Właściwości farmakodynamiczne
Streptokinaza

Streptokinaza – Właściwości farmakodynamiczne

Streptokinaza jest substancją aktywną pochodzenia bakteryjnego, stosowaną w produktach leczniczych jako związek o działaniu fibrynolitycznym. Na polskim rynku farmaceutycznym występuje w produktach zawierających kombinację streptokinazy i streptodornazy, które wzajemnie uzupełniają swoje działanie farmakologiczne. W niniejszym opracowaniu szczegółowo omówiono właściwości farmakodynamiczne streptokinazy, ze szczególnym uwzględnieniem jej mechanizmu działania oraz zastosowania klinicznego.^{1 2}

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Streptokinaza w połączeniu ze streptodornazą należy do grupy farmakoterapeutycznej: streptokinaza, leki złożone, której przypisano kod ATC: B06AA55. Klasyfikacja ta jednoznacznie określa miejsce preparatów zawierających streptokinazę w obrębie leków wpływających na układ krzepnięcia, w kategorii preparatów enzymatycznych złożonych.^{3 4}

Mechanizm działania

Działanie fibrynolityczne

Podstawowym mechanizmem farmakodynamicznym streptokinazy jest aktywność fibrynolityczna. Enzym ten wykazuje zdolność do upłynniania zakrzepów poprzez rozkład fibryny, będącej głównym składnikiem skrzepów. Proces ten prowadzi do rozpuszczania i eliminacji złogów fibrynowych, co skutkuje likwidacją obstrukcji naczyniowej i przywróceniem prawidłowego przepływu krwi lub innych płynów ustrojowych.⁵

Synergizm ze streptodornazą

W dostępnych na rynku preparatach streptokinaza występuje w połączeniu ze streptodornazą – enzymem, który uzupełnia jej działanie poprzez depolimeryzację kwasów deoksyrybonukleinowych (DNA). Streptodornaza upłynnia nukleoproteidy pochodzące z martwych komórek, co ułatwia ich usunięcie z tkanek i przyspiesza proces oczyszczania ognisk zapalnych. To działanie synergistyczne zwiększa skuteczność terapeutyczną preparatów zawierających obie substancje czynne.⁶

Dynamika działania farmakologicznego

Preparaty ze streptokinazą stosowane miejscowo (w postaci czopków doodbytniczych lub tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej) rozpoczynają swoje działanie terapeutyczne w ciągu 3 do 6 godzin od aplikacji. Ten relatywnie szybki początek działania ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż pozwala na uzyskanie efektu terapeutycznego w niedługim czasie od podania leku.⁷

Produkty lecznicze zawierające streptokinazę

Na polskim rynku farmaceutycznym dostępne są produkty lecznicze zawierające streptokinazę w połączeniu ze streptodornazą w następujących postaciach:^{8 9}

Wszystkie dostępne preparaty zawierają streptokinazę i streptodornazę w identycznych dawkach, różnią się natomiast postacią farmaceutyczną, co umożliwia dobór odpowiedniej formy podania w zależności od potrzeb terapeutycznych pacjenta.^{10 11}

Znaczenie kliniczne działania farmakodynamicznego

Kombinacja działania fibrynolitycznego streptokinazy oraz depolimeryzującego działania streptodornazy ma szczególne znaczenie w leczeniu stanów zapalnych, w których dochodzi do gromadzenia się złogów fibrynowych oraz martwych komórek. Synergistyczne działanie tych enzymów pomaga w oczyszczaniu ognisk zapalnych, przyspiesza procesy resorpcji wysięków oraz wpływa na poprawę krążenia lokalnego, co przekłada się na skuteczność terapeutyczną w różnych wskazaniach klinicznych.¹²

Warto podkreślić, że enzymy te działają wyłącznie miejscowo w obszarze aplikacji, co minimalizuje ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych związanych z nadmierną aktywacją układu fibrynolitycznego.¹³