Właściwości farmakodynamiczne
Vitacon 10 mg

Fitomenadion (all-rac-fitomenadion), czyli witamina K1, jest kluczowym związkiem rozpuszczalnym w tłuszczach, niezbędnym do syntezy czynników krzepnięcia II (protrombina), VII, IX i X w wątrobie. Działa jako koenzym enzymu mikrosomalnego katalizującego karboksylację reszt kwasu glutaminowego w prekursorach tych czynników, co umożliwia ich wiązanie jonów wapnia i pełną aktywność prokoagulacyjną. Wskutek tego fitomenadion odgrywa fundamentalną rolę w kaskadzie krzepnięcia, a jego niedobór prowadzi do zaburzeń hemostazy. Ponadto witamina K1 uczestniczy w karboksylacji białek macierzy kostnej (np. osteokalcyny) oraz w tkance nerkowej, co sugeruje jej potencjalne znaczenie w metabolizmie kostnym i funkcji nerek, choć mechanizmy te wymagają dalszych badań. Z farmakoterapeutycznego punktu widzenia, preparaty zawierające 10 mg all-rac-fitomenadionu (np. VITACON w formie tabletek drażowanych) stosuje się w profilaktyce i leczeniu krwawień wynikających z niedoboru witaminy K, w tym w przypadku przedawkowania doustnych antagonistów witaminy K. Efekt terapeutyczny zależy od dawki i stanu klinicznego pacjenta, a podanie fitomenadionu umożliwia odtworzenie aktywności zależnych od witaminy K czynników krzepnięcia, co prowadzi do normalizacji parametrów koagulologicznych i zapobiega lub zatrzymuje krwawienia. Kod ATC fitomenadionu to B02BA01, co klasyfikuje go jako środek hemostatyczny z grupy witamin K.

Pobierz ChPL PDF Vitacon – Tabletki drażowane – 10 mg
  1. Właściwości farmakodynamiczne fitomenadionu
    1. Rola w syntezie czynników krzepnięcia
    2. Mechanizm działania na poziomie molekularnym
    3. Dodatkowe funkcje biologiczne
    4. Znaczenie kliniczne
    5. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. hipoprotrombinemia powodowana przez doustne leki przeciwzakrzepowe
  2. hipoprotrombinemia w przebiegu leczenia lekami przeciwbakteryjnymi
  3. hipoprotrombinemia w przebiegu przetoki żółciowej
  4. hipoprotrombinemia w przebiegu żółtaczki mechanicznej
  5. hipoprotrombinemia związana z hamowaniem działania witaminy K1
Substancja czynna
  1. fitomenadion
Kategoria leku
  1. leki przeciwkrwotoczne
  2. witaminy

Właściwości farmakodynamiczne fitomenadionu

Fitomenadion (all-rac-fitomenadion), znany również jako witamina K1, należy do grupy związków rozpuszczalnych w tłuszczach, które odgrywają kluczową rolę w procesie krzepnięcia krwi. Zgodnie z klasyfikacją farmakoterapeutyczną, fitomenadion zaliczany jest do witamin K i innych środków hemostatycznych (kod ATC: B02BA01).1

Rola w syntezie czynników krzepnięcia

Witamina K1 pełni zasadniczą funkcję w organiznie jako związek niezbędny do prawidłowej syntezy czynników krzepnięcia wchodzących w skład zespołu protrombiny. Do tych czynników należą:

Wszystkie wymienione czynniki są syntetyzowane w wątrobie i wymagają obecności witaminy K1 do uzyskania pełnej aktywności biologicznej.2

Mechanizm działania na poziomie molekularnym

Na poziomie molekularnym, fitomenadion działa jako koenzym enzymu mikrosomalnego, który katalizuje istotną modyfikację potranslacyjną białek. Proces ten polega na karboksylacji reszt kwasu glutaminowego znajdujących się w cząsteczkach prekursorów wymienionych wcześniej czynników krzepnięcia. Ta modyfikacja chemiczna jest niezbędna do nadania tym białkom zdolności wiązania jonów wapnia, co warunkuje ich aktywność prokoagulacyjną i umożliwia prawidłowe funkcjonowanie w kaskadzie krzepnięcia.3

Dodatkowe funkcje biologiczne

Oprócz kluczowej roli w procesie krzepnięcia krwi, fitomenadion prawdopodobnie uczestniczy również w innych istotnych procesach biochemicznych w organizmie. Wykazano, że bierze udział w tworzeniu reszt kwasu gamma-karboksyglutaminowego (Gla) w białkach macierzy kostnej, takich jak osteokalcyna, oraz w tkance nerkowej. Sugeruje to, że witamina K1 może odgrywać ważną rolę w metabolizmie tkanki kostnej oraz w funkcjonowaniu nerek, choć dokładne mechanizmy i znaczenie kliniczne tych procesów nie są jeszcze w pełni poznane.4

Znaczenie kliniczne

Z farmakodynamicznego punktu widzenia, działanie fitomenadionu jako witaminy K1 ma kluczowe znaczenie w sytuacjach niedoboru tej witaminy, który może prowadzić do zaburzeń krzepnięcia. Preparaty zawierające witaminę K1, takie jak VITACON w postaci tabletek drażowanych zawierających 10 mg all-rac-fitomenadionu, mają zastosowanie w profilaktyce i leczeniu krwawień związanych z niedoborem witaminy K, w tym krwawień wywołanych przedawkowaniem doustnych leków przeciwzakrzepowych będących antagonistami witaminy K.5

Efekt farmakodynamiczny podania fitomenadionu zależy od dawki i stanu klinicznego pacjenta. W przypadku nadmiernego działania antagonistów witaminy K, podanie fitomenadionu umożliwia przywrócenie prawidłowej aktywności zależnych od witaminy K czynników krzepnięcia, co prowadzi do normalizacji parametrów koagulologicznych i zapobiegania lub zatrzymania krwawień.6

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl