Właściwości farmakodynamiczne
Brzoza

Brzoza – Właściwości farmakodynamiczne substancji

Brzoza (Betula sp.) jest składnikiem szeregu produktów leczniczych, wykazujących zróżnicowane działanie farmakodynamiczne. Zależnie od postaci farmaceutycznej, zawartości i połączenia z innymi składnikami aktywnymi, substancja ta może wywierać różne efekty terapeutyczne. ^{1 2}

Działanie moczopędne

Brzoza, szczególnie w postaci soku z liści, wykazuje tradycyjne zastosowanie jako substancja o działaniu moczopędnym. W produktach zawierających liść brzozy, takich jak Nefrobonisol i Urosan fix, substancja ta stanowi istotny składnik kompozycji ziołowej wspomagającej układ moczowy. ^{3 4}

W preparacie Nefrobonisol, sok z liścia brzozy w stężeniu 20% działa synergistycznie z innymi składnikami roślinnymi o podobnym działaniu diuretycznym, takimi jak nalewka z ziela nawłoci, nalewka z ziela skrzypu, sok z ziela pokrzywy, sok z korzenia mniszka oraz sok z ziela krwawnika. ⁵

W przypadku preparatu Urosan fix, liść brzozy (0,7 g w saszetce) współdziała z zielem skrzypu, korzeniem podróżnika oraz liściem borówki brusznicy, tworząc kompleksową formułę wspomagającą funkcje wydalnicze układu moczowego. ⁶

Właściwości immunomodulujące w alergenowych produktach leczniczych

Brzoza stanowi również istotny składnik preparatów stosowanych w immunoterapii alergenowej. W produktach takich jak Perosall D i Pollinex Tree, alergeny pyłku brzozy są wykorzystywane w celu indukcji tolerancji immunologicznej u pacjentów uczulonych na te alergeny. ^{7 8}

Mechanizm działania w immunoterapii

Immunoterapia z wykorzystaniem alergenów brzozy polega na systematycznym podawaniu wzrastających dawek alergenu, co prowadzi do wytworzenia stanu tolerancji na uczulający alergen. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu tworzenia się swoistych przeciwciał IgE przy jednoczesnej stymulacji produkcji przeciwciał IgG. Efektem jest złagodzenie lub ustąpienie objawów klinicznych w okresie naturalnej ekspozycji na alergen. ⁹

W przypadku preparatu Pollinex Tree, brzoza jest jednym z trzech gatunków drzew (obok olchy i leszczyny), których alergeny poddawane są procesowi modyfikacji poprzez działanie aldehydu glutarowego, co przekształca je w alergoidy. Następnie są one adsorbowane na L-tyrozynie, co wpływa na zmniejszenie działania alergizującego przy jednoczesnym zachowaniu immunogenności. Dzięki takiej modyfikacji produkt jest lepiej tolerowany, zachowując jednocześnie swoją skuteczność terapeutyczną. ¹⁰

Immunologiczne podstawy działania

Obecnie uważa się, że produkty lecznicze do swoistej immunoterapii alergenowej zawierające alergeny brzozy, modyfikują specyficzną odpowiedź immunologiczną typu TH2 na rzecz bardziej zrównoważonej odpowiedzi TH1/TH2. Pomimo, że nie wszystkie mechanizmy immunologiczne są w pełni wyjaśnione, do kluczowych efektów immunomodulacyjnych należą: ¹¹

• Wytwarzanie swoistych przeciwciał IgG (tzw. przeciwciał blokujących) ¹²
• Obniżenie poziomu swoistych przeciwciał IgE odpowiedzialnych za reakcje alergiczne ¹³
• Ograniczenie uwalniania mediatorów zapalnych (głównie histaminy) z komórek tucznych i bazofilów ¹⁴

Dawkowanie alergenów brzozy w immunoterapii

Skuteczność immunoterapii alergenami brzozy w złagodzeniu objawów alergii została ustalona na podstawie kontrolowanych badań klinicznych z zastosowaniem metody podwójnie ślepej próby. ¹⁵

W zależności od produktu, dawkowanie alergenów brzozy w immunoterapii jest zróżnicowane i podlega standaryzacji w celu zapewnienia odpowiedniej skuteczności terapeutycznej:

Perosall D – dawkowanie

Preparat Perosall D zawiera mieszankę alergenów pyłku brzozy, olchy i leszczyny w formie roztworu do stosowania podjęzykowego, w różnych stężeniach: ¹⁶

Pollinex Tree – dawkowanie

Preparat Pollinex Tree zawiera mieszankę alergoidów pyłku brzozy, olchy i leszczyny w postaci zawiesiny do wstrzykiwań, w następujących stężeniach: ¹⁷

Alergeny brzozy zawarte w Pollinex Tree zostały poddane standaryzacji za pomocą metod immunologicznych i biochemicznych, aby zapewnić stałą zawartość alergenów we wszystkich seriach oraz niezmienną siłę alergizującą. Standaryzacja ta jest wyrażona w jednostkach standaryzowanych (SU). ¹⁸

Klasyfikacja ATC produktów zawierających alergeny brzozy

Produkty lecznicze zawierające alergeny brzozy stosowane w immunoterapii klasyfikowane są zgodnie z systemem ATC (Anatomiczno-Terapeutyczno-Chemicznym) do grupy ekstraktów alergenowych pyłków drzew: ^{19 20}

• Kod ATC: V01AA05 – ekstrakty alergenowe, pyłki drzew

Ten kod klasyfikacyjny odzwierciedla terapeutyczne zastosowanie alergenów brzozy w leczeniu alergicznego nieżytu nosa, zapalenia spojówek i innych schorzeń alergicznych wywoływanych przez pyłki drzew. ^{21 22}