Przeciwwskazania stosowania
Alprostadyl

Przeciwwskazania stosowania alprostadylu

Alprostadyl jest substancją czynną wykorzystywaną w lecznictwie, dostępną m.in. w produktach Prostavasin 60 (60 mikrogramów, proszek do sporządzania roztworu do infuzji) oraz Prostin VR (500 μg/ml, roztwór do wstrzykiwań). Ze względu na właściwości farmakologiczne, stosowanie alprostadylu podlega szeregowi istotnych przeciwwskazań, które determinują bezpieczeństwo jego zastosowania u pacjentów.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania alprostadylu jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w produktach leczniczych. Dotyczy to zarówno preparatu Prostavasin 60, jak i Prostin VR, który dodatkowo zawiera znaczną ilość etanolu (790 mg/ml, co odpowiada 79% w/v).^{3 4}

Przeciwwskazania związane z układem sercowo-naczyniowym

Ze względu na wpływ alprostadylu na układ krążenia, istnieje szereg przeciwwskazań kardiologicznych do jego stosowania. Prostavasin 60 nie powinien być stosowany u pacjentów z:

• Niewydolnością serca III i IV klasy według klasyfikacji NYHA
• Arytmią wpływającą na hemodynamikę
• Niestabilną chorobą niedokrwienną serca
• Zwężeniem i/lub niedomykalnością zastawki mitralnej i/lub aortalnej
• W okresie 6 miesięcy po przebytym zawale mięśnia sercowego
• Z ciężkim niedociśnieniem

⁵

Przeciwwskazania pulmonologiczne

Alprostadyl w postaci preparatu Prostavasin 60 jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Ostrym obrzękiem płuc lub u osób z niewydolnością serca, u których w przeszłości wystąpił obrzęk płuc
• Ciężką przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) lub żylno-okluzyjną chorobą płuc
• Rozsianymi naciekami w płucach

⁶

Przeciwwskazania hematologiczne i związane z ryzykiem krwawień

Alprostadyl (Prostavasin 60) nie powinien być stosowany u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawień, szczególnie u chorych z:

• Skazą krwotoczną
• Aktywnym lub potencjalnym miejscem krwawienia, takim jak:
  • Ostre nadżerkowe zapalenie błony śluzowej żołądka
  • Czynny wrzód żołądka i/lub dwunastnicy
  • Podejrzenie krwotoku śródmózgowego

⁷

Przeciwwskazania neurologiczne

Alprostadyl w postaci Prostavasin 60 jest przeciwwskazany u pacjentów, którzy w ciągu ostatnich 6 miesięcy przebyli udar naczyniowy mózgu.⁸

Przeciwwskazania związane z niewydolnością narządową

W przypadku poważnej dysfunkcji nerek lub wątroby, stosowanie alprostadylu (Prostavasin 60) jest przeciwwskazane u pacjentów z:

• Ciężką niewydolnością nerek (skąpomocz, bezmocz) – GFR ≤ 29 ml/min/1,73m² pc.
• Objawami ostrego zaburzenia czynności wątroby (zwiększone aktywności aminotransferaz lub GGTP)
• Ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (obecnie lub w wywiadzie)

⁹

Przeciwwskazania dotyczące ciąży i karmienia piersią

Stosowanie alprostadylu w preparacie Prostavasin 60 jest przeciwwskazane u pacjentek w ciąży oraz w okresie karmienia piersią.¹⁰

Inne przeciwwskazania

Alprostadyl (Prostavasin 60) nie powinien być stosowany u pacjentów z ogólnymi przeciwwskazaniami do podawania infuzji, takimi jak:

• Zastoinowa niewydolność serca
• Obrzęk płuc lub mózgu
• Nadmierne gromadzenie się płynów w organizmie

¹¹

Różnice w przeciwwskazaniach między preparatami zawierającymi alprostadyl

Warto zauważyć, że oba preparaty zawierające alprostadyl (Prostavasin 60 oraz Prostin VR) różnią się znacząco pod względem liczby zdefiniowanych przeciwwskazań. W przypadku preparatu Prostin VR (500 µg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jako przeciwwskazanie wymieniona jest wyłącznie nadwrażliwość na substancję czynną (alprostadyl) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.¹²

Tymczasem Prostavasin 60 posiada znacznie szerszą listę przeciwwskazań, obejmującą wymienione wcześniej aspekty kardiologiczne, pulmonologiczne, hematologiczne, neurologiczne oraz związane z niewydolnością narządową.¹³

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie alprostadylu

Stosowanie alprostadylu należy odradzić pacjentowi w każdej sytuacji, gdy występuje którekolwiek z wymienionych przeciwwskazań. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące sytuacje kliniczne:

Sytuacje nagłego zagrożenia kardiologicznego

U pacjentów z niestabilną chorobą wieńcową, ostrymi zaburzeniami rytmu serca wpływającymi na hemodynamikę lub po niedawno przebytym zawale mięśnia sercowego (do 6 miesięcy) należy bezwzględnie unikać stosowania alprostadylu w postaci Prostavasin 60, gdyż może to nasilić istniejące problemy kardiologiczne.¹⁴

Pacjenci z wysokim ryzykiem krwawień

U pacjentów ze skazą krwotoczną lub aktywnym bądź potencjalnym miejscem krwawienia (np. w przypadku aktywnego wrzodu trawiennego, nadżerkowego zapalenia błony śluzowej żołądka) stosowanie alprostadylu może nasilić ryzyko groźnych dla życia krwawień, dlatego należy stanowczo odradzić jego stosowanie.¹⁵

Pacjenci z niewydolnością narządową

W przypadku pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR ≤ 29 ml/min/1,73m² pc.) lub z objawami ostrego zaburzenia czynności wątroby (zwiększone aktywności aminotransferaz lub GGTP) stosowanie alprostadylu może prowadzić do nasilenia dysfunkcji narządowych i należy je odradzić.¹⁶

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Kobietom w ciąży oraz matkom karmiącym piersią należy bezwzględnie odradzić stosowanie alprostadylu (Prostavasin 60), ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu lub niemowlęcia.¹⁷

Pacjenci po przebytym udarze mózgu

U pacjentów, którzy w ciągu ostatnich 6 miesięcy przebyli udar naczyniowy mózgu, stosowanie alprostadylu (Prostavasin 60) jest przeciwwskazane i należy je stanowczo odradzić ze względu na zwiększone ryzyko powikłań naczyniowo-mózgowych.¹⁸

Pacjenci z zaburzeniami oddychania

U osób z ciężką POChP, żylno-okluzyjną chorobą płuc lub rozsianymi naciekami w płucach stosowanie alprostadylu może prowadzić do nasilenia niewydolności oddechowej, dlatego należy odradzić jego stosowanie.¹⁹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Bez względu na rodzaj preparatu zawierającego alprostadyl (Prostavasin 60 czy Prostin VR), w przypadku stwierdzenia nadwrażliwości na substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczych należy bezwzględnie odradzić stosowanie leku.^{20 21}