Leki zawierające w składzie
streptokinaza

Streptokinaza to białko enzymatyczne pochodzenia bakteryjnego, produkowane przez paciorkowce grupy A, B, C i G. Działa jako aktywator plazminogenu, przekształcając go w plazminę, która rozpuszcza skrzepliny fibrynowe. Jest to lek trombolityczny (fibrynolityczny) wykorzystywany głównie w leczeniu zawału mięśnia sercowego, zatorowości płucnej oraz zakrzepicy żył głębokich.

Mechanizm działania streptokinazy polega na wiązaniu się z plazminogenem, tworząc kompleks aktywujący, który przekształca inne cząsteczki plazminogenu w plazminę. Plazmina degraduje fibrynę, główny składnik skrzeplin, przywracając drożność naczyń krwionośnych. W przeciwieństwie do innych trombolityków, streptokinaza nie jest bezpośrednio selektywna wobec fibryny związanej ze skrzepliną, co prowadzi do ogólnoustrojowej aktywacji układu fibrynolitycznego.

W Polsce streptokinaza dostępna jest pod nazwami handlowymi takimi jak Streptase. Jest podawana dożylnie w warunkach szpitalnych, najczęściej na oddziałach intensywnej opieki kardiologicznej lub internistycznych. Stosowana jest również miejscowo w leczeniu zakrzepicy tętnic obwodowych i jako składnik preparatów do rozpuszczania skrzeplin w cewnikach dożylnych.

Główną zaletą streptokinazy jest jej stosunkowo niska cena w porównaniu z innymi lekami trombolitycznymi, co czyni ją dostępną opcją terapeutyczną w wielu krajach o ograniczonych zasobach. Jej skuteczność w leczeniu ostrego zawału serca została dobrze udokumentowana w licznych badaniach klinicznych. Dodatkowo, w przypadku szybkiego podania (w ciągu 12 godzin od wystąpienia objawów zawału), znacząco redukuje śmiertelność pacjentów.

Do najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem streptokinazy należy ryzyko krwawień, w tym krwawień wewnątrzczaszkowych, które mogą być śmiertelne. Lek może wywoływać reakcje alergiczne, od łagodnych do ciężkich wstrząsów anafilaktycznych, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszą ekspozycją na streptokinazę lub niedawną infekcją paciorkowcową. Ze względu na jej białkową naturę, organizm wytwarza przeciwciała neutralizujące, co ogranicza możliwość ponownego zastosowania w ciągu 6-12 miesięcy. Streptokinaza ma również liczne przeciwwskazania, w tym niedawne operacje, urazy, aktywne krwawienia wewnętrzne, nadciśnienie tętnicze niekontrolowane oraz przebyte udary krwotoczne.