preparatów zawiera sorbitol (np. Hitaxa Fast Kids zawiera 150 mg sorbitolu w 1 ml roztworu). U pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy, rzadką chorobą genetyczną, stosowanie tych preparatów może być przeciwwskazane.⁸
• Pacjenci z fenyloketonurią – preparaty w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej często zawierają aspartam (np. Aleric Deslo Pro zawiera 3 mg aspartamu w tabletce), który jest źródłem fenyloalaniny i może być szkodliwy dla osób z fenyloketonurią.⁹

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Różne preparaty desloratadyny mogą zawierać substancje pomocnicze, które u niektórych pacjentów mogą wywoływać problemy. Należy zwrócić szczególną uwagę na obecność następujących składników:

Laktoza

Kilka preparatów desloratadyny w postaci tabletek powlekanych zawiera laktozę jako substancję pomocniczą. Przykładowo:

• Alerdes zawiera 20 mg laktozy bezwodnej w każdej tabletce¹⁰
• Dasergin zawiera 16,15 mg laktozy jednowodnej¹¹
• Dynid zawiera 98,8 mg laktozy jednowodnej¹²

U pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, stosowanie tych preparatów może być przeciwwskazane lub należy rozważyć wybór alternatywnej postaci leku niezawierającej laktozy.¹³

Sorbitol

Roztwory doustne desloratadyny często zawierają sorbitol jako substancję pomocniczą. Przykładowo:

• Aleric Deslo Active roztwór doustny zawiera 150 mg/ml sorbitolu¹⁴
• Delortan roztwór doustny zawiera 106 mg sorbitolu w 1 ml¹⁵
• Desetax roztwór doustny zawiera 150 mg sorbitolu w 1 ml¹⁶

U pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy, rzadką chorobą genetyczną, stosowanie tych preparatów może być przeciwwskazane.¹⁷

Aspartam

Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej często zawierają aspartam jako substancję pomocniczą. Przykładowo:

• Aleric Deslo Pro zawiera 3 mg aspartamu w każdej tabletce¹⁸
• Desloratadine Genepharm zawiera 3 mg aspartamu w każdej tabletce 5 mg¹⁹
• Hitaxa Fast Junior zawiera 1,5 mg aspartamu w każdej tabletce²⁰

Aspartam jest źródłem fenyloalaniny, która może być szkodliwa dla osób chorych na fenyloketonurię – rzadką chorobę genetyczną. U tych pacjentów stosowanie preparatów zawierających aspartam może być przeciwwskazane.²¹

Glikol propylenowy

Wiele preparatów desloratadyny, szczególnie w postaci roztworu doustnego, zawiera glikol propylenowy. Przykładowo:

• Aleric Deslo Active roztwór doustny zawiera 150 mg/ml glikolu propylenowego²²
• Desetax roztwór doustny zawiera 100 mg glikolu propylenowego w 1 ml²³
• Delortan roztwór doustny zawiera 102,30 mg glikolu propylenowego w 1 ml²⁴

Glikol propylenowy w dużych dawkach może powodować działania niepożądane, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek. U tych pacjentów należy zachować ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających glikol propylenowy.²⁵

Inne substancje pomocnicze

Niektóre preparaty desloratadyny mogą zawierać również:

• Mannitol – Aleric Deslo Pro zawiera 135,5 mg mannitolu w każdej tabletce, Hitaxa Fast zawiera 133,5 mg mannitolu^{26 27}
• Siarczyny – Aleric Deslo Pro zawiera < 0,008 μg siarczynów (składnik aromatu Tutti Frutti)<sup data-drug="Aleric Deslo Pro" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="siarczyny (składnik aromatu Tutti Frutti) – 28
• Glukoza – Aleric Deslo Pro zawiera < 0,7 mg glukozy (składnik maltodekstryny)<sup data-drug="Aleric Deslo Pro" data-section="Nazwa produktu leczniczego, skład jakościowy i ilościowy, postać farmaceutyczna" title="glukoza (składnik maltodekstryny) – 29
• Sód – Desloratadine Sopharma tabletki powlekane zawierają 0,118 mg/0,005 mmol sodu w tabletce³⁰
• Izomalt – Delortan tabletki powlekane zawierają 31,5 mg izomaltu (E 953) w tabletce³¹

U pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek z tych składników, stosowanie odpowiednich preparatów może być przeciwwskazane.³²

Podsumowanie przeciwwskazań

Jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania desloratadyny, które pojawia się we wszystkich charakterystykach produktów leczniczych, jest nadwrażliwość na desloratadynę, loratadynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w danym preparacie.^{33 34}

Wiele charakterystyk produktów leczniczych dodatkowo wymienia substancje pomocnicze o znanym działaniu, które mogą stanowić przeciwwskazanie dla określonych grup pacjentów. Należą do nich między innymi laktoza, sorbitol, aspartam, glikol propylenowy, mannitol, siarczyny i inne.^{35 36}

Lekarz powinien dokładnie ocenić indywidualną sytuację pacjenta, uwzględniając możliwe nadwrażliwości oraz występowanie chorób, które mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania określonych substancji pomocniczych zawartych w wybranym preparacie desloratadyny.³⁷