Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Zanacodar Combi

Produkt leczniczy Zanacodar Combi zawiera telmisartan (40 mg) i hydrochlorotiazyd (12,5 mg), co wymaga zachowania szczególnej uwagi w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu oraz środki ostrożności, które należy podjąć podczas terapii.¹

Stosowanie w okresie ciąży

Nie należy rozpoczynać leczenia antagonistami receptora angiotensyny II, w tym telmisartanem, u pacjentek w ciąży. U kobiet planujących ciążę zaleca się zastosowanie leków przeciwnadciśnieniowych o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży. Po stwierdzeniu ciąży należy natychmiast przerwać leczenie produktem Zanacodar Combi i wprowadzić alternatywną terapię przeciwnadciśnieniową.²

Zaburzenia czynności wątroby

Telmisartan jest eliminowany głównie z żółcią, dlatego Zanacodar Combi jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• zastojem żółci – ze względu na ryzyko kumulacji telmisartanu³
• zaburzeniami odpływu żółci – co może prowadzić do zwiększonego stężenia leku w organizmie⁴
• ciężką niewydolnością wątroby – z powodu spodziewanego zmniejszenia klirensu wątrobowego telmisartanu⁵

Należy zachować szczególną ostrożność stosując produkt u pacjentów z zaburzeniem czynności wątroby lub z postępującą chorobą wątroby, ponieważ nawet niewielkie zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej mogą przyspieszyć wystąpienie śpiączki wątrobowej. Brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących stosowania telmisartanu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.⁶

Nadciśnienie naczyniowo-nerkowe

U pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub ze zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki, leczenie produktem Zanacodar Combi wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia ciężkiego niedociśnienia tętniczego i niewydolności nerek. Jest to związane z mechanizmem działania leku, który wpływa na układ renina-angiotensyna-aldosteron.⁷

Zaburzenia czynności nerek i stan po przeszczepieniu nerki

Zanacodar Combi jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min). Brak jest doświadczenia w stosowaniu produktu u pacjentów po niedawno przebytym przeszczepieniu nerki.⁸

U pacjentów z łagodnym i umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek zaleca się okresowe monitorowanie:

• stężenia potasu w surowicy krwi – ze względu na ryzyko hiperkaliemii⁹
• stężenia kreatyniny – dla oceny funkcji nerek¹⁰
• stężenia kwasu moczowego – ze względu na możliwość wystąpienia hiperurykemii¹¹

Należy pamiętać, że u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek hydrochlorotiazyd może powodować azotemię.¹²

Zmniejszenie objętości krwi krążącej

U pacjentów ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową i/lub zmniejszonym stężeniem sodu może wystąpić objawowe niedociśnienie tętnicze, szczególnie po podaniu pierwszej dawki. Takie zaburzenia mogą wystąpić w wyniku:

• intensywnego leczenia moczopędnego¹³
• ograniczenia spożycia soli¹⁴
• biegunki¹⁵
• wymiotów¹⁶

Zaburzenia te powinny zostać wyrównane przed podaniem produktu Zanacodar Combi.¹⁷

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Jednoczesne stosowanie produktu Zanacodar Combi z innymi lekami blokującymi układ RAA, takimi jak inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE), inni antagoniści receptora angiotensyny II lub aliskiren, nie jest zalecane ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia:

• niedociśnienia tętniczego¹⁸
• hiperkaliemii¹⁹
• zaburzenia czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek²⁰

Jeśli podwójna blokada układu RAA jest absolutnie konieczna, powinna być prowadzona wyłącznie pod nadzorem specjalisty. W takiej sytuacji należy ściśle monitorować:

• czynność nerek²¹
• stężenie elektrolitów²²
• ciśnienie krwi²³

U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE oraz antagonistów receptora angiotensyny II.²⁴

Inne stany związane z pobudzeniem układu renina-angiotensyna-aldosteron

Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie produktu u pacjentów, u których napięcie naczyniowe i czynność nerek zależą głównie od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron, takich jak pacjenci z:

• ciężką zastoinową niewydolnością serca²⁵
• chorobami nerek, w tym ze zwężeniem tętnicy nerkowej²⁶

U tych pacjentów stosowanie leków wpływających na układ RAA wiąże się z ryzykiem wystąpienia:

• gwałtownego obniżenia ciśnienia krwi²⁷
• hiperazotemii²⁸
• oligurii²⁹
• ostrej niewydolności nerek (rzadko)³⁰

Pierwotny hiperaldosteronizm

Pacjenci z pierwotnym hiperaldosteronizmem zwykle nie reagują na leczenie lekami przeciwnadciśnieniowymi działającymi poprzez hamowanie układu renina-angiotensyna. Z tego powodu stosowanie produktu Zanacodar Combi nie jest zalecane w tej grupie pacjentów.³¹

Zwężenie zastawki aortalnej i dwudzielnej, przerostowa kardiomiopatia zawężająca

Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia krwionośne, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z:

• zwężeniem zastawki aortalnej³²
• zwężeniem zastawki dwudzielnej³³
• przerostową kardiomiopatią zawężającą³⁴

Wpływ na metabolizm glukozy i gospodarkę lipidową

Tiazydowe leki moczopędne mogą zaburzać tolerancję glukozy. U pacjentów z cukrzycą przyjmujących insulinę lub doustny lek przeciwcukrzycowy oraz telmisartan może wystąpić hipoglikemia. W związku z tym u tych pacjentów należy:

• monitorować stężenie glukozy we krwi³⁵
• dostosować dawkę insuliny lub doustnych leków przeciwcukrzycowych, jeśli zajdzie taka potrzeba³⁶

Należy pamiętać, że w trakcie leczenia tiazydowymi lekami moczopędnymi może ujawnić się cukrzyca utajona.³⁷

Leczenie tiazydowymi lekami moczopędnymi może być związane ze zwiększeniem stężenia cholesterolu i triglicerydów, jednak po dawce 12,5 mg hydrochlorotiazydu zawartej w produkcie Zanacodar Combi odnotowano jedynie niewielki wpływ lub brak wpływu na ich stężenie.³⁸

U niektórych pacjentów leczonych tiazydowymi lekami moczopędnymi może wystąpić hiperurykemia lub napad dny moczanowej.³⁹

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

U wszystkich pacjentów przyjmujących Zanacodar Combi należy wykonywać okresowe monitorowanie stężenia elektrolitów w osoczu w odpowiednich odstępach czasu.⁴⁰

Tiazydowe leki moczopędne, w tym hydrochlorotiazyd zawarty w produkcie Zanacodar Combi, mogą powodować zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej, takie jak:

• hipokaliemia – obniżone stężenie potasu we krwi⁴¹
• hiponatremia – obniżone stężenie sodu we krwi⁴²
• zasadowica hipochloremiczna – stan charakteryzujący się niskim stężeniem chloru i wysokim pH krwi⁴³

Objawami ostrzegawczymi zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej są:

• suchość błony śluzowej jamy ustnej⁴⁴
• wzmożone pragnienie⁴⁵
• astenia (osłabienie)⁴⁶
• letarg⁴⁷
• senność⁴⁸
• niepokój⁴⁹
• bóle mięśniowe lub skurcze⁵⁰
• męczliwość mięśni⁵¹
• obniżone ciśnienie tętnicze⁵²
• oliguria (zmniejszone wydzielanie moczu)⁵³
• tachykardia (przyspieszenie akcji serca)⁵⁴
• zaburzenia dotyczące układu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty⁵⁵