Właściwości farmakokinetyczne
Triveram 20 mg + 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Triveram zawiera atorwastatynę, peryndopryl z argininą oraz amlodypinę, których farmakokinetyka została szczegółowo opisana. Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1-2 godziny), niską biodostępnością całkowitą około 12%, wysokim wiązaniem z białkami osocza (≥98%) oraz metabolizmem głównie przez CYP3A4. Jej okres półtrwania wynosi około 14 godzin, a aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA utrzymuje się 20-30 godzin dzięki aktywnym metabolitom. Peryndopryl, będący prolekiem, osiąga Tmax po 1 godzinie, a jego aktywny metabolit peryndoprylat po 3-4 godzinach, z biodostępnością peryndoprylatu 27%. Peryndoprylat wiąże się z białkami osocza w 20%, a jego okres półtrwania wynosi około 17 godzin, z eliminacją głównie przez nerki. Amlodypina wykazuje Tmax 6-12 godzin, biodostępność 64-80%, wysokie wiązanie z białkami (97,5%) oraz długi okres półtrwania 35-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Metabolizm amlodypiny zachodzi w wątrobie, a eliminacja odbywa się głównie z moczem (10% leku i 60% metabolitów).
Właściwości farmakokinetyczne leku Triveram
Właściwości farmakokinetyczne produktu leczniczego Triveram odzwierciedlają charakterystykę trzech substancji czynnych: atorwastatyny, peryndoprylu z argininą oraz amlodypiny. W badaniach interakcji między składnikami produktu przeprowadzonych u zdrowych osób, jednoczesne podanie atorwastatyny (40 mg), peryndoprylu z argininą (10 mg) i amlodypiny (10 mg) wykazało, że kombinacja tych substancji powoduje zwiększenie wartości AUC dla atorwastatyny o 23%, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Maksymalne stężenie peryndoprylu zwiększyło się o 19%, jednak właściwości farmakokinetyczne peryndoprylatu (aktywnego metabolitu) pozostały niezmienione. Parametry farmakokinetyczne amlodypiny podawanej w skojarzeniu z atorwastatyną i peryndoprylem nie różniły się znacząco od parametrów amlodypiny stosowanej w monoterapii.1
Farmakokinetyka atorwastatyny
Wchłanianie
Atorwastatyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 1-2 godzin po podaniu. Stopień wchłaniania zwiększa się proporcjonalnie do wielkości dawki. Biodostępność atorwastatyny w postaci tabletek powlekanych wynosi 95-99% biodostępności roztworu doustnego. Całkowita biodostępność atorwastatyny jest niska i wynosi około 12%, natomiast ogólnoustrojowa aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA wynosi około 30%. Niska ogólnoustrojowa dostępność wynika z eliminacji leku przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego i/lub z efektu pierwszego przejścia przez wątrobę.2
Dystrybucja
Średnia objętość dystrybucji atorwastatyny wynosi około 381 l. Atorwastatyna w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza (≥98%), co wpływa na jej dystrybucję w organizmie.3
Metabolizm
Atorwastatyna jest metabolizowana głównie za pośrednictwem cytochromu P450 3A4, w wyniku czego powstają orto- i para-hydroksylowane pochodne oraz różne produkty beta-oksydacji. Produkty te podlegają dalszemu metabolizmowi poprzez glukuronidację. Badania in vitro wykazały, że metabolity orto- i para-hydroksylowane wykazują aktywność hamującą reduktazę HMG-CoA porównywalną z aktywnością atorwastatyny. Około 70% aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA w krwi krążącej przypisuje się aktywnym metabolitom.4
Eliminacja
Atorwastatyna podlega metabolizmowi wątrobowemu i pozawątrobowemu, a wydalana jest głównie z żółcią. Lek nie podlega znaczącemu krążeniu wątrobowo-jelitowemu. Średni okres półtrwania atorwastatyny w fazie eliminacji wynosi około 14 godzin, jednak okres półtrwania aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA jest dłuższy i wynosi 20-30 godzin, co wynika z obecności aktywnych metabolitów. Atorwastatyna jest substratem transporterów wątrobowych – polipeptydów transportujących aniony organiczne 1B1 (OATP1B1) i 1B3 (OATP1B3), a jej metabolity – substratem OATP1B1. Dodatkowo atorwastatyna jest substratem pomp efluksowych – glikoproteiny P (P-gp) i białka oporności raka piersi (BCRP), co może ograniczać wchłanianie jelitowe i klirens żółciowy leku.5
Szczególne grupy pacjentów – atorwastatyna
U osób w podeszłym wieku stężenia atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu są wyższe niż u młodych dorosłych, jednak skuteczność hipolipemizująca pozostaje porównywalna do młodszych grup pacjentów.6
Istnieją różnice w stężeniach atorwastatyny i jej metabolitów u kobiet i mężczyzn. U kobiet obserwuje się wyższe wartości Cmax (o około 20%) niż u mężczyzn, natomiast wartość AUC jest o 10% niższa. Różnice te nie wpływają na skuteczność działania hipolipemizującego.7
Niewydolność nerek nie wpływa na stężenia atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu, a także na skuteczność działania na gospodarkę lipidową.8
U pacjentów z przewlekłym poalkoholowym uszkodzeniem wątroby (Child-Pugh B) stężenia atorwastatyny i jej aktywnych metabolitów w osoczu są znacząco podwyższone (Cmax około 16-krotnie i AUC około 11-krotnie).9
U pacjentów z polimorfizmem SLCO1B1 (c.521CC) występuje zwiększona ekspozycja na atorwastatynę (2,4-krotnie wyższe AUC) w porównaniu z osobami bez tego wariantu genotypu (c.521TT). Może to wynikać z upośledzonego wychwytu atorwastatyny przez wątrobę. Wpływ tego polimorfizmu na skuteczność leku nie został jednoznacznie określony.10
Farmakokinetyka peryndoprylu
Wchłanianie
Peryndopryl po podaniu doustnym wchłania się szybko z przewodu pokarmowego, a maksymalne stężenie osiąga w ciągu 1 godziny. Okres półtrwania peryndoprylu wynosi 1 godzinę.11
Metabolizm
Peryndopryl jest prolekiem, co oznacza, że jest przekształcany do aktywnej formy. Około 27% podanego peryndoprylu dociera do krwiobiegu w postaci aktywnego metabolitu – peryndoprylatu. Poza tym aktywnym metabolitem, powstaje pięć innych, jednak wszystkie są nieaktywne. Maksymalne stężenie peryndoprylatu w osoczu osiągane jest po 3-4 godzinach od podania. Spożycie pokarmu zmniejsza przekształcanie peryndoprylu do peryndoprylatu, a tym samym jego biodostępność, dlatego peryndopryl z argininą powinien być przyjmowany doustnie, w pojedynczej dawce dobowej, rano, przed posiłkiem.12
Wykazano liniową zależność pomiędzy dawką peryndoprylu a jego stężeniem w osoczu.13
Dystrybucja
Objętość dystrybucji niezwiązanego peryndoprylatu wynosi około 0,2 l/kg. Peryndoprylat wiąże się z białkami osocza w 20%, głównie z enzymem konwertującym angiotensynę (ACE), jednak stopień wiązania jest zależny od stężenia.14
Eliminacja
Peryndoprylat jest wydalany z moczem, a końcowy okres półtrwania jego niezwiązanej frakcji wynosi około 17 godzin, co prowadzi do osiągnięcia stanu stacjonarnego w ciągu 4 dni.15
Szczególne grupy pacjentów – peryndopryl
U pacjentów w podeszłym wieku oraz u pacjentów z niewydolnością serca lub nerek wydalanie peryndoprylatu jest wolniejsze, co należy uwzględnić przy doborze dawki.16
U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie peryndoprylu powinno być dostosowane do stopnia uszkodzenia nerek (klirens kreatyniny). Klirens peryndrylatu podczas dializy wynosi 70 ml/min.17
U pacjentów z marskością wątroby właściwości farmakokinetyczne peryndoprylu są zmienione – klirens wątrobowy jest zmniejszony o połowę. Jednakże ilość powstającego peryndoprylatu nie ulega zmniejszeniu, dlatego modyfikacja dawkowania nie jest konieczna.18
Farmakokinetyka amlodypiny
Wchłanianie
Po podaniu doustnym dawek terapeutycznych, amlodypina jest dobrze wchłaniana, a maksymalne stężenie we krwi osiąga po 6-12 godzinach od przyjęcia dawki. Całkowita biodostępność amlodypiny wynosi od 64% do 80% i nie zmienia się pod wpływem pokarmu.19
Dystrybucja
Objętość dystrybucji amlodypiny wynosi około 21 l/kg. W badaniach in vitro wykazano, że prawie 97,5% krążącej amlodypiny wiąże się z białkami osocza.20
Metabolizm i eliminacja
Okres półtrwania amlodypiny w końcowej fazie eliminacji z osocza wynosi około 35-50 godzin, co umożliwia stosowanie leku raz na dobę. Amlodypina jest w znacznym stopniu metabolizowana w wątrobie do nieaktywnych metabolitów. Około 10% macierzystego leku i 60% metabolitów jest wydalane z moczem.21
Szczególne grupy pacjentów – amlodypina
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dostępne są ograniczone dane kliniczne. Pacjenci z niewydolnością wątroby mają zmniejszony klirens amlodypiny, co prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania oraz zwiększenia wartości AUC o około 40-60%.22
U pacjentów w podeszłym wieku czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego amlodypiny w osoczu jest podobny jak u osób młodszych, jednak klirens amlodypiny ma tendencję do zmniejszania się, co powoduje zwiększenie wartości AUC i okresu półtrwania. Podobne zmiany obserwuje się u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca.23
Porównanie właściwości farmakokinetycznych składników Triveram
| Parametr | Atorwastatyna | Peryndopryl | Amlodypina |
|---|---|---|---|
| Wchłanianie (Tmax) | 1-2 godziny | 1 godzina (peryndopryl), 3-4 godziny (peryndoprylat) | 6-12 godzin |
| Biodostępność | 12% | 27% (w postaci peryndoprylatu) | 64-80% |
| Wpływ pokarmu | Brak danych w ChPL | Zmniejsza przekształcanie do peryndoprylatu | Brak wpływu |
| Wiązanie z białkami | ≥98% | 20% (peryndoprylat) | 97,5% |
| Objętość dystrybucji | 381 l | 0,2 l/kg (peryndoprylat) | 21 l/kg |
| Metabolizm | Cytochrom P450 3A4 | Hydroliza do peryndoprylatu | Metabolizm wątrobowy |
| Okres półtrwania | 14 godzin (atorwastatyna), 20-30 godzin (aktywność hamująca) | 1 godzina (peryndopryl), 17 godzin (peryndoprylat) | 35-50 godzin |
| Eliminacja | Głównie z żółcią | Z moczem (peryndoprylat) | 10% macierzystego leku i 60% metabolitów w moczu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania