Działania niepożądane
Tritace 5 5 mg
Ramipryl, składnik preparatu Tritace 5, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które lekarz powinien uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Najczęstsze objawy to uporczywy suchy kaszel oraz niedociśnienie tętnicze, natomiast poważniejsze powikłania obejmują obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemię, zaburzenia czynności nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenię i agranulocytozę. W obrazie morfologicznym krwi często obserwuje się eozynofilię, leukopenię, zmniejszenie erytrocytów, hemoglobiny i płytek krwi, a rzadziej aplazję szpiku czy pancytopenię. Istotne są także reakcje anafilaktyczne i rzekomo-anafilaktyczne oraz zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych, które mogą wymagać natychmiastowego przerwania leczenia. Wśród zaburzeń metabolicznych należy monitorować hiperkaliemię i hiponatremię, a także objawy zespołu SIADH.
- Działania niepożądane leku Tritace 5
- Profil bezpieczeństwa leku
- Zaburzenia hematologiczne
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia narządów zmysłów
- Zaburzenia układu krążenia
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Zaburzenia układu rozrodczego
- Zaburzenia ogólne
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych ramiprylu
- Raportowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Tritace 5
Ramipryl, będący składnikiem aktywnym preparatu Tritace 5, charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa, z którym lekarz powinien być zaznajomiony przed przepisaniem tego leku pacjentowi. Wiedza o potencjalnych działaniach niepożądanych umożliwia odpowiednie monitorowanie stanu chorego oraz wczesne wykrycie ewentualnych powikłań terapii.1
Profil bezpieczeństwa leku
Charakterystyczny profil działań niepożądanych ramiprylu obejmuje przede wszystkim uporczywy suchy kaszel oraz reakcje wywołane niedociśnieniem tętniczym. Wśród poważnych działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii, należy wymienić: obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemię, zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenię i (lub) agranulocytozę.2
Zaburzenia hematologiczne
Podczas terapii ramiprylem mogą wystąpić istotne klinicznie zmiany w obrazie morfologicznym krwi pacjenta. Często obserwuje się eozynofilię, leukopenię (w tym neutropenię lub agranulocytozę), zmniejszenie liczby erytrocytów, obniżone stężenie hemoglobiny oraz zmniejszoną liczbę płytek krwi. Niezbyt często występują poważniejsze zaburzenia, takie jak: aplazja szpiku, pancytopenia czy niedokrwistość hemolityczna.3
Zaburzenia układu immunologicznego
W trakcie leczenia ramiprylem mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne i rzekomo-anafilaktyczne oraz zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych. Te reakcje nadwrażliwości wymagają szczególnej uwagi klinicznej i mogą stanowić wskazanie do natychmiastowego przerwania terapii.4
Zaburzenia endokrynologiczne
Do zaburzeń endokrynologicznych związanych z terapią ramiprylem należy zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH), który może prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych.5
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Wśród zaburzeń metabolicznych obserwowanych podczas terapii ramiprylem występują: zwiększone stężenie potasu we krwi (hiperkaliemia), jadłowstręt, zmniejszenie apetytu oraz zmniejszenie stężenia sodu we krwi (hiponatremia). Zaburzenia te wymagają regularnego monitorowania parametrów biochemicznych.6
Zaburzenia psychiczne
Ramipryl może wpływać na stan psychiczny pacjenta, powodując:
- obniżenie nastroju
- zaburzenia lękowe
- nerwowość
- niepokój, zwłaszcza ruchowy
- zaburzenia snu, w tym senność
- stan splątania
- zaburzenia uwagi
Objawy te mogą istotnie wpływać na jakość życia pacjenta i jego codzienne funkcjonowanie.7
Zaburzenia układu nerwowego
Wśród działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego można wymienić:
- bóle głowy
- zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego i obwodowego
- parestezje (zaburzenia czucia)
- zaburzenia smaku lub brak czucia smaku
- drżenie
- zaburzenia równowagi
Poważniejsze zaburzenia obejmują niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego, w tym udar niedokrwienny i przemijający napad niedokrwienny, zaburzenia zdolności psychomotorycznych, uczucie pieczenia oraz zaburzenia węchu.8
Zaburzenia narządów zmysłów
Pacjenci leczeni ramiprylem mogą doświadczać zaburzeń widzenia, w tym niewyraźnego widzenia oraz zapalenia spojówek. W obszarze narządu słuchu mogą wystąpić zaburzenia słuchu oraz szumy uszne.9
Zaburzenia układu krążenia
Wpływ ramiprylu na układ sercowo-naczyniowy może objawiać się następującymi działaniami niepożądanymi:
- niedokrwienie mięśnia sercowego, w tym dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego
- tachykardia (przyspieszenie akcji serca)
- zaburzenia rytmu serca
- kołatania
- obrzęki obwodowe
W zakresie naczyń krwionośnych mogą wystąpić: niedociśnienie, hipotonia ortostatyczna, omdlenie nagłe, zaczerwienienie twarzy, zwężenie naczyń krwionośnych, hipoperfuzja, zapalenie naczyń krwionośnych oraz objaw Raynauda.10
Zaburzenia układu oddechowego
Charakterystycznym działaniem niepożądanym inhibitorów ACE, w tym ramiprylu, jest nieproduktywny, drażniący kaszel. Ponadto mogą wystąpić: zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok przynosowych, duszność, skurcz oskrzeli (w tym zaostrzenie objawów astmy) oraz obrzęk błony śluzowej jamy nosowej.11
Zaburzenia żołądka i jelit
Pacjenci przyjmujący ramipryl mogą doświadczać szeregu objawów ze strony przewodu pokarmowego:
- zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego
- zaburzenia trawienia
- dyskomfort w jamie brzusznej
- dyspepsja
- biegunki
- nudności
- wymioty
Do poważniejszych działań niepożądanych należy zapalenie trzustki (bardzo sporadycznie notowano przypadki śmiertelne podczas stosowania inhibitorów ACE), podwyższenie aktywności enzymów trzustkowych oraz obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego. Dodatkowo mogą wystąpić: ból w nadbrzuszu (w tym zapalenie błony śluzowej żołądka), zaparcia, suchość w jamie ustnej, zapalenie języka oraz aftowe zapalenie jamy ustnej.12
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Wśród potencjalnych działań niepożądanych dotyczących wątroby występują: zwiększenie aktywności aminotransferaz i (lub) bilirubiny, żółtaczka cholestatyczna, uszkodzenie hepatocytów, ostra niewydolność wątroby, cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby (przypadki zgonu występowały niezmiernie rzadko).13
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Reakcje skórne podczas stosowania ramiprylu mogą obejmować:
- wysypkę (zwłaszcza plamisto-grudkową)
- obrzęk naczynioruchowy (w wyjątkowych przypadkach zwężenie dróg oddechowych wywołane obrzękiem naczynioruchowym może zakończyć się zgonem)
- świąd
- nadmierne pocenie się
- złuszczające zapalenie skóry
- pokrzywkę
- onycholizę (oddzielenie się płytki paznokcia od łożyska)
Do ciężkich działań niepożądanych dotyczących skóry zalicza się: nadwrażliwość na światło, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa–Johnsona, rumień wielopostaciowy, pęcherzycę, zaostrzenie łuszczycy, łuszczycopodobne zapalenie skóry, wysypkę pęcherzową lub liszajowatą na skórze lub błonach śluzowych oraz łysienie.14
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
W obszarze układu mięśniowo-szkieletowego podczas terapii ramiprylem mogą wystąpić: skurcze mięśni, bóle mięśniowe oraz bóle stawów.15
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Potencjalne działania niepożądane dotyczące układu moczowego obejmują: zaburzenia czynności nerek (w tym ostrą niewydolność nerek), wielomocz, nasilenie uprzednio istniejącego białkomoczu, zwiększone stężenia azotu mocznikowego we krwi oraz zwiększone stężenie kreatyniny we krwi.16
Zaburzenia układu rozrodczego
W zakresie układu rozrodczego ramipryl może powodować: przemijającą impotencję, obniżenie libido oraz ginekomastię.17
Zaburzenia ogólne
Do ogólnych działań niepożądanych ramiprylu należą: ból w klatce piersiowej, zmęczenie, gorączka oraz osłabienie.18
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa ramiprylu u dzieci i młodzieży jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych, jednak występują pewne różnice w częstości występowania niektórych działań niepożądanych. U dzieci i młodzieży w wieku od 2 do 16 lat częściej występują: tachykardia, przekrwienie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej nosa oraz zapalenie spojówek. Z kolei drżenie i pokrzywka występują niezbyt często w tej grupie wiekowej.<sup data-drug="Tritace 5" data-section="Działania niepożądane" title="Bezpieczeństwo ramiprylu oceniano w grupie 325 dzieci i młodzieży, w wieku od 2 do 16 lat, w 2 badaniach klinicznych. Podczas gdy charakter i nasilenie działań niepożądanych jest podobne do dorosłych, częstość występowania następujących działań niepożądanych jest większa u dzieci: tachykardia, przekrwienie błony śluzowej nosa i zapalenie błony śluzowej nosa, często (tj. ≥1/100 do <1/10) u dzieci i młodzieży, i niezbyt często (tj. ≥1/1000 do <1/100) u dorosłych. […] zapalenie spojówek często (tj. ≥1/100 do <1/10) u dzieci i młodzieży, podczas gdy rzadko (tj. ≥1/10 000 do <1/1000) u dorosłych. […] drżenie i pokrzywka niezbyt często (tj. ≥1/1000 do <1/100) u dzieci i młodzieży, podczas gdy rzadko (tj. ≥1/10 000 do 19
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych ramiprylu
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis kliniczny |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Eozynofilia | Często (≥1/100 do <1/10) | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi |
| Leukopenia (w tym neutropenia lub agranulocytoza) | Często (≥1/100 do <1/10) | Zmniejszenie liczby białych krwinek, możliwe zagrożenie infekcjami | |
| Zmniejszenie liczby erytrocytów, stężenia hemoglobiny | Często (≥1/100 do <1/10) | Może prowadzić do niedokrwistości i związanych z nią objawów | |
| Trombocytopenia | Często (≥1/100 do <1/10) | Zwiększone ryzyko krwawień, siniaczenia | |
| Pancytopenia, aplazja szpiku, niedokrwistość hemolityczna | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Ciężkie powikłania hematologiczne wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje anafilaktyczne i rzekomo-anafilaktyczne | Częstość nieznana | Nagłe reakcje alergiczne, potencjalnie zagrażające życiu |
| Zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych | Częstość nieznana | Możliwe indukowanie chorób autoimmunologicznych | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) | Częstość nieznana | Prowadzi do hiponatremii, potencjalnie z towarzyszącymi objawami neurologicznymi |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększone stężenie potasu we krwi | Często (≥1/100 do <1/10) | Hiperkaliemia, możliwość zaburzeń rytmu serca |
| Jadłowstręt | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Całkowity brak apetytu | |
| Zmniejszenie apetytu | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Może prowadzić do niedożywienia, szczególnie u osób starszych | |
| Zmniejszenie stężenia sodu we krwi | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Hiponatremia, objawiająca się m.in. osłabieniem, zawrotami głowy | |
| Zaburzenia psychiczne | Obniżenie nastroju | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Może wpływać na jakość życia i współpracę pacjenta |
| Zaburzenia lękowe | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Uczucie niepokoju, napięcia, obaw | |
| Nerwowość | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Wzmożona pobudliwość, drażliwość | |
| Niepokój ruchowy | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Niemożność utrzymania spokojnej pozycji, przymus ruchu | |
| Zaburzenia snu, senność | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Problemy z zasypianiem, utrzymaniem snu lub nadmierna senność | |
| Stan splątania | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Dezorientacja, zaburzenia świadomości | |
| Zaburzenia uwagi | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Problemy z koncentracją, skupieniem się | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, zawroty głowy | Często (≥1/100 do <1/10) | Jeden z najczęstszych objawów, często związany z niedociśnieniem |
| Parestezje, zaburzenia smaku | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Mrowienie, drętwienie, zmienione odczuwanie bodźców, w tym smaku | |
| Drżenie, zaburzenia równowagi | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Mimowolne drżenie kończyn, problemy z utrzymaniem stabilnej postawy | |
| Niedokrwienie OUN (udar, TIA) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Poważne powikłanie związane z niedociśnieniem i zaburzeniami perfuzji mózgowej | |
| Zaburzenia węchu | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zmienione odczuwanie zapachów | |
| Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego | Niedociśnienie | Często (≥1/100 do <1/10) | Główny mechanizm działania leku, może powodować zawroty głowy, omdlenia |
| Hipotonia ortostatyczna | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Spadek ciśnienia przy zmianie pozycji na stojącą | |
| Tachykardia | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Przyspieszenie akcji serca, często kompensacyjne przy niedociśnieniu | |
| Omdlenie | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Krótkotrwała utrata przytomności, zwykle związana z niedociśnieniem | |
| Niedokrwienie mięśnia sercowego (dławica, zawał) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Poważne powikłanie związane z hipoperfuzją wieńcową | |
| Zaburzenia rytmu serca | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Nieregularna akcja serca, możliwe kołatania | |
| Zapalenie naczyń | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Stan zapalny naczyń krwionośnych | |
| Objaw Raynauda | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Napadowe zblednięcie, następnie zasinienie i zaczerwienienie palców | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Nieproduktywny, drażniący kaszel | Często (≥1/100 do <1/10) | Charakterystyczny dla inhibitorów ACE, może utrzymywać się długotrwale |
| Zapalenie oskrzeli, zatok | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Może naśladować lub nakładać się na objawy infekcji | |
| Skurcz oskrzeli, duszność | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Szczególnie niebezpieczne u pacjentów z astmą | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego | Często (≥1/100 do <1/10) | Podrażnienie błony śluzowej, dyskomfort |
| Zaburzenia trawienia, dyspepsja | Często (≥1/100 do <1/10) | Uczucie pełności, zgaga, wzdęcia | |
| Biegunki, nudności, wymioty | Często (≥1/100 do <1/10) | Mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych | |
| Ból brzucha, zaparcia | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Dyskomfort w obrębie jamy brzusznej, utrudnione wypróżnienia | |
| Zapalenie trzustki | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Poważne powikłanie, mogące zagrażać życiu, sporadycznie śmiertelne | |
| Obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Może powodować bóle brzucha, nudności, wymioty | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i/lub bilirubiny | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Objaw uszkodzenia komórek wątrobowych |
| Żółtaczka cholestatyczna | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zażółcenie skóry i białkówek oczu | |
| Uszkodzenie hepatocytów | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Uszkodzenie komórek wątroby | |
| Ostra niewydolność wątroby, zapalenie wątroby | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ciężkie powikłanie, sporadycznie śmiertelne | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka (zwłaszcza plamisto-grudkowa) | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęstsza reakcja skórna, zwykle łagodna |
| Świąd | Często (≥1/100 do <1/10) | Może być uciążliwy dla pacjenta | |
| Obrzęk naczynioruchowy | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Potencjalnie zagrażający życiu, szczególnie przy zajęciu dróg oddechowych | |
| Pokrzywka, złuszczające zapalenie skóry | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zmiany skórne wymagające często przerwania leczenia | |
| Nadwrażliwość na światło | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Reakcje skórne po ekspozycji na światło słoneczne | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Ciężka reakcja skórna z tworzeniem pęcherzy i nadżerek | |
| Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Zagrażająca życiu reakcja skórna | |
| Pęcherzyca, łuszczyca (zaostrzenie) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Nasilenie istniejących chorób skóry | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Skurcze mięśni | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęściej dotyczą mięśni kończyn dolnych |
| Bóle mięśniowe | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Mogą imitować objawy miopatii | |
| Bóle stawów | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Dolegliwości bólowe stawów | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność nerek | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Wymaga monitorowania parametrów nerkowych |
| Wielomocz | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zwiększone wydalanie moczu | |
| Nasilenie białkomoczu | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Szczególnie istotne u pacjentów z chorobami nerek | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Przemijająca impotencja | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zaburzenia erekcji, zwykle ustępujące po odstawieniu leku |
| Obniżenie libido | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zmniejszenie popędu płciowego | |
| Ginekomastia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn | |
| Zaburzenia ogólne | Zmęczenie, osłabienie | Często (≥1/100 do <1/10) | Często związane z niedociśnieniem |
| Ból w klatce piersiowej | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Wymaga różnicowania z dolegliwościami sercowymi | |
| Gorączka | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Podwyższona temperatura ciała | |
| Zaburzenia u dzieci i młodzieży: tachykardia, przekrwienie i zapalenie błony śluzowej nosa | Często u dzieci (≥1/100 do <1/10) | Występują częściej niż u dorosłych |
Raportowanie działań niepożądanych
Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania ramiprylu po wprowadzeniu go do obrotu jest istotnym elementem nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii. Wszystkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.20
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
- Telefon: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego w Polsce.21
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania