Przeciwwskazania stosowania
Acetylotyrozyna

Acetylotyrozyna, będąca pochodną aminokwasu tyrozyny, jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminoplasmal Hepa – 10%. Jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne składniki preparatu, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów (np. tyrozynemią, fenyloketonurią), niestabilnością układu krążenia, hipoksją, kwasicą metaboliczną, ciężką niewydolnością nerek bez leczenia nerkozastępczego, niewyrównaną niewydolnością serca oraz zaburzeniami równowagi elektrolitowej i płynowej. Preparat nie jest również zalecany u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 2 lat ze względu na nieodpowiedni skład aminokwasowy. Podanie poza zarejestrowanymi wskazaniami może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i jest niewskazane.

Przeciwwskazania stosowania acetylotyrozyny

Acetylotyrozyna jest substancją czynną występującą w specjalistycznych preparatach do żywienia pozajelitowego, jak Aminoplasmal Hepa – 10%. Jako pochodna aminokwasu tyrozyny, substancja ta jest stosowana w konkretnych warunkach klinicznych, jednak jej stosowanie podlega określonym przeciwwskazaniom, które należy brać pod uwagę podczas kwalifikacji pacjenta do terapii.1

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania acetylotyrozyny jest znana nadwrażliwość pacjenta na tę substancję czynną. Lekarz powinien zebrać dokładny wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji alergicznych na acetylotyrozynę lub inne składniki preparatu zawierającego tę substancję. Należy pamiętać, że w przypadku preparatów takich jak Aminoplasmal Hepa – 10%, przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na którąkolwiek z pozostałych substancji czynnych lub substancji pomocniczych.2

Wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów

Acetylotyrozyna, jako pochodna aminokwasu tyrozyny, jest przeciwwskazana u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów. Podanie preparatu zawierającego acetylotyrozynę takim pacjentom może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i pogorszenia stanu klinicznego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z podejrzeniem lub rozpoznaniem tyrozynemii, fenylketonurii lub innych wrodzonych zaburzeń metabolizmu aminokwasów.3

Niestabilność układu krążenia

Preparaty zawierające acetylotyrozynę, takie jak Aminoplasmal Hepa – 10%, są przeciwwskazane u pacjentów z niestabilnością układu krążenia ze stanem zagrożenia życia, w tym we wstrząsie o różnej etiologii. Żywienie pozajelitowe zawierające acetylotyrozynę może dodatkowo obciążyć niewydolny układ krążenia i pogorszyć stan pacjenta.4

Hipoksja i kwasica metaboliczna

Przeciwwskazaniem do podawania preparatów z acetylotyrozyną jest hipoksja oraz kwasica metaboliczna. W tych stanach klinicznych zaburzone są podstawowe procesy metaboliczne, co może prowadzić do nieprawidłowego metabolizmu podawanych aminokwasów, w tym acetylotyrozyny, i nasilenia zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej.5

Zaburzenia czynności nerek

Acetylotyrozyna jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek bez leczenia nerkozastępczego. Nerki odgrywają kluczową rolę w metabolizmie i eliminacji produktów przemiany aminokwasów. Przy braku odpowiedniej funkcji nerek lub zastosowania terapii nerkozastępczej, podanie preparatów zawierających acetylotyrozynę może prowadzić do kumulacji metabolitów i nasilenia objawów mocznicowych.6

Niewydolność serca

Niewyrównana niewydolność serca stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających acetylotyrozynę. Podanie roztworów aminokwasów, w tym acetylotyrozyny, może prowadzić do przewodnienia i nasilenia objawów niewydolności serca. Dodatkowo, może dojść do rozwoju lub nasilenia ostrego obrzęku płuc, który również stanowi przeciwwskazanie do stosowania tych preparatów.7

Zaburzenia równowagi elektrolitów i płynów

Acetylotyrozyna nie powinna być stosowana u pacjentów z zaburzeniami równowagi elektrolitów i płynów. Preparaty zawierające tę substancję mogą wpływać na gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu, co w przypadku istniejących zaburzeń może prowadzić do ich pogłębienia. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wyrównanie zaburzeń elektrolitowych.8

Przeciwwskazania w populacji pediatrycznej

Acetylotyrozyna zawarta w preparacie Aminoplasmal Hepa – 10% jest przeciwwskazana u noworodków, niemowląt i małych dzieci w wieku poniżej 2 lat. Wynika to z faktu, że skład aminokwasów w tym preparacie nie jest odpowiednio dostosowany do specjalnych potrzeb metabolicznych tej grupy wiekowej. Zastosowanie preparatu w tej populacji mogłoby prowadzić do istotnych zaburzeń metabolicznych i niepożądanych skutków zdrowotnych.9

Stosowanie poza wskazaniami

Istotne przeciwwskazanie stanowi również stosowanie acetylotyrozyny zawartej w preparacie Aminoplasmal Hepa – 10% poza zarejestrowanymi wskazaniami. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, podanie tego preparatu ze wskazań innych niż określone może powodować istotne zaburzenia metabolizmu, co wiąże się z ryzykiem dla pacjenta. Lekarz powinien zawsze stosować preparat zgodnie z zatwierdzonymi wskazaniami i dawkowaniem.10

Sytuacje kliniczne wymagające odradzenia stosowania acetylotyrozyny

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją również sytuacje kliniczne, w których lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania acetylotyrozyny zawartej w preparatach do żywienia pozajelitowego:

  • Podejrzenie nadwrażliwości na którykolwiek składnik preparatu
  • Stany przedwstrząsowe i niestabilność hemodynamiczna
  • Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej wymagające pilnej korekcji
  • Dekompensacja niewydolności krążenia
  • Nasilone zaburzenia czynności wątroby
  • Narastająca niewydolność nerek bez wdrożonego leczenia nerkozastępczego
  • Zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej
  • Hipoksemia i hipoksja tkankowa różnego pochodzenia

11

W każdym z tych przypadków decyzja o zastosowaniu preparatu powinna być poprzedzona wnikliwą analizą stanu klinicznego pacjenta oraz potencjalnych korzyści i ryzyka związanych z terapią. W razie wątpliwości zawsze należy skonsultować się ze specjalistą żywienia klinicznego lub hepatologiem, szczególnie w przypadku preparatów dedykowanych pacjentom z chorobami wątroby, jak Aminoplasmal Hepa – 10%.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl