Właściwości farmakokinetyczne kwasu traneksamowego

Kwas traneksamowy charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego zastosowanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych leku Tranexamic Acid Tillomed w postaci tabletek powlekanych zawierających 500 mg substancji czynnej.¹

Wchłanianie

Biodostępność kwasu traneksamowego po podaniu doustnym wynosi około 35% w zakresie dawek od 0,5 do 2,0 g i pozostaje niezależna od jednoczesnego przyjmowania pokarmu.²

Parametry farmakokinetyczne po podaniu doustnym wykazują liniową zależność od dawki w zakresie terapeutycznym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) oraz wydalanie przez nerki zwiększają się proporcjonalnie do zastosowanej dawki w przedziale 0,5-2 g.³

Po podaniu pojedynczej dawki doustnej osiągane są następujące wartości Cmax:

• Dla dawki 0,5 g – około 5 µg/mL⁴
• Dla dawki 2 g – około 15 µg/mL⁵

Istotnym parametrem dla praktyki klinicznej jest czas utrzymywania się terapeutycznego stężenia w osoczu. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki 2 g kwasu traneksamowego, stężenie terapeutyczne utrzymuje się do 6 godzin.⁶

Podanie dożylne

Maksymalne stężenie kwasu traneksamowego w osoczu po podaniu dożylnym (500 mg) osiągane jest natychmiast po zakończeniu infuzji. W kolejnych godzinach obserwuje się stopniowe zmniejszanie stężenia, które znacząco spada w ciągu 6 godzin po podaniu.⁷

Profil stężeń po podaniu dożylnym 10 mg kwasu traneksamowego na kg masy ciała przedstawia się następująco:

⁸

Dystrybucja

Kwas traneksamowy po wchłonięciu ulega dystrybucji głównie do przestrzeni zewnątrzkomórkowej.⁹ Substancja aktywna ma zdolność przenikania przez barierę krew-mózg, co ma znaczenie kliniczne w przypadku leczenia krwawień wewnątrzczaszkowych.¹⁰

Dystrybucja kwasu traneksamowego do przedziału wewnątrzkomórkowego oraz do płynu mózgowo-rdzeniowego następuje z pewnym opóźnieniem w porównaniu do dystrybucji do przestrzeni zewnątrzkomórkowej.¹¹

Objętość dystrybucji kwasu traneksamowego jest względnie niewielka i wynosi około 33% masy ciała, co wskazuje na dystrybucję głównie w płynie pozakomórkowym.¹²

Kwas traneksamowy w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza. W stężeniach terapeutycznych wiązanie z plazminogenem wynosi około 3%.¹³

Metabolizm i eliminacja

Kwas traneksamowy charakteryzuje się stosunkowo szybką eliminacją z organizmu. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 3 godzin.¹⁴

Klirens osoczowy kwasu traneksamowego wynosi około 7 L/h, co wskazuje na znaczącą wydajność procesu eliminacji.¹⁵

Główną drogą eliminacji kwasu traneksamowego jest wydalanie nerkowe. Około 95% substancji jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem, co wskazuje na niski stopień metabolizmu leku.¹⁶

Proces wydalania nerkowego charakteryzuje się znaczną szybkością – około 90% podanej dawki jest wydalane przez nerki w ciągu pierwszych dwunastu godzin po podaniu.¹⁷ Eliminacja zachodzi głównie poprzez filtrację kłębuszkową bez wchłaniania zwrotnego w kanalikach nerkowych.¹⁸

Metabolizm

Chociaż większość leku jest wydalana w postaci niezmienionej, zidentyfikowano dwa metabolity kwasu traneksamowego:

• Pochodną N-acetylowaną – powstającą w wyniku acetylacji grupy aminowej¹⁹
• Pochodną D-aminowaną – będącą wynikiem deaminacji²⁰

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek stanowią szczególną grupę wymagającą uwagi przy stosowaniu kwasu traneksamowego. Ze względu na to, że lek jest wydalany głównie przez nerki, u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek dochodzi do zwiększenia stężenia kwasu traneksamowego w osoczu.²¹

U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek występuje istotne ryzyko kumulacji leku w organizmie, co może prowadzić do zwiększenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.²² Z tego względu modyfikacja dawkowania jest konieczna w przypadku pacjentów z niewydolnością nerek.