Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Buprenorfina

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania buprenorfiny

Buprenorfina jest półsyntetycznym opioidem o mieszanym działaniu agonistyczno-antagonistycznym, stosowanym głównie w leczeniu silnego bólu oraz w terapii uzależnienia od opioidów. Bezpieczeństwo przedkliniczne tej substancji zostało potwierdzone w licznych badaniach toksykologicznych, które nie wykazały szczególnego ryzyka dla ludzi przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych.¹²

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Wyniki standardowych badań toksykologicznych buprenorfiny wykazały, że substancja ta jest dobrze tolerowana w badaniach na zwierzętach. W badaniach długotrwałego podawania buprenorfiny szczurom zaobserwowano zmniejszenie przyrostu masy ciała zwierząt.³⁴⁵ Efekt ten był obserwowany w wielu niezależnych badaniach, co sugeruje, że jest to charakterystyczna właściwość substancji przy stosowaniu długoterminowym.

Wpływ na rozród i rozwój

Badania przedkliniczne dotyczące wpływu buprenorfiny na płodność i zdolność reprodukcyjną u szczurów nie wykazały szkodliwego działania tej substancji.⁶⁷⁸

Jednakże, badania prowadzone na szczurach i królikach wykazały toksyczne działanie buprenorfiny na płód oraz zwiększoną liczbę wczesnych poronień i strat poimplantacyjnych zarodków.^9101112 Istotne jest, że działania te obserwowano wyłącznie przy zastosowaniu dawek, które wykazywały toksyczność u samic, co sugeruje, że toksyczność dla płodu może być wtórna do toksycznego działania na organizm matki.

W badaniach, w których buprenorfinę podawano ciężarnym lub karmiącym samicom szczurów, zaobserwowano:^13141516

• Zmniejszenie wewnątrzmacicznego wzrostu płodów
• Opóźnienie rozwoju niektórych funkcji neurologicznych u potomstwa
• Dużą śmiertelność około- i pourodzeniową noworodków

¹⁷¹⁸

W przypadku przeprowadzonych badań u ciężarnych szczurów, przy podawaniu dużych dawek buprenorfiny, zaobserwowano niewielkie opóźnienia w rozwoju niektórych funkcji neurologicznych, takich jak powierzchowny odruch postawy i reakcja na bodziec u noworodków szczurów.¹⁹

Badania wykazały, że do powyższych zaburzeń przyczyniały się powikłania porodu oraz zaburzenia laktacji.²⁰²¹²²

Pomimo obserwowanych efektów toksycznych, nie stwierdzono działania teratogennego buprenorfiny na płód u szczurów i królików.²³²⁴²⁵

Genotoksyczność i mutagenność

Przeprowadzone badania in vitro i in vivo działania mutagennego buprenorfiny nie wykazały żadnych efektów, które mogłyby mieć znaczenie kliniczne dla człowieka.^26272829

Dane niekliniczne pochodzące z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.³⁰

Potencjalne działanie rakotwórcze

Długoterminowe badania na szczurach i myszach nie dostarczyły dowodów na działanie rakotwórcze buprenorfiny, które mogłoby mieć znaczenie dla ludzi.^31323334

Właściwości uczulające

Dostępne dane toksykologiczne nie wykazują właściwości uczulających substancji pomocniczych stosowanych w systemach transdermalnych zawierających buprenorfinę.³⁵³⁶³⁷

Podsumowanie bezpieczeństwa przedklinicznego

Ryzyko stosowania buprenorfiny u ludzi, na podstawie danych przedklinicznych, jest uznawane za niskie.³⁸ Dane niekliniczne wynikające z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie ujawniają żadnego szczególnego zagrożenia dla człowieka.³⁹

Należy jednak zauważyć, że w niektórych przypadkach dane przedkliniczne o bezpieczeństwie stosowania buprenorfiny są ograniczone, jak w przypadku preparatu Bunondol, gdzie w charakterystyce produktu leczniczego wskazano, że nie ma innych danych niż zamieszczone w poprzednich punktach charakterystyki.⁴⁰