Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Zaranta

Podczas terapii rozuwastatyną lekarz powinien zwrócić szczególną uwagę na szereg potencjalnych zagrożeń oraz zastosować odpowiednie środki ostrożności, aby zapewnić bezpieczne i skuteczne leczenie pacjenta. Poniżej przedstawiono najważniejsze aspekty, które należy uwzględnić podczas przepisywania leku Zaranta.¹

Ciężkie skórne reakcje niepożądane

Podczas stosowania rozuwastatyny obserwowano występowanie ciężkich skórnych działań niepożądanych, w tym zespołu Stevensa-Johnsona (SJS) oraz reakcji polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS). Reakcje te mogą zagrażać życiu pacjenta lub nawet prowadzić do zgonu. Konieczne jest poinformowanie pacjenta o objawach przedmiotowych i podmiotowych ciężkich reakcji skórnych oraz uważna obserwacja w trakcie leczenia. W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na SJS lub DRESS, należy natychmiast przerwać terapię lekiem Zaranta i rozważyć alternatywne metody leczenia. Jeśli u pacjenta wystąpiła ciężka reakcja skórna podczas stosowania leku Zaranta, nie należy nigdy ponownie włączać tego preparatu u tego pacjenta.²

Wpływ na nerki

U pacjentów stosujących duże dawki rozuwastatyny, szczególnie 40 mg, obserwowano sporadyczne lub przemijające występowanie proteinurii, głównie pochodzenia kanalikowego (wykrywanej za pomocą testu paskowego). Nie stwierdzono, aby proteinuria poprzedzała wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek. Jednak częstość zgłaszanych ciężkich zaburzeń czynności nerek w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa po zastosowaniu dawki 40 mg. U pacjentów leczonych dawką 30 lub 40 mg rozuwastatyny należy rozważyć kontrolę funkcji nerek podczas rutynowych wizyt kontrolnych.³

Działanie na mięśnie szkieletowe

U pacjentów leczonych wszystkimi dawkami leku Zaranta, szczególnie dawkami powyżej 20 mg, obserwowano działania niepożądane dotyczące mięśni szkieletowych, takie jak: bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza. Odnotowano bardzo rzadkie przypadki rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu i inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Z uwagi na możliwość interakcji farmakodynamicznej, należy zachować ostrożność podczas łącznego stosowania tych leków.⁴

Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, częstość występowania rabdomiolizy związanej ze stosowaniem rozuwastatyny w okresie po dopuszczeniu produktu do obrotu jest większa po dawce 40 mg.⁵

Efekty nerwowo-mięśniowe

W kilku przypadkach zaobserwowano, że statyny mogą wywoływać miastenię de novo lub nasilać już występującą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów należy przerwać stosowanie leku Zaranta. Odnotowano nawroty choroby po podaniu (ponownym podaniu) tej samej lub innej statyny.⁶

Pomiar aktywności kinazy kreatynowej

Nie należy przeprowadzać badania aktywności kinazy kreatynowej (CK) po intensywnym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne możliwe przyczyny zwiększenia jej aktywności, ponieważ może to prowadzić do błędnej interpretacji wyników. Jeżeli przed rozpoczęciem leczenia aktywność CK jest znacznie podwyższona (> 5 x GGN), należy wykonać badanie kontrolne po 5-7 dniach. Nie należy rozpoczynać terapii, jeśli w powtórzonym badaniu CK nadal przekracza 5-krotnie górną granicę normy.^{Czynniki ryzyka przed rozpoczęciem leczenia}

Zaranta, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinna być stosowana ze szczególną ostrożnością u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii i/lub rabdomiolizy. Do takich czynników zalicza się:^{Monitorowanie w trakcie leczenia}

Pacjentów należy poinformować o konieczności natychmiastowego zgłaszania niewyjaśnionych bólów mięśni, osłabienia siły mięśniowej lub skurczów mięśni, szczególnie jeśli towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka. U takich pacjentów należy zbadać aktywność kinazy kreatynowej.¹⁰

Jeśli aktywność CK jest znacząco podwyższona (> 5 x GGN) lub objawy mięśniowe są nasilone i powodują dolegliwości w codziennych czynnościach (nawet gdy CK ≤ 5 x GGN), należy przerwać leczenie. Po ustąpieniu objawów klinicznych i normalizacji aktywności CK można rozważyć ponowne włączenie Zaranty lub innego inhibitora HMG-CoA w najmniejszej dawce, ściśle monitorując stan pacjenta. Przy braku objawów klinicznych nie jest konieczna rutynowa kontrola aktywności CK.¹²

Interakcje lekowe dotyczące układu mięśniowego

Dane z badań klinicznych nie wykazują nasilenia działania rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami. Jednakże u pacjentów leczonych jednocześnie innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA, pochodnymi kwasu fibrynowego (w tym gemfibrozylem), cyklosporyną, kwasem nikotynowym, lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, inhibitorami proteazy i antybiotykami makrolidowymi obserwowano zwiększenie częstości występowania zapalenia mięśni i miopatii.¹³

Gemfibrozyl stosowany jednocześnie z niektórymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko miopatii. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu i rozuwastatyny. Należy dokładnie rozważyć korzyści ze zmiany profilu lipidowego i ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem fibratów lub niacyny i rozuwastatyny.¹⁴

Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny w dawkach 30 i 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane.¹⁵

Stosowanie z kwasem fusydowym

Produktu leczniczego Zaranta nie wolno stosować jednocześnie z kwasem fusydowym podawanym ogólnoustrojowo lub w ciągu 7 dni od zakończenia leczenia kwasem fusydowym. U pacjentów wymagających ogólnoustrojowego podawania kwasu fusydowego należy przerwać leczenie statynami przez cały okres terapii kwasem fusydowym. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (w tym niektórych zakończonych zgonem) wśród pacjentów leczonych jednocześnie kwasem fusydowym i statynami.¹⁶

Pacjenta należy poinstruować, aby w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni, natychmiast zgłosił się do lekarza. Leczenie statynami można wznowić po upływie siedmiu dni od podania ostatniej dawki kwasu fusydowego.¹⁷

W wyjątkowych okolicznościach, gdy konieczne jest długotrwałe ogólnoustrojowe stosowanie kwasu fusydowego, np. w leczeniu ciężkich zakażeń, jednoczesne podawanie Zaranty i kwasu fusydowego można rozważyć wyłącznie indywidualnie i pod ścisłym nadzorem lekarskim.¹⁸

Przeciwwskazania do stosowania

Nie należy stosować produktu leczniczego Zaranta u pacjentów z objawami mogącymi świadczyć o ostrej, ciężkiej miopatii lub w sytuacjach predysponujących do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy, takich jak:¹⁹

• Sepsa – uogólnione zakażenie organizmu mogące prowadzić do niewydolności wielonarządowej
• Niedociśnienie – może powodować niedokrwienie mięśni
• Rozległy zabieg chirurgiczny – związany z ryzykiem uszkodzenia mięśni
• Uraz – bezpośrednie uszkodzenie tkanek mięśniowych
• Ciężkie zaburzenia metaboliczne – mogące wpływać na metabolizm leku i funkcję mięśni
• Zaburzenia wewnątrzwydzielnicze – mogące predysponować do miopatii
• Zaburzenia elektrolitowe – wpływające na funkcję mięśni
• Niekontrolowane drgawki – mogące prowadzić do uszkodzenia mięśni

Wpływ na czynność wątroby

Zaranta, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub mających w wywiadzie chorobę wątroby. Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia i 3 miesiące po jego rozpoczęciu.²⁰

Leczenie należy przerwać lub zmniejszyć dawkę produktu, jeśli aktywność aminotransferaz jest 3-krotnie większa niż górna granica normy. Liczba poważnych incydentów wątrobowych (głównie podwyższonego poziomu aminotransferaz) zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu jest większa po dawce 40 mg.²¹

U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym, przed rozpoczęciem leczenia produktem Zaranta należy zastosować odpowiednią terapię choroby podstawowej.²²

Rasa

W badaniach farmakokinetycznych wykazano zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów pochodzenia azjatyckiego w porównaniu z rasą kaukaską. Należy to uwzględnić przy ustalaniu dawkowania leku u tych pacjentów.²³

Inhibitory proteazy

U pacjentów przyjmujących rozuwastatynę jednocześnie z różnymi inhibitorami proteazy w skojarzeniu z rytonawirem obserwowano zwiększoną ekspozycję ogólnoustrojową na rozuwastatynę. Przy rozpoczynaniu leczenia i zwiększaniu dawki rozuwastatyny u pacjentów leczonych inhibitorami proteazy należy rozważyć zarówno korzyść wynikającą ze zmniejszenia stężeń lipidów, jak i ryzyko zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu. Jednoczesne stosowanie z niektórymi inhibitorami proteazy nie jest zalecane, chyba że dawka rozuwastatyny zostanie odpowiednio dostosowana.²⁴

Nietolerancja laktozy

Produkt leczniczy Zaranta zawiera laktozę. Nie należy go stosować u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy–galaktozy.²⁵

Śródmiąższowa choroba płuc

Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc związanej ze stosowaniem niektórych statyn, szczególnie podczas długotrwałej terapii. Objawy mogą obejmować duszność, nieproduktywny kaszel i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, utratę masy ciała oraz gorączkę). W przypadku podejrzenia rozwoju śródmiąższowej choroby płuc u pacjenta, należy przerwać leczenie statynami.²⁶

Cukrzyca

Niektóre dane sugerują, że wszystkie leki z grupy statyn mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy mogą powodować hiperglikemię o nasileniu wymagającym odpowiedniej opieki diabetologicznej. Korzyści w postaci zmniejszenia ryzyka chorób naczyniowych przeważają jednak nad tym ryzykiem, dlatego nie powinno się z tego powodu przerywać leczenia statynami.²⁷

Pacjentów z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo 5,6-6,9 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze) należy poddać kontroli klinicznej i biochemicznej zgodnie z lokalnymi wytycznymi.²⁹

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ocena wzrostu, masy ciała, wskaźnika BMI (body mass index) i stopnia rozwoju drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci w wieku 6-17 lat stosujących rozuwastatynę jest ograniczona do okresu 2 lat. Po dwóch latach terapii nie stwierdzono wpływu leku na wzrost, masę ciała, wskaźnik BMI ani dojrzałość płciową.³⁰

W badaniach klinicznych z udziałem dzieci i młodzieży przyjmujących rozuwastatynę przez 52 tygodnie, wzrost aktywności kinazy kreatyniny > 10 x GGN oraz objawy mięśniowe po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowano częściej niż w badaniach klinicznych u dorosłych.