Przedawkowanie leku Zenmem

Przedawkowanie memantyny chlorowodorku (substancji czynnej leku Zenmem) stanowi potencjalnie poważny stan kliniczny, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Dostępne dane kliniczne dotyczące przypadków przedawkowania memantyny są ograniczone, jednak umożliwiają określenie zarówno objawów klinicznych jak i wytycznych dotyczących postępowania terapeutycznego. Baza wiedzy na temat przedawkowania tego leku pochodzi głównie z badań klinicznych oraz z doświadczeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹

Manifestacje kliniczne przedawkowania

Objawy przedawkowania memantyny są zróżnicowane i zależą od przyjętej dawki. W przypadkach gdy dawka przekraczała dawkę terapeutyczną, ale nie osiągała poziomów znacznie toksycznych (np. 200 mg i 105 mg na dobę przez 3 dni), obserwowano jedynie łagodne objawy, takie jak zmęczenie, osłabienie lub biegunka, a w niektórych przypadkach objawy w ogóle nie występowały.²

Przy dawkach niższych niż 140 mg lub w przypadkach gdy dokładna dawka była nieznana, u pacjentów obserwowano głównie dwie grupy objawów:³

• Objawy neurologiczne – związane z działaniem memantyny na ośrodkowy układ nerwowy, w tym: splątanie, uczucie senności, senność, zawroty głowy, pobudzenie, agresja, omamy oraz zaburzony chód
• Objawy żołądkowo-jelitowe – manifestujące się głównie jako wymioty i biegunka

Przypadki ekstremalnego przedawkowania

Literatura medyczna dokumentuje przypadki znacznego przedawkowania memantyny z dobrym rokowaniem. W jednym z najbardziej drastycznych przypadków pacjent przeżył po doustnym przyjęciu 2000 mg memantyny (co stanowi dawkę 100-200 razy większą od standardowej dawki dobowej). W tym przypadku zaobserwowano poważne objawy neurologiczne: śpiączkę trwającą 10 dni, następnie podwójne widzenie i pobudzenie psychoruchowe. Zastosowano leczenie objawowe oraz plazmaferezę, co doprowadziło do całkowitego wyzdrowienia pacjenta bez trwałych następstw neurologicznych.⁴

W innym udokumentowanym przypadku dużego przedawkowania pacjent przyjął doustnie 400 mg memantyny. U pacjenta wystąpił szereg objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takich jak: niepokój, psychoza, omamy wzrokowe, stan przeddrgawkowy, senność, stupor i utrata świadomości. Pomimo ciężkiego stanu klinicznego, pacjent również przeżył i powrócił do zdrowia.⁵

Postępowanie terapeutyczne

W przypadku przedawkowania memantyny nie jest znane swoiste antidotum, dlatego leczenie ma charakter wyłącznie objawowy. Należy zastosować standardowe procedury kliniczne mające na celu eliminację substancji czynnej z organizmu oraz łagodzenie objawów klinicznych.⁶

W ramach interwencji medycznej w przypadku przedawkowania memantyny zaleca się:⁷

1. Płukanie żołądka – szczególnie efektywne we wczesnej fazie po spożyciu leku
2. Podanie węgla leczniczego – w celu przerwania potencjalnego ponownego krążenia jelitowo-wątrobowego substancji
3. Zakwaszenie moczu – aby przyspieszyć eliminację leku z organizmu
4. Wymuszona diureza – wspomagająca szybsze wydalanie leku przez nerki

W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych ogólnej nadpobudliwości ośrodkowego układu nerwowego, zaleca się rozważenie ostrożnego leczenia objawowego, dostosowanego do stanu klinicznego pacjenta.⁸

Tabela objawów przedawkowania

Monitoring i rokowanie

Pacjenta z przedawkowaniem memantyny należy poddać ścisłej obserwacji klinicznej, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji układu nerwowego, układu krążenia oraz funkcji nerek. Na podstawie udokumentowanych przypadków klinicznych można stwierdzić, że nawet znaczne przedawkowanie memantyny ma stosunkowo dobre rokowanie, przy zastosowaniu właściwego leczenia objawowego.⁹

Monitorowanie parametrów życiowych, stanu świadomości oraz równowagi wodno-elektrolitowej stanowi podstawę postępowania z pacjentem po przedawkowaniu memantyny. W przypadkach ciężkiego przedawkowania z zaburzeniami świadomości, wskazana jest hospitalizacja na oddziale intensywnej terapii.