Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Antazolina

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania antazoliny

Antazolina, należąca do grupy leków przeciwhistaminowych, wymaga zachowania odpowiednich środków ostrożności podczas stosowania. W zależności od postaci farmaceutycznej, drogi podania oraz dodatkowych substancji czynnych zawartych w preparatach, wyróżnia się szereg specyficznych ostrzeżeń i przeciwwskazań, które personel medyczny powinien uwzględnić przed zaleceniem terapii.¹

Choroby współistniejące wymagające szczególnej uwagi

Podczas terapii antazoliną szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z następującymi schorzeniami:²

• Padaczka – ze względu na doniesienia o wystąpieniu drgawek podczas leczenia lekami przeciwhistaminowymi, należy unikać stosowania antazoliny u pacjentów z padaczką w wywiadzie
• Nadciśnienie tętnicze – szczególnie u pacjentów ze słabo kontrolowanym nadciśnieniem
• Zaburzenia rytmu serca – zwłaszcza utrwalone arytmie
• Cukrzyca – wymaga monitorowania parametrów glikemii
• Nadczynność tarczycy – w tym zwiększone stężenie hormonów tarczycy
• Przerost gruczołu krokowego – ze względu na potencjalne nasilenie objawów

^3
4

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku z ciężkimi chorobami układu krążenia, w tym arytmią, słabo kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym lub cukrzycą.⁵

Interakcje lekowe i używki

Antazolina może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z innymi lekami. Należy unikać stosowania antazoliny w przypadku jednoczesnej terapii:⁶

• Inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) – możliwość nasilenia działań niepożądanych
• Lekami działającymi cholinolitycznie, takimi jak:
  • Neuroleptyki fenotiazynowe
  • Hydroksyzyna
  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

⁷

Jednoczesne stosowanie antazoliny z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy oraz spożywanie alkoholu może prowadzić do sumowania się ich działania i wywoływać niebezpieczne objawy.⁸

Specyficzne ostrzeżenia dla różnych postaci farmaceutycznych zawierających antazolinę

Krople do oczu (Spersallerg)

W przypadku stosowania antazoliny w postaci kropli do oczu (preparat Spersallerg), należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:⁹

• Jaskra zamykającego się kąta – zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka lub rozpoznaniem tego schorzenia, chyba że dokonano wycięcia (lub nacięcia) tęczówki
• Zespół suchego oka – produkt nie jest odpowiedni dla pacjentów z tym schorzeniem, którzy nie zasięgnęli wcześniej porady lekarza
• Maskowanie zakażeń oczu – stosowanie preparatu może ukrywać objawy infekcji ocznej
• Przewlekłe stosowanie – pacjenci powinni zasięgnąć porady lekarza, jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 3-4 dni, nasilają się lub wystąpi ból oka i nieostre widzenie

¹⁰

Pacjenci z wysychającym nieżytem nosa powinni szczególnie dbać o prawidłowe zatkanie przewodu nosowo-łzowego, aby zapobiec dostaniu się preparatu do śluzówki nosa.¹¹

Stosowanie kropli do oczu z antazoliną u osób noszących szkła kontaktowe wymaga szczególnych środków ostrożności. Przed zakropleniem leku należy zdjąć szkła kontaktowe i można je ponownie założyć po upływie co najmniej 15 minut. Należy zwrócić uwagę, że produkt leczniczy Spersallerg zawiera środek konserwujący – chlorek benzalkoniowy, który może powodować podrażnienia oczu i wywoływać przebarwienia miękkich szkieł kontaktowych.¹²

Aerozol na skórę (Allertec Ukąszenia)

W przypadku stosowania preparatu Allertec Ukąszenia, zawierającego antazolinę w postaci aerozolu na skórę, należy przestrzegać następujących zaleceń:¹³

• Ochrona oczu i błon śluzowych – produkt powinien być stosowany z dala od oczu i błon śluzowych
• Podrażnienia skóry – produkt zawiera chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml), który może wywoływać podrażnienia skórne
• Stosowanie u kobiet karmiących piersią – pacjentki karmiące piersią nie powinny stosować produktu na skórę piersi, gdyż substancja może zostać spożyta przez dziecko z mlekiem matki

¹⁴

Ograniczenia wiekowe i przeciwwskazania związane z zawartością boru

Preparat Allertec Ukąszenia zawiera 15 mg kwasu borowego (2,63 mg boru) w każdym ml roztworu, co wiąże się z istotnymi ograniczeniami stosowania:¹⁵

• Przeciwwskazanie u dzieci i młodzieży – nie stosować u pacjentów w wieku poniżej 18 lat ze względu na zawartość boru, który może powodować zaburzenia płodności
• Ograniczenia u kobiet w ciąży – kobiety w ciąży powinny przed zastosowaniem produktu skonsultować się z lekarzem, gdyż ze względu na zawartość boru produkt może być szkodliwy dla dziecka

¹⁶

Charakterystyka i skład preparatów zawierających antazolinę

Na rynku farmaceutycznym dostępne są różne preparaty zawierające antazolinę, różniące się składem, stężeniem substancji czynnej oraz postacią farmaceutyczną:^{17 18 19}

Zawartość sodu w preparatach z antazoliną

W przypadku preparatu Phenazolinum, roztwór do wstrzykiwań, warto zwrócić uwagę na zawartość sodu. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w 2 ml roztworu, co oznacza, że produkt uznaje się za „wolny od sodu”.²⁰

Zalecenia praktyczne dla lekarzy przepisujących antazolinę

Podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia preparatami zawierającymi antazolinę, należy:²¹

1. Przeprowadzić dokładny wywiad w kierunku chorób współistniejących, w szczególności padaczki, chorób układu krążenia, cukrzycy i chorób tarczycy
2. Zebrać informacje na temat wszystkich przyjmowanych przez pacjenta leków, ze szczególnym uwzględnieniem IMAO, leków działających cholinolitycznie i leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy
3. W przypadku kropli do oczu zawierających antazolinę – ustalić, czy pacjent nosi szkła kontaktowe oraz czy nie występują u niego czynniki ryzyka jaskry zamykającego się kąta
4. Przed zaleceniem preparatu w formie aerozolu na skórę (Allertec Ukąszenia) ustalić wiek pacjenta oraz, w przypadku kobiet, czy pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią

^{22 23 24}

Należy poinformować pacjentów o odpowiednich środkach ostrożności związanych ze stosowaniem preparatu zawierającego antazolinę oraz o możliwych działaniach niepożądanych, a także zalecić kontakt z lekarzem w przypadku nasilenia lub przedłużającego się utrzymywania objawów niepożądanych.²⁵