Przeciwwskazania stosowania
Antazolina

Antazolina, będąca lekiem przeciwhistaminowym pierwszej generacji, występuje w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak aerozol na skórę (Allertec Ukąszenia, zawierający antazoliny siarczan 5 mg/ml i nafazolinę azotan 0,25 mg/ml), roztwór do wstrzykiwań (Phenazolinum, antazoliny mezylan 50 mg/ml) oraz krople do oczu (Spersallerg, antazoliny chlorowodorek 0,5 mg/ml i tetryzolina chlorowodorek 0,4 mg/ml). Kluczowym przeciwwskazaniem do stosowania wszystkich preparatów jest nadwrażliwość na antazolinę w dowolnej postaci soli lub na substancje pomocnicze. Dodatkowo, preparat Allertec Ukąszenia jest przeciwwskazany do stosowania doustnego, Phenazolinum nie powinno być stosowane u dzieci poniżej 12 roku życia oraz u pacjentów z jaskrą ze względu na ryzyko podwyższenia ciśnienia śródgałkowego, natomiast Spersallerg jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących inhibitory monoaminooksydazy (MAO) z powodu ryzyka interakcji prowadzących do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego.

Przeciwwskazania stosowania antazoliny

Antazolina to substancja czynna z grupy leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji, stosowana głównie w preparatach miejscowych. Występuje w kilku postaciach farmaceutycznych, między innymi jako aerozol na skórę (Allertec Ukąszenia), roztwór do wstrzykiwań (Phenazolinum) oraz krople do oczu (Spersallerg). Znajomość przeciwwskazań do jej stosowania jest kluczowa w praktyce klinicznej dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów.1 2 3

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania produktów zawierających antazolinę jest nadwrażliwość na tę substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. W przypadku preparatu Allertec Ukąszenia, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na antazoliny siarczan, nafazoliny azotan lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w specyfikacji produktu.4

W przypadku preparatu Phenazolinum, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na antazoliny mezylan lub substancje pomocnicze.5

Podobnie w przypadku kropli do oczu Spersallerg, przeciwwskazaniem jest znana nadwrażliwość na antazolinę i/lub tetryzolinę lub substancje pomocnicze.6

Przeciwwskazania specyficzne dla preparatów

Poza nadwrażliwością na składniki, każdy z preparatów zawierających antazolinę może mieć specyficzne przeciwwskazania wynikające z jego postaci farmaceutycznej, drogi podania lub obecności dodatkowych substancji czynnych:

Allertec Ukąszenia (aerozol na skórę)

Dla preparatu Allertec Ukąszenia istotnym przeciwwskazaniem jest stosowanie doustne produktu, który przeznaczony jest wyłącznie do aplikacji na skórę.7

Phenazolinum (roztwór do wstrzykiwań)

W przypadku produktu Phenazolinum, będącego roztworem do wstrzykiwań zawierającym antazoliny mezylan, przeciwwskazaniami są:

  • Jaskra – ze względu na możliwe działanie rozszerzające źrenice i podwyższające ciśnienie śródgałkowe
  • Wiek poniżej 12 lat – lek nie powinien być stosowany u dzieci w tej grupie wiekowej

8

Spersallerg (krople do oczu)

Preparat Spersallerg zawiera oprócz antazoliny chlorowodorku również tetryzolinę, która należy do grupy sympatykomimetyków. Z tego powodu istnieje dodatkowe, specyficzne przeciwwskazanie: jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO). Jest to ważne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko interakcji lekowych i potencjalnie niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego.9

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie antazoliny

Lekarz powinien odradzić pacjentowi stosowanie preparatów zawierających antazolinę w następujących sytuacjach:

  • Gdy występuje potwierdzona nadwrażliwość na antazolinę (w postaci siarczanu, mezylanu, chlorowodorku) lub na inne składniki preparatu
  • W przypadku jaskry – szczególnie przy stosowaniu preparatu Phenazolinum
  • U dzieci poniżej 12 roku życia – przy stosowaniu preparatu Phenazolinum w postaci roztworu do wstrzykiwań
  • Gdy pacjent przyjmuje inhibitory MAO – przy stosowaniu kropli do oczu Spersallerg
  • Gdy planowane jest doustne przyjęcie preparatu Allertec Ukąszenia (aerozol na skórę) – preparat przeznaczony jest wyłącznie do stosowania miejscowego

10 11 12

Specyficzne grupy pacjentów

Szczególną uwagę należy zwrócić na określone grupy pacjentów, u których stosowanie antazoliny może być przeciwwskazane lub wymagać szczególnej ostrożności:

Dzieci i młodzież

Jak wskazano powyżej, stosowanie preparatu Phenazolinum jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia.13 W przypadku pozostałych preparatów należy zachować ostrożność przy stosowaniu u pacjentów pediatrycznych, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu kropli do oczu zawierających antazolinę.

Pacjenci z chorobami oczu

U pacjentów z jaskrą przeciwwskazane jest stosowanie preparatu Phenazolinum.14 Przy stosowaniu preparatu Spersallerg (krople do oczu) również należy zachować ostrożność u pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym lub predyspozycjami do jaskry.

Pacjenci stosujący leki psychotropowe

U pacjentów przyjmujących inhibitory MAO przeciwwskazane jest stosowanie kropli do oczu Spersallerg ze względu na ryzyko interakcji z tetryzoliną.15

Produkt leczniczy Postać farmaceutyczna Substancje czynne Przeciwwskazania
Allertec Ukąszenia Aerozol na skórę, roztwór Antazoliny siarczan (5 mg/ml), nafazoliny azotan (0,25 mg/ml)
  • Nadwrażliwość na antazoliny siarczan, nafazoliny azotan lub substancje pomocnicze
  • Stosowanie doustne
Phenazolinum Roztwór do wstrzykiwań Antazoliny mezylan (50 mg/ml)
  • Nadwrażliwość na antazoliny mezylan lub substancje pomocnicze
  • Jaskra
  • Dzieci w wieku poniżej 12 lat
Spersallerg Krople do oczu Antazoliny chlorowodorek (0,5 mg/ml), tetryzoliny chlorowodorek (0,4 mg/ml)
  • Nadwrażliwość na antazolinę i/lub tetryzolinę lub substancje pomocnicze
  • Jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO

Przeciwwskazania – kluczowe aspekty

Antazolina, niezależnie od postaci farmaceutycznej i dodatkowych substancji czynnych zawartych w preparatach, posiada szereg przeciwwskazań, które należy brać pod uwagę przy kwalifikacji pacjenta do leczenia. Najważniejszym i uniwersalnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na antazolinę w jakiejkolwiek postaci soli (siarczan, mezylan, chlorowodorek) lub substancje pomocnicze zawarte w preparacie.16 17 18

Dodatkowo, specyficzne przeciwwskazania związane są z konkretnymi preparatami, takimi jak Allertec Ukąszenia (przeciwwskazanie do stosowania doustnego), Phenazolinum (jaskra, wiek poniżej 12 lat) oraz Spersallerg (jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO). Znajomość tych przeciwwskazań pozwala lekarzowi na bezpieczne stosowanie preparatów zawierających antazolinę oraz właściwe kwalifikowanie pacjentów do leczenia.19 20 21

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl