Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Desloratadyna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania desloratadyny

Desloratadyna jest nowoczesnym lekiem przeciwhistaminowym stosowanym w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz pokrzywki. Pomimo dobrego profilu bezpieczeństwa, istnieją pewne sytuacje kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania tego leku. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące ostrzeżeń i środków ostrożności, które powinny być uwzględnione przez lekarzy przepisujących preparaty zawierające desloratadynę.¹

Niewydolność nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek desloratadynę należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności. Wynika to z możliwości zmiany farmakokinetyki leku w tej grupie pacjentów, co może prowadzić do zwiększonej ekspozycji na substancję czynną.^{2 3 4}

Zastosowanie preparatów z desloratadyną wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, gdyż mogą oni wykazywać większą ekspozycję na lek w związku z zaburzonym wydalaniem substancji czynnej. W przypadku tych pacjentów, zalecany jest ścisły monitoring kliniczny podczas terapii.^{5 6}

Ryzyko wystąpienia drgawek

Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania desloratadyny u pacjentów, u których w wywiadzie medycznym lub rodzinnym występowały drgawki. Dotyczy to zwłaszcza małych dzieci, które charakteryzują się zwiększoną podatnością na występowanie nowych epizodów drgawkowych podczas leczenia desloratadyną.^{7 8}

W przypadku wystąpienia drgawek podczas terapii desloratadyną, personel medyczny powinien rozważyć zakończenie leczenia tym preparatem. Decyzja o kontynuacji lub zaprzestaniu terapii powinna być podejmowana indywidualnie, po dokładnej analizie korzyści i ryzyka w każdym przypadku.^{9 10 11}

Monitorowanie pacjentów z wywiadem drgawkowym jest szczególnie istotne na początku terapii desloratadyną, gdyż pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych działań niepożądanych ze strony układu nerwowego.^{12 13}

Szczególne grupy pacjentów

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo stosowania desloratadyny u dzieci wymaga szczególnej uwagi. Należy pamiętać, że produkt leczniczy Alerdes nie powinien być stosowany u dzieci w wieku poniżej 12 lat.¹⁴

U dzieci w wieku poniżej 2 lat występują szczególne trudności diagnostyczne w rozróżnieniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa od innych postaci zapalenia błony śluzowej nosa. W diagnostyce należy uwzględnić:^{15 16}

• brak objawów zakażenia górnych dróg oddechowych
• brak zmian organicznych
• szczegółowy wywiad chorobowy
• dokładne badanie przedmiotowe
• wyniki odpowiednich badań laboratoryjnych
• wyniki testów skórnych

¹⁷

Istotną kwestią jest fakt, że około 6% dorosłych i dzieci w wieku od 2 do 11 lat ma fenotypowo spowolniony metabolizm desloratadyny, co prowadzi do większej ekspozycji na lek. Pomimo tego, bezpieczeństwo stosowania desloratadyny u dzieci w wieku od 2 do 11 lat ze spowolnionym metabolizmem jest takie samo jak u dzieci z normalnym metabolizmem.^{18 19}

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań dotyczących działania desloratadyny u dzieci w wieku poniżej 2 lat ze spowolnionym metabolizmem, co stanowi istotną lukę w danych klinicznych.^{20 21} <sup data-drug="Teslor" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Nie badano działania desloratadyny u dzieci w wieku 22

Pacjenci z nietolerancją galaktozy, fruktozy i innymi zaburzeniami

Niektóre preparaty desloratadyny zawierają substancje pomocnicze, które mogą być przeciwwskazane u określonych grup pacjentów. Preparaty zawierające laktozę (np. Alerdes, Dasergin, Desloratadine Genoptim) nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.^{23 24 25}

Produkty zawierające sorbitol (m.in. Aleric Deslo Active, Desetax, Hitaxa Fast Kids) są przeciwwskazane u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy. Należy również uwzględnić addytywne działanie podawanych jednocześnie produktów zawierających sorbitol (lub fruktozę) oraz pokarmu zawierającego te substancje.^{26 27 28}

Warto podkreślić, że sorbitol zawarty w produkcie leczniczym może wpływać na biodostępność innych, podawanych równocześnie drogą doustną, produktów leczniczych.^{29 30}

Pacjenci z fenyloketonurią

Niektóre preparaty desloratadyny zawierają aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Aspartam po podaniu doustnym jest hydrolizowany w przewodzie pokarmowym, a jednym z głównych produktów hydrolizy jest fenyloalanina. Może to być szczególnie niebezpieczne dla pacjentów z fenyloketonurią.^{31 32 33}

Zawartość aspartamu w poszczególnych preparatach desloratadyny może się różnić. Przykładowo, Aleric Deslo Pro 5 mg tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej zawiera 3 mg aspartamu, a Desloratadine Genepharm 2,5 mg tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej zawiera 1,5 mg aspartamu.^{34 35}

Inne substancje pomocnicze

Niektóre preparaty desloratadyny zawierają glikol propylenowy, który może kumulować się w organizmie, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek.^{36 37 38}

Warto również zwrócić uwagę na preparaty zawierające siarczyny, które mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości i skurcz oskrzeli u osób predysponowanych.³⁹

Produkt Deslodyna fast zawiera alkohol benzylowy, który może powodować reakcje alergiczne. Kobiety w ciąży lub karmiące piersią powinny skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem leku, gdyż duża ilość alkoholu benzylowego może gromadzić się w ich organizmie i powodować działania niepożądane (tzw. kwasicę metaboliczną).⁴⁰

Pacjenci z chorobami wątroby lub nerek powinni skontaktować się z lekarzem przed zastosowaniem preparatów zawierających alkohol benzylowy, gdyż duża ilość tej substancji może gromadzić się w ich organizmie i powodować działania niepożądane (tzw. kwasicę metaboliczną).⁴¹

Interakcje lekowe

Jednoczesne podawanie preparatów zawierających glikol propylenowy z innymi substratami dehydrogenazy alkoholowej, takimi jak etanol, może powodować działania niepożądane, szczególnie u dzieci w wieku poniżej 5 lat.⁴²

Przy stosowaniu preparatów zawierających sorbitol należy uwzględnić addytywne działanie podawanych jednocześnie produktów zawierających sorbitol (lub fruktozę) oraz pokarmu zawierającego te substancje.⁴³

Zawartość sodu w preparatach

Większość preparatów desloratadyny zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, co oznacza, że są praktycznie „wolne od sodu”. Jest to istotna informacja dla pacjentów na diecie niskosodowej.^{44 45 46}

Wyjątkiem jest produkt Delortan roztwór doustny, który zawiera 38,5 mg sodu w 10 ml, co odpowiada 1,9% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.⁴⁷

Również Jovesto roztwór doustny zawiera 0,167 mmol (3,85 mg) sodu w każdym ml roztworu doustnego, co odpowiada 0,19% zalecanej przez WHO maksymalnej dawki dobowej sodu dla dorosłych.⁴⁸

Ograniczenia wiekowe

Należy pamiętać, że niektóre preparaty desloratadyny posiadają ścisłe ograniczenia wiekowe. Przykładowo, Desloratadine Genoptim nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 roku życia, gdyż skuteczność i bezpieczeństwo stosowania nie zostały ustalone w tej grupie wiekowej.⁴⁹

Podobnie Alerdes nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 roku życia.⁵⁰