Wskazania do stosowania
Buprenorfina

Wskazania do stosowania buprenorfiny

Buprenorfina to substancja czynna z grupy opioidów, będąca częściowym agonistą receptorów opioidowych μ, która znalazła zastosowanie w kilku ważnych wskazaniach klinicznych. W praktyce lekarskiej zalecenie stosowania preparatów zawierających buprenorfinę jest uzależnione od postaci farmaceutycznej oraz zawartości substancji czynnej, co determinuje określone wskazania terapeutyczne.¹

Leczenie bólu o różnym pochodzeniu

Buprenorfina w postaci tabletek podjęzykowych (Bunondol 0,2 mg oraz 0,4 mg) oraz roztworu do wstrzykiwań (Bunondol 0,3 mg/ml) jest wskazana w leczeniu bólów różnego pochodzenia o nasileniu od umiarkowanego do silnego, które wymagają zastosowania opioidowego leku przeciwbólowego.¹

Preparaty transdermalne zawierające buprenorfinę, takie jak systemy transdermalne Melodyn, Norfinox, Norvipren i Transtec, dostępne w różnych dawkach (35 μg/h, 52,5 μg/h i 70 μg/h), mają bardziej sprecyzowane wskazania. Są one przeznaczone do leczenia:^{2 3}

• Bólu o średnim i dużym nasileniu w przebiegu chorób nowotworowych
• Bólu o dużym nasileniu w przebiegu innych chorób/schorzeń, który nie ustępuje po zastosowaniu nieopioidowych leków przeciwbólowych

^{2 3 4 5}

Należy zwrócić szczególną uwagę, że produkty Norfinox i Norvipren są przeznaczone do leczenia bólu nowotworowego o średnim i dużym nasileniu oraz bólu o dużym nasileniu w przebiegu innych chorób, który nie ustępuje po zastosowaniu nieopioidowych leków przeciwbólowych.^{6 7}

Leczenie substytucyjne uzależnienia od opioidów

Buprenorfina w postaci tabletek podjęzykowych o wyższej zawartości substancji czynnej (Bunorfin 2 mg i 8 mg) jest wskazana w leczeniu substytucyjnym uzależnienia od narkotyków opioidowych. Ważne jest, aby terapia obejmowała kompleksowe podejście, łączące leczenie farmakologiczne z odpowiednim wsparciem społecznym i psychologicznym.⁸

Ograniczenia stosowania buprenorfiny

Istotne jest, aby podkreślić, że systemy transdermalne zawierające buprenorfinę (Melodyn, Norfinox, Norvipren, Transtec) nie są odpowiednie do leczenia ostrego bólu.^{9 10 11 12}

Dostępne preparaty buprenorfiny i ich charakterystyka

Na polskim rynku farmaceutycznym dostępne są różne preparaty zawierające buprenorfinę, które różnią się zarówno postacią farmaceutyczną, jak i zawartością substancji czynnej, co przekłada się na ich zastosowanie kliniczne.

Tabletki podjęzykowe

Bunondol dostępny jest w postaci tabletek podjęzykowych o zawartości 0,2 mg i 0,4 mg buprenorfiny w postaci chlorowodorku. Tabletki mają barwę białą do kremowej, są okrągłe, obustronnie płaskie ze ściętym obrzeżem.¹³

Bunorfin dostępny jest w postaci tabletek podjęzykowych o zawartości 2 mg i 8 mg buprenorfiny w postaci chlorowodorku. Tabletki 2 mg są owalne, obustronnie wypukłe, białe, z wytłoczonym oznaczeniem „2” na jednej stronie. Tabletki 8 mg mają podobną formę, ale z wytłoczonym oznaczeniem „8” na jednej stronie.¹⁴

Roztwór do wstrzykiwań

Bunondol dostępny jest również w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 0,3 mg/ml buprenorfiny w postaci chlorowodorku. Jest to bezbarwny lub prawie bezbarwny, przezroczysty płyn.¹⁵

Systemy transdermalne

Na rynku dostępne są różne preparaty buprenorfiny w postaci systemów transdermalnych (plastrów), które różnią się dawką uwalnianej substancji czynnej oraz czasem uwalniania:

^{16 17 18 19}

Dobór formy i dawki buprenorfiny

Wybór odpowiedniej formy i dawki buprenorfiny powinien być dostosowany do konkretnego wskazania, stanu klinicznego pacjenta oraz nasilenia dolegliwości bólowych.

Leczenie bólu umiarkowanego do silnego

W przypadku bólu o nasileniu od umiarkowanego do silnego, który wymaga zastosowania opioidowego leku przeciwbólowego, zaleca się stosowanie preparatu Bunondol w postaci tabletek podjęzykowych (0,2 mg lub 0,4 mg) lub roztworu do wstrzykiwań (0,3 mg/ml).²⁰

Ból nowotworowy i ból nieustępujący po nieopioidowych lekach przeciwbólowych

W przypadku bólu o średnim i dużym nasileniu w przebiegu chorób nowotworowych oraz bólu o dużym nasileniu w przebiegu innych schorzeń, który nie ustępuje po zastosowaniu nieopioidowych leków przeciwbólowych, zaleca się stosowanie systemów transdermalnych zawierających buprenorfinę (Melodyn, Norfinox, Norvipren, Transtec).^{21 22 23 24 25 26}

Dobór odpowiedniej dawki systemu transdermalnego (35 μg/h, 52,5 μg/h lub 70 μg/h) powinien być uzależniony od nasilenia bólu oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta na opioidowe leki przeciwbólowe. Należy rozpoczynać od najniższej skutecznej dawki i stopniowo ją zwiększać w zależności od odpowiedzi pacjenta.^{27 28}

Leczenie substytucyjne uzależnienia od narkotyków opioidowych

W przypadku leczenia substytucyjnego uzależnienia od narkotyków opioidowych zaleca się stosowanie preparatu Bunorfin w postaci tabletek podjęzykowych (2 mg lub 8 mg). Terapia powinna obejmować leczenie farmakologiczne, społeczne i psychologiczne.²⁹

Zalecenia dotyczące stosowania buprenorfiny

Dobór pacjentów do terapii buprenorfiną

Stosowanie buprenorfiny należy rozważyć u pacjentów, którzy doświadczają:^{30 31 32 33}

• Bólu o nasileniu od umiarkowanego do silnego różnego pochodzenia
• Bólu o średnim i dużym nasileniu w przebiegu chorób nowotworowych
• Bólu o dużym nasileniu w przebiegu innych schorzeń, który nie ustępuje po zastosowaniu nieopioidowych leków przeciwbólowych

^{30 31 32 33}

W przypadku pacjentów uzależnionych od narkotyków opioidowych, buprenorfina w postaci tabletek podjęzykowych Bunorfin (2 mg lub 8 mg) jest wskazana w leczeniu substytucyjnym, które powinno być połączone z odpowiednim wsparciem społecznym i psychologicznym.³⁴

Przeciwwskazania i ograniczenia stosowania

Ważne jest, aby pamiętać, że systemy transdermalne zawierające buprenorfinę (Melodyn, Norfinox, Norvipren, Transtec) nie są odpowiednie do leczenia ostrego bólu.^{35 36 37 38}

W przypadku bólu ostrego należy rozważyć zastosowanie innych form buprenorfiny (tabletki podjęzykowe, roztwór do wstrzykiwań) lub innych opioidowych leków przeciwbólowych o szybszym początku działania.

Kompleksowe podejście terapeutyczne

W przypadku leczenia bólu, wdrożenie terapii buprenorfiną powinno być częścią kompleksowego planu leczenia przeciwbólowego, który może obejmować również inne leki przeciwbólowe, terapie niefarmakologiczne oraz leczenie przyczynowe, jeśli jest to możliwe.

W leczeniu substytucyjnym uzależnienia od narkotyków opioidowych, stosowanie buprenorfiny powinno być zawsze połączone z odpowiednim wsparciem społecznym i psychologicznym.³⁹