Przedawkowanie
Antazolina

Przedawkowanie antazoliny

Antazolina występująca w preparatach takich jak Allertec Ukąszenia, Phenazolinum czy Spersallerg, jest lekiem przeciwhistaminowym pierwszej generacji. Przedawkowanie tej substancji stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, szczególnie w przypadku dzieci. Objawy przedawkowania mogą różnić się w zależności od drogi podania, dawki oraz formy farmaceutycznej leku zawierającego antazolinę.^{1 2}

Mechanizm przedawkowania i jego konsekwencje

Przedawkowanie antazoliny może nastąpić przy nadmiernym miejscowym stosowaniu preparatów (jak Allertec Ukąszenia czy Spersallerg), ale szczególnie niebezpieczne jest przypadkowe spożycie doustne lub przedawkowanie preparatów parenteralnych (Phenazolinum). Główne zagrożenie wiąże się z silnym działaniem depresyjnym antazoliny na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do poważnych zaburzeń funkcji życiowych.^{3 4}

Różnice w objawach przedawkowania w zależności od preparatu

Objawy przedawkowania mogą się różnić w zależności od konkretnego preparatu zawierającego antazolinę, ponieważ często łączona jest ona z innymi substancjami czynnymi:

• W przypadku produktu Allertec Ukąszenia (antazoliny siarczan + nafazoliny azotan) przedawkowanie może prowadzić do zahamowania ośrodkowego układu nerwowego, hipotermii, obniżenia ciśnienia tętniczego, bradykardii oraz śpiączki.
• Preparat Phenazolinum (antazoliny mezylan) w wysokich dawkach może powodować depresję oddechową, zaburzenia świadomości, śpiączkę, a u dzieci dodatkowo spadek temperatury ciała, drżenia i drgawki.
• W przypadku produktu Spersallerg (antazoliny chlorowodorek + tetryzoliny chlorowodorek) spożycie doustne całej zawartości butelki (10 ml, co odpowiada 5 mg chlorowodorku antazoliny i 4 mg chlorowodorku tetryzoliny) u osoby dorosłej zwykle nie powoduje poważnych następstw, jednak u dzieci, szczególnie poniżej 2 roku życia, mogą wystąpić nudności, senność, arytmia/tachykardia, a nawet wstrząs.

^{5 6 7}

Szczególne ryzyko przedawkowania u dzieci

Dzieci, zwłaszcza poniżej 2 roku życia, są szczególnie narażone na poważne konsekwencje przedawkowania antazoliny. W tej grupie wiekowej obserwuje się bardziej nasilone objawy ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego, takie jak spadek temperatury ciała, drżenia i drgawki. Przypadkowe spożycie preparatów zawierających antazolinę u dzieci może prowadzić także do nudności, senności, zaburzeń rytmu serca, a nawet wstrząsu.^{8 9}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania antazoliny ma charakter objawowy i powinno być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta. W przypadku przedawkowania Spersallerg (drogą doustną) należy podjąć następujące działania:^{10 11}

• Wywołanie wymiotów u pacjenta przytomnego
• Płukanie żołądka u pacjenta nieprzytomnego
• Podanie węgla aktywowanego
• W razie potrzeby wykonanie sztucznego oddychania
• W ciężkich przypadkach zastosowanie ogólnych intensywnych środków podtrzymujących funkcje życiowe

¹²

Objawy przedawkowania tetryzoliny w preparacie Spersallerg

Warto zwrócić uwagę, że w przypadku kropli do oczu Spersallerg, poza antazoliną, występuje również tetryzolina, której przedawkowanie może powodować zahamowanie czynności OUN, wstrząs objawiający się niedociśnieniem oraz śpiączkę. Ten dodatkowy składnik może nasilać objawy przedawkowania i wymaga szczególnej uwagi podczas leczenia pacjenta.¹³

Tabela objawów przedawkowania antazoliny

Dawki toksyczne

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych nie podano dokładnych dawek toksycznych dla antazoliny. Jednakże w przypadku produktu Spersallerg zaznaczono, że doustne spożycie zawartości jednej butelki o pojemności 10 ml (co odpowiada 5 mg chlorowodorku antazoliny i 4 mg chlorowodorku tetryzoliny) nie powinno wywołać poważnych następstw u osób dorosłych. U dzieci, zwłaszcza poniżej 2 roku życia, nawet taka dawka może spowodować istotne objawy kliniczne.¹⁴

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie antazoliny stanowi poważne wyzwanie kliniczne, szczególnie u dzieci. Objawy przedawkowania mają głównie charakter depresyjny na ośrodkowy układ nerwowy, z towarzyszącymi zaburzeniami sercowo-naczyniowymi. Leczenie jest objawowe i powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych z możliwością intensywnego monitorowania funkcji życiowych pacjenta. Kluczowa jest wczesna interwencja z usunięciem niemetabolizowanej substancji z organizmu oraz podtrzymywaniem podstawowych funkcji życiowych.^{15 16}