Przedawkowanie
Brzoza

Preparaty lecznicze zawierające brzozę (Betula sp.) wykazują zróżnicowane ryzyko przedawkowania zależne od formy farmaceutycznej i drogi podania. Nefrobonisol, zawierający sok z liścia brzozy, charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu (45-55% V/V), gdzie dawka 2,5 ml dostarcza 1,11 g alkoholu, co odpowiada spożyciu 28 ml piwa lub 11,5 ml wina. Przedawkowanie może skutkować objawami upojenia alkoholowego, nudnościami oraz podrażnieniem przewodu pokarmowego. Preparaty alergenowe Perosall D (stężenia od 1 JS/ml do 5000 JS/ml) i Pollinex Tree (zawiesina do wstrzykiwań) niosą ryzyko reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego, zwłaszcza przy nieprawidłowym stosowaniu, takim jak podanie donaczyniowe lub domięśniowe zamiast podskórnego oraz nieprzestrzeganie odstępów między dawkami. Urosan fix, ziołowy preparat zawierający liść brzozy, może prowadzić do niedoboru witaminy B1 (tiaminy) z powodu obecności tiaminaz, co wymaga konsultacji lekarskiej i ewentualnej suplementacji witaminą B1.

Przedawkowanie substancji brzoza

Brzoza (Betula sp.) jest składnikiem kilku produktów leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym. Występuje m.in. w produktach Nefrobonisol (w postaci soku z liścia brzozy), Perosall D (jako alergen pyłku brzozy), Pollinex Tree (jako alergoid pyłku brzozy) oraz Urosan fix (jako liść brzozy). Przedawkowanie preparatów zawierających brzozę może prowadzić do różnych objawów niepożądanych, zależnie od postaci farmaceutycznej i drogi podania.1234

Przedawkowanie preparatu Nefrobonisol

Produkt leczniczy Nefrobonisol, zawierający sok z liścia brzozy, charakteryzuje się stosunkowo wysoką zawartością etanolu (45-55% V/V). W jednej dawce (2,5 ml) znajduje się 1,11 g alkoholu, co odpowiada 28 ml piwa lub 11,5 ml wina. Przy znacznym przekroczeniu zalecanej dawki terapeutycznej mogą wystąpić następujące objawy:5

  • Objawy nadużycia alkoholu (upojenie alkoholowe)
  • Nudności
  • Podrażnienie przewodu pokarmowego

5

Przedawkowanie preparatu Perosall D

Perosall D jest roztworem do stosowania podjęzykowego zawierającym mieszankę alergenów pyłku drzew, w tym brzozy. W przypadku przedawkowania tego preparatu mogą wystąpić zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane. W najcięższych przypadkach przedawkowanie może prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego.6

Należy pamiętać, że preparat Perosall D dostępny jest w różnych stężeniach (od stężenia „0” – 1 JS/ml do stężenia „4” – 5000 JS/ml), co dodatkowo zwiększa ryzyko przedawkowania w przypadku omyłkowego zastosowania zbyt wysokiego stężenia.7

Przedawkowanie preparatu Pollinex Tree

Pollinex Tree jest zawiesiną do wstrzykiwań zawierającą mieszankę alergoidów pyłku drzew, w tym brzozy. Nieprawidłowe stosowanie tego preparatu znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Do sytuacji zwiększających ryzyko przedawkowania należą:8

8

Ze względu na potencjalne ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym reakcji anafilaktycznych, przy stosowaniu Pollinex Tree, należy zapewnić łatwy dostęp do odpowiednio wyposażonego zestawu ratunkowego.9

Przedawkowanie preparatu Urosan fix

Urosan fix to preparat ziołowy w saszetkach do zaparzania, zawierający m.in. liść brzozy (Betula pendula Toth; Betula pubescens Ehrh.). W przypadku przedawkowania tego produktu charakterystycznym postępowaniem jest rozważenie suplementacji witaminą B1 (tiaminą), jednak wyłącznie po uprzedniej konsultacji z lekarzem.10

Konieczność suplementacji witaminą B1 może wynikać z obecności w liściach brzozy tiaminaz – enzymów rozkładających tiaminę, co przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek może prowadzić do niedoboru tej witaminy.10

Tabela objawów przedawkowania

Produkt leczniczy Objawy przedawkowania Dawka powodująca przedawkowanie Postępowanie
Nefrobonisol
  • Objawy nadużycia alkoholu
  • Nudności
  • Podrażnienie przewodu pokarmowego
Bardzo duże przekroczenie dawki 2,5 ml (zawierającej 1,11 g alkoholu) Leczenie objawowe
Perosall D
  • Miejscowe działania niepożądane
  • Ogólne działania niepożądane
  • Wstrząs anafilaktyczny
Nie określono jednoznacznie Leczenie objawowe, w przypadku wstrząsu anafilaktycznego – natychmiastowa interwencja medyczna
Pollinex Tree
  • Nasilone reakcje alergiczne
  • Potencjalnie reakcje anafilaktyczne
  • Nieprzestrzeganie odstępu między dawkami
  • Nieprawidłowa dawka
  • Podanie donaczyniowe lub domięśniowe zamiast podskórnego
Użycie odpowiednio wyposażonego zestawu ratunkowego
Urosan fix Potencjalny niedobór witaminy B1 (tiaminy) Nie określono jednoznacznie Suplementacja witaminą B1 po konsultacji z lekarzem

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania preparatów zawierających brzozę zależy od rodzaju preparatu i nasilenia objawów klinicznych:11121314

Przedawkowanie z objawami nadużywania alkoholu

W przypadku przedawkowania preparatu Nefrobonisol z objawami upojenia alkoholowego należy zastosować standardowe postępowanie jak w przypadku zatrucia alkoholem etylowym. Wskazane jest monitorowanie pacjenta, nawadnianie i leczenie objawowe.15

Przedawkowanie z reakcją alergiczną

W przypadku przedawkowania preparatów alergenowych (Perosall D, Pollinex Tree) z objawami reakcji alergicznej postępowanie jest zróżnicowane w zależności od nasilenia objawów:1617

1617

Przedawkowanie Urosan fix – niedobór tiaminy

W przypadku przedawkowania preparatu Urosan fix, po konsultacji lekarskiej, może być wskazana suplementacja witaminą B1 (tiaminą). Dawkowanie i czas suplementacji powinny być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta i nasilenia objawów niedoboru.18

Profilaktyka przedawkowania

Aby zapobiec przedawkowaniu preparatów zawierających brzozę, należy przestrzegać następujących zasad:19

  • Ściśle przestrzegać zalecanego dawkowania preparatu
  • Zachowywać odpowiednie odstępy między dawkami
  • W przypadku preparatów do iniekcji (np. Pollinex Tree) – przestrzegać właściwej drogi podania
  • W przypadku preparatów w różnych stężeniach (np. Perosall D) – zwracać szczególną uwagę na stosowane stężenie
  • W przypadku preparatu Nefrobonisol – uwzględniać zawartość alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu oraz u kobiet w ciąży

192021

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl