Działania niepożądane
Zafiron 12 mcg
Formoterol fumaran w dawce 12 μg na inhalację (w postaci 12,5 μg formoterolu fumaranu dwuwodnego) stosowany w leku Zafiron wykazuje zwiększone ryzyko ciężkich zaostrzeń astmy, szczególnie w wyższych dawkach (24 μg dwa razy na dobę) oraz u dzieci w wieku 6-12 lat. W badaniach klinicznych 12-tygodniowych u pacjentów ≥12 lat odsetek ciężkich zaostrzeń wynosił 3,3% przy dawce 24 μg, w porównaniu do 0,4% przy dawce 12 μg i 0,7% w grupie placebo. U dzieci 6-12 lat ryzyko to było jeszcze wyraźniejsze: 6,4% dla dawki 24 μg i 4,7% dla dawki 12 μg, podczas gdy w grupie placebo nie odnotowano ciężkich zaostrzeń. W związku z tym konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności przy stosowaniu formoterolu, zwłaszcza w wyższych dawkach i u młodszych pacjentów.
Działania niepożądane leku Zafiron
Zafiron zawierający 12 μg formoterolu fumaranu na dawkę inhalacyjną (w postaci 12,5 μg formoterolu fumaranu dwuwodnego) w postaci proszku do inhalacji w kapsułkach twardych może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi personelu medycznego. Poniżej szczegółowo przedstawiono dane dotyczące bezpieczeństwa tego leku, ze szczególnym uwzględnieniem ciężkich zaostrzeń astmy oraz pozostałych działań niepożądanych.1
Ciężkie zaostrzenia astmy
Badania kliniczne kontrolowane placebo, w których formoterol był podawany przez minimum 4 tygodnie, wykazały większą częstość występowania ciężkich zaostrzeń astmy u pacjentów otrzymujących formoterol w porównaniu do grupy placebo. Szczególnie wyraźnie widać to w przypadku dzieci w wieku 6-12 lat.2
Doświadczenie u młodzieży i dorosłych pacjentów z astmą
W dwóch głównych 12-tygodniowych badaniach rejestracyjnych (pivotal studies) przeprowadzonych w USA na 1095 pacjentach w wieku 12 lat i starszych, zaobserwowano zależność między dawką formoterolu a częstością występowania ciężkich zaostrzeń astmy wymagających hospitalizacji:
- Formoterol 24 μg dwa razy na dobę: 3,3% pacjentów (9/271) doświadczyło ciężkich zaostrzeń
- Formoterol 12 μg dwa razy na dobę: 0,4% pacjentów (1/275)
- Placebo: 0,7% pacjentów (2/277)
- Albuterol: 0,7% pacjentów (2/272)
Dane te wskazują na wyraźnie wyższe ryzyko przy stosowaniu większej dawki formoterolu.3
W kolejnym 16-tygodniowym badaniu z udziałem 2085 pacjentów, które zostało przeprowadzone w celu weryfikacji powyższych obserwacji, nie wykazano jednoznacznego związku między dawką formoterolu a częstością ciężkich zaostrzeń. Niemniej jednak, nadal obserwowano nieznacznie wyższy odsetek pacjentów z ciężkimi zaostrzeniami astmy w grupach otrzymujących formoterol w porównaniu do placebo:
- Formoterol 24 μg dwa razy na dobę: 0,4% pacjentów (2/527)
- Formoterol 12 μg dwa razy na dobę: 0,6% pacjentów (3/527)
- Placebo: 0,2% pacjentów (1/514)
- Grupa z leczeniem jawnym (formoterol 12 μg dwa razy na dobę z możliwością do dwóch dodatkowych dawek): 0,2% pacjentów (1/517)
Te wyniki, choć niejednoznaczne, sugerują konieczność zachowania ostrożności przy stosowaniu formoterolu, zwłaszcza w wyższych dawkach.4
Doświadczenie u dzieci w wieku od 6 do 12 lat z astmą
Szczególnie niepokojące wyniki uzyskano w dużym, wieloośrodkowym, randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą, prowadzonym przez 52 tygodnie na grupie 518 dzieci (w wieku 6-12 lat) z astmą wymagającą codziennego stosowania leków rozszerzających oskrzela i leków przeciwzapalnych. W badaniu tym zaobserwowano znacząco wyższą częstość ciężkich zaostrzeń astmy w grupach otrzymujących formoterol w porównaniu do placebo:
- Formoterol 24 μg dwa razy na dobę: 6,4% dzieci (11/171)
- Formoterol 12 μg dwa razy na dobę: 4,7% dzieci (8/171)
- Placebo: 0,0% dzieci (0/176)
Dane te wyraźnie wskazują na zwiększone ryzyko ciężkich zaostrzeń astmy u dzieci przyjmujących formoterol, przy czym ryzyko to wydaje się być zależne od dawki.5
Przegląd działań niepożądanych leku Zafiron
Poniżej przedstawiona została tabela zawierająca szczegółowy przegląd działań niepożądanych, uporządkowanych według układów i narządów oraz częstości występowania. Częstości określono zgodnie z przyjętą klasyfikacją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000).6
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcje nadwrażliwości | Mogą objawiać się jako niedociśnienie tętnicze, skurcz oskrzeli, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, świąd, wysypka skórna |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Rzadko | Hipokaliemia* | Obniżony poziom potasu we krwi, co może powodować zaburzenia rytmu serca |
| Bardzo rzadko | Hiperglikemia* | Podwyższony poziom glukozy we krwi, istotny szczególnie u pacjentów z cukrzycą | |
| Zaburzenia psychiczne | Niezbyt często | Pobudzenie, lęk, nerwowość, bezsenność | Zaburzenia psychiczne mogące wpływać na jakość życia pacjenta |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Bóle głowy, drżenie mięśni | Typowe dla leków beta-adrenergicznych działania niepożądane |
| Niezbyt często | Zawroty głowy | Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn | |
| Bardzo rzadko | Zaburzenia smaku | Dysgeuzja – zmienione odczuwanie smaku | |
| Zaburzenia serca | Często | Kołatanie serca | Subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca |
| Niezbyt często | Tachykardia | Przyspieszenie rytmu serca powyżej normy | |
| Rzadko | Arytmie | Migotanie przedsionków, tachykardia nadkomorowa, skurcze dodatkowe | |
| Bardzo rzadko | Obrzęki obwodowe, dusznica bolesna*, wydłużony odstęp QT w elektrokardiogramie* | Poważne zaburzenia kardiologiczne wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często | Skurcz oskrzeli (w tym paradoksalny), podrażnienie błony śluzowej gardła | Paradoksalny skurcz oskrzeli może wystąpić bezpośrednio po inhalacji i wymaga natychmiastowego przerwania leczenia |
| Nieznana | Kaszel | Reakcja podrażnieniowa dróg oddechowych | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Rzadko | Nudności | Dolegliwości żołądkowo-jelitowe |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Skurcze mięśni, bóle mięśni | Objawy ze strony układu mięśniowego |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Nieznana | Wysypka | Reakcja skórna, potencjalnie o podłożu alergicznym |
| Badania diagnostyczne | Nieznana | Zwiększone ciśnienie krwi, w tym nadciśnienie tętnicze | Wymaga monitorowania ciśnienia krwi podczas terapii |
* Działania niepożądane zgłaszane u pacjentów leczonych produktem Zafiron po jego wprowadzeniu do obrotu.7
Dodatkowe informacje dotyczące bezpieczeństwa
Warto zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów bezpieczeństwa związanych ze stosowaniem formoterolu:
- Paradoksalny skurcz oskrzeli – podobnie jak w przypadku wszystkich leków stosowanych wziewnie, bardzo rzadko może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli, który stanowi potencjalnie zagrażające życiu powikłanie wymagające natychmiastowego przerwania leczenia.8
- Zaburzenia metaboliczne – stosowanie leków pobudzających receptory β2-adrenergiczne może powodować zwiększenie stężenia insuliny, wolnych kwasów tłuszczowych, glicerolu i ciał ketonowych we krwi, co może mieć znaczenie kliniczne, szczególnie u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniami gospodarki węglowodanowej.9
- Reakcje alergiczne – substancja pomocnicza laktoza zawiera niewielką ilość białek mleka, które mogą powodować reakcje alergiczne u osób z nadwrażliwością na białka mleka krowiego.10
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Zafiron do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:11
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania