Interakcje
Buspiron

Interakcje buspironu z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Buspiron chlorowodorek, substancja czynna leku Spamilan, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, szczególnie działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Podczas jednoczesnego stosowania buspironu z innymi lekami wpływającymi na OUN należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych oraz zmiany stężenia buspironu w osoczu krwi.¹

Wpływ innych leków na farmakokinetykę i farmakodynamikę buspironu

Buspiron metabolizowany jest głównie przez enzymy cytochromu P450, szczególnie izoenzym CYP3A4. Leki wpływające na aktywność tego izoenzymu mogą istotnie zmieniać stężenie buspironu w osoczu, co skutkuje modyfikacją efektu terapeutycznego lub nasileniem działań niepożądanych.²

Połączenia niezalecane

Inhibitory MAO – jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) z buspironem może powodować niebezpieczne zwiększenie ciśnienia tętniczego. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego podawania tych leków.³

Erytromycyna – badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podawanie buspironu (10 mg w pojedynczej dawce) i erytromycyny (1,5 g raz na dobę przez 4 dni) u zdrowych ochotników prowadziło do znaczącego zwiększenia stężeń buspironu w osoczu – wartość Cmax zwiększała się 5-krotnie, a AUC 6-krotnie. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się znaczną redukcję dawki buspironu (np. do 2,5 mg 2 razy na dobę). Późniejsza modyfikacja dawkowania powinna opierać się na obserwacji odpowiedzi klinicznej.⁴

Itrakonazol – jednoczesne podawanie buspironu (10 mg w pojedynczej dawce) i itrakonazolu (200 mg raz dziennie przez 4 dni) powoduje dramatyczny wzrost stężenia buspironu w osoczu – wartość Cmax zwiększała się 13-krotnie, a AUC aż 19-krotnie. Jeśli leczenie skojarzone jest konieczne, zaleca się znaczne obniżenie dawki buspironu (np. do 2,5 mg raz na dobę) i dostosowanie dawkowania na podstawie odpowiedzi klinicznej.⁵

Połączenia wymagające ostrożności

Antagoniści wapnia – leki z tej grupy, takie jak diltiazem i werapamil, mogą istotnie wpływać na stężenie buspironu w osoczu:

• Diltiazem – jednoczesne podawanie buspironu (10 mg w pojedynczej dawce) i diltiazemu (60 mg 3 razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia buspironu w osoczu – Cmax zwiększało się 5,3-krotnie, a AUC 4-krotnie. Może to prowadzić do nasilenia działania i zwiększenia toksyczności buspironu.⁶
• Werapamil – jednoczesne podawanie buspironu (10 mg w pojedynczej dawce) i werapamilu (80 mg 3 razy dziennie) powoduje zwiększenie stężenia buspironu w osoczu – zarówno Cmax jak i AUC zwiększały się 3,4-krotnie. Również w tym przypadku istnieje ryzyko nasilenia działania i toksyczności buspironu.⁷

W przypadku obu wymienionych antagonistów wapnia późniejsze modyfikacje dawkowania należy przeprowadzać na podstawie obserwowanej odpowiedzi klinicznej.⁸

Ryfampicyna – jako silny induktor CYP3A4, ryfampicyna znacząco przyspiesza metabolizm buspironu. Badania u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne podawanie buspironu (30 mg w pojedynczej dawce) i ryfampicyny (600 mg raz na dobę przez 5 dni) prowadziło do znacznego zmniejszenia stężeń buspironu w osoczu – Cmax zmniejszało się o 84%, a AUC o 9%. Skutkowało to osłabieniem farmakodynamicznych efektów buspironu.⁹

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – połączenie buspironu z lekami z grupy SSRI badano w licznych badaniach klinicznych z udziałem ponad 300 000 pacjentów. Choć nie zaobserwowano ciężkiej toksyczności, raportowano rzadkie przypadki drgawek u pacjentów stosujących jednocześnie SSRI i buspiron. Podczas praktyki klinicznej zgłaszano również pojedyncze przypadki drgawek u pacjentów otrzymujących terapię skojarzoną buspironem i SSRI.¹⁰

Buspiron należy stosować ostrożnie w połączeniu z wszelkimi lekami serotoninergicznymi, w tym nie tylko SSRI, ale również inhibitorami MAO, L-tryptofanem, tryptanami, tramadolem, linezolidem, litem oraz zielem dziurawca, ponieważ istnieją pojedyncze doniesienia o występowaniu zespołu serotoninowego u pacjentów otrzymujących jednocześnie SSRI i buspiron. W przypadku podejrzenia wystąpienia zespołu serotoninowego, leczenie buspironem należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe.¹¹

Nefazodon – jednoczesne podawanie buspironu (2,5 lub 5 mg 2 razy na dobę) i nefazodonu (250 mg) powoduje niezwykle istotne zwiększenie stężeń buspironu w osoczu – nawet 20-krotny wzrost Cmax i 50-krotny wzrost AUC, przy jednoczesnym statystycznie istotnym zmniejszeniu (o około 50%) stężenia metabolitu buspironu, 1-pirymidynylopiperazyny. Obserwowano również niewielkie zwiększenie AUC nefazodonu (23%) i jego metabolitów – hydroksynefazodonu (17%) i mCPP (9%), a także nieznaczne zwiększenie Cmax nefazodonu (8%) i hydroksynefazodonu (11%).¹²

Profil objawów niepożądanych u osób przyjmujących mniejsze dawki buspironu (2,5 mg 2 razy na dobę) z nefazodonem był podobny do profilu obserwowanego w monoterapii każdym z tych leków. Natomiast u osób przyjmujących buspiron w dawce 5 mg 2 razy na dobę w skojarzeniu z nefazodonem występowały takie objawy niepożądane jak uczucie omdlewania, osłabienie, zawroty głowy i senność. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków zaleca się znaczne zmniejszenie dawki buspironu.¹³

Sok grejpfrutowy – jednoczesne podawanie buspironu 10 mg i soku grejpfrutowego (podwójna dawka 200 ml przez 2 dni) u zdrowych ochotników prowadziło do znacznego zwiększenia stężeń buspironu w osoczu – Cmax zwiększało się 4,3-krotnie, a AUC 9,2-krotnie. Należy unikać jednoczesnego spożywania soku grejpfrutowego w trakcie leczenia buspironem.¹⁴

Inne istotne interakcje

Fluwoksamina – w krótkotrwałym leczeniu skojarzonym fluwoksaminą i buspironem obserwuje się dwukrotnie większe stężenia buspironu w osoczu w porównaniu z monoterapią buspironem, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych.¹⁵

Trazodon – przy jednoczesnym stosowaniu trazodonu z buspironem u niektórych pacjentów stwierdzano 3-6-krotne zwiększenie aktywności AlAT, co wskazuje na potencjalne hepatotoksyczne działanie tej kombinacji leków.¹⁶

Cymetydyna – jednoczesne podawanie buspironu i cymetydyny prowadzi do niewielkiego zwiększenia stężenia metabolitu buspironu – 1-(2-pirymidynylo)-piperazyny. Ze względu na wysoki stopień wiązania buspironu z białkami osocza (około 95%) zaleca się ostrożność w przypadku jednoczesnego podawania leków również silnie wiążących się z białkami.¹⁷

Leki o działaniu sedatywnym – baklofen, lofeksydyna, nabilon oraz leki antyhistaminowe mogą nasilać działanie sedatywne buspironu, co zwiększa ryzyko nadmiernej sedacji i innych działań niepożądanych związanych z depresją OUN.¹⁸

Silne induktory CYP3A4 – poza wspomnianą ryfampicyną, inne silne induktory CYP3A4, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina czy preparaty zawierające ziele dziurawca, mogą istotnie zmniejszać stężenie buspironu w osoczu. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków z buspironem może być niezbędna modyfikacja dawki buspironu w celu utrzymania jego przeciwlękowego działania.¹⁹

Wpływ buspironu na farmakokinetykę i farmakodynamikę innych leków

Buspiron może wpływać na działanie innych jednocześnie stosowanych leków, modyfikując ich parametry farmakokinetyczne lub nasilając efekty farmakodynamiczne.²⁰

Diazepam – po dołączeniu buspironu do schematu leczenia diazepamem nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w zakresie parametrów farmakokinetycznych w stanie stacjonarnym dla diazepamu. Jednakże obserwowano zwiększenie o około 15% stężenia nordiazepamu (aktywnego metabolitu diazepamu) oraz pojawianie się niewielkich klinicznych objawów niepożądanych, takich jak zawroty głowy, bóle głowy i nudności.²¹

Haloperydol – jednoczesne podawanie haloperydolu i buspironu może prowadzić do zwiększenia stężeń haloperydolu w surowicy, co potencjalnie może nasilać jego działanie terapeutyczne, ale również działania niepożądane.²²

Digoksyna – w warunkach in vitro buspiron może wypierać leki słabiej związane z białkami osocza, takie jak digoksyna. Kliniczna istotność tego zjawiska nie została jednak w pełni wyjaśniona i wymaga monitorowania stężenia digoksyny w trakcie jednoczesnego stosowania z buspironem.²³

Warfaryna – istnieją doniesienia o możliwym wydłużaniu czasu protrombinowego po dodaniu buspironu do schematu leczenia zawierającego warfarynę. Dlatego też w przypadku jednoczesnego stosowania buspironu i warfaryny zaleca się regularną kontrolę parametrów krzepnięcia.²⁴

Badania in vitro wykazały, że buspiron nie wypiera fenytoiny ani propranololu z połączeń z białkami osocza, co sugeruje, że interakcje z tymi lekami na poziomie wiązania z białkami są mało prawdopodobne.²⁵

W badaniu z udziałem zdrowych ochotników nie zaobserwowano istotnych interakcji między buspironem a amitryptyliną.²⁶

Interakcje buspironu z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia buspironem może prowadzić do nasilenia działania sedatywnego i depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol etylowy, podobnie jak buspiron, wpływa na przekaźnictwo serotoninergiczne oraz GABAergiczne w OUN, co może skutkować synergistycznym nasileniem działań niepożądanych, takich jak:

• Wzmożona sedacja i senność
• Zaburzenia koordynacji psychoruchowej
• Wydłużony czas reakcji
• Zawroty głowy
• Zaburzenia koncentracji i uwagi
• Obniżenie funkcji poznawczych

Z tego powodu podczas leczenia buspironem należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu. Pacjentów należy wyraźnie poinformować o ryzyku związanym z jednoczesnym stosowaniem tych substancji, szczególnie w kontekście wykonywania czynności wymagających pełnej sprawności psychofizycznej, takich jak prowadzenie pojazdów czy obsługa maszyn.

Tabela interakcji buspironu z innymi lekami

Poziom istotności interakcji w powyższej tabeli określono na podstawie nasilenia zmian farmakokinetycznych i/lub farmakodynamicznych oraz potencjalnych konsekwencji klinicznych dla pacjenta. Określenie „wysoki” oznacza interakcję potencjalnie zagrażającą zdrowiu lub życiu pacjenta lub prowadzącą do znacznego nasilenia działań niepożądanych buspironu. Określenie „średni” oznacza interakcję wymagającą modyfikacji dawkowania lub szczególnej obserwacji pacjenta. Określenie „niski” wskazuje na interakcję o niewielkim znaczeniu klinicznym, jednak wymagającą świadomości jej występowania.