Działania niepożądane
Torvacard 10 10 mg
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów, z których 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje alergiczne, bóle mięśniowo-szkieletowe (w tym bóle mięśni, stawów, skurcze mięśni), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcia, wzdęcia, nudności, biegunka) oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN u 0,8% pacjentów) i kinazy kreatynowej (>3x GGN u 2,5%, >10x GGN u 0,4%). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują miopatię, rabdomiolizę, zapalenie wątroby, niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) oraz anafilaksję. U dzieci i młodzieży (wiek 10-17 lat) profil działań niepożądanych jest zbliżony do dorosłych, a najczęstszymi działaniami są infekcje.
- Działania niepożądane atorwastatyny
- Częstotliwość występowania działań niepożądanych
- Zaburzenia parametrów laboratoryjnych
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Szczegółowe działania niepożądane atorwastatyny
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia oka i zaburzenia ucha
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Pozostałe działania niepożądane
- Inne działania niepożądane statyn
- Tabela działań niepożądanych atorwastatyny
- Zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Działania niepożądane atorwastatyny
Profil działań niepożądanych atorwastatyny został określony na podstawie obszernej bazy danych z kontrolowanych placebo badań klinicznych, w których uczestniczyło 16 066 pacjentów leczonych średnio przez 53 tygodnie. W grupie otrzymującej atorwastatynę (8755 osób) 5,2% pacjentów przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie otrzymującej placebo (7311 osób).1
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się według następujących kategorii:
- często (≥1/100 do <1/10)
- niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
- rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
- bardzo rzadko (≤1/10 000)
- częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)<sup data-drug="Torvacard 10" data-section="Działania niepożądane" title="Częstość występowania działań niepożądanych ustalono zgodnie z następującą zasadą: często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do 2
Zaburzenia parametrów laboratoryjnych
Podczas stosowania atorwastatyny obserwowano podwyższenie aktywności aminotransferaz w surowicy. Zmiany te miały przeważnie charakter łagodny, przemijający i rzadko wymagały przerwania terapii. Istotne klinicznie zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3 razy powyżej górnej granicy normy – GGN) odnotowano u 0,8% pacjentów. Podwyższone wartości były zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów. 3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Było ono zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>3
Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) w surowicy (>3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę, co jest zgodne z wynikami uzyskanymi w badaniach innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Znaczne zwiększenie aktywności CK (>10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów leczonych atorwastatyną. 3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (> 10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę (patrz punkt 4.4).”>4
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil działań niepożądanych u młodych pacjentów w wieku 10-17 lat leczonych atorwastatyną był zbliżony do obserwowanego w grupie placebo. Najczęstszym obserwowanym działaniem niepożądanym, niezależnie od przyczynowości, były infekcje. W trzyletnim badaniu klinicznym nie stwierdzono istotnego wpływu leku na wzrost i dojrzewanie płciowe.5
Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera informacje o 520 dzieciach leczonych atorwastatyną, w tym 7 pacjentów poniżej 6 lat, 121 pacjentów w wieku 6-9 lat oraz 392 pacjentów w wieku 10-17 lat. Na podstawie dostępnych danych można stwierdzić, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są podobne do obserwowanych u dorosłych.<sup data-drug="Torvacard 10" data-section="Działania niepożądane" title="Baza danych bezpieczeństwa klinicznego zawiera dane dotyczące 520 dzieci leczonych atorwastatyną, spośród których 7 pacjentów było w wieku 6
Szczegółowe działania niepożądane atorwastatyny
Poniżej przedstawiono szczegółowy wykaz działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania atorwastatyny, pogrupowanych według układów i narządów.7
Zaburzenia układu immunologicznego
Reakcje alergiczne występują często podczas leczenia atorwastatyną. W rzadkich przypadkach może dojść do anafilaksji, która jest stanem zagrożenia życia wymagającym natychmiastowej pomocy medycznej.8
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe
Często obserwowane są bóle mięśniowe, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęki stawów i bóle pleców. Niezbyt często występują bóle szyi i zmęczenie mięśni.9
Do rzadkich, ale poważnych powikłań mięśniowych należą: miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza (rozpad mięśni prążkowanych), zerwanie mięśnia oraz problemy dotyczące ścięgien, które mogą prowadzić do ich zerwania. Bardzo rzadko zgłaszano zespół toczniopodobny, a z nieznaną częstością występuje immunozależna miopatia martwicza.10
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Niezbyt często może wystąpić zapalenie wątroby, rzadko cholestaza (zastój żółci), a bardzo rzadko niewydolność wątroby, która jest stanem zagrażającym życiu.11
Zaburzenia układu nerwowego
Najczęstszym neurologicznym działaniem niepożądanym jest ból głowy. Niezbyt często występują zawroty głowy, parestezje (uczucie mrowienia, drętwienia), niedoczulica (zmniejszenie czucia), zaburzenia smaku i amnezja (zaburzenia pamięci). Rzadko może wystąpić neuropatia obwodowa, a z częstością nieznaną miastenia (osłabienie mięśni).12
Zaburzenia oka i zaburzenia ucha
Niezbyt często występuje nieostre widzenie, rzadko zaburzenia widzenia, a z nieznaną częstością miastenia oczna. W zakresie narządu słuchu niezbyt często zgłaszane są szumy uszne, a bardzo rzadko utrata słuchu.13
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Do często występujących zaburzeń metabolicznych zalicza się hiperglikemię (podwyższony poziom glukozy we krwi). Niezbyt często występują: hipoglikemia (obniżony poziom glukozy we krwi), zwiększenie masy ciała i anoreksja (brak łaknienia).14
Podczas stosowania atorwastatyny, podobnie jak innych statyn, może wystąpić cukrzyca. Częstość jej występowania zależy od obecności czynników ryzyka, takich jak: stężenie glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone stężenie trójglicerydów i nadciśnienie tętnicze w wywiadzie. 30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>15
Zaburzenia żołądka i jelit
Często występującymi działaniami niepożądanymi są: zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności i biegunka. Niezbyt często mogą pojawić się wymioty, bóle brzucha (zarówno w górnej, jak i dolnej części), odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej oraz zapalenie trzustki.16
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Niezbyt często podczas terapii atorwastatyną występują: pokrzywka, wysypka, świąd oraz łysienie. Rzadziej mogą pojawiać się poważniejsze reakcje skórne, takie jak obrzęk naczynioruchowy i wysypki pęcherzowe, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka.17
Pozostałe działania niepożądane
Podczas leczenia atorwastatyną mogą wystąpić również:
- Zaburzenia psychiczne: niezbyt często koszmary senne i bezsenność18
- Zaburzenia układu oddechowego: często bóle gardła i krtani oraz krwawienie z nosa19
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego: rzadko małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi)20
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: często zapalenie błony śluzowej nosa i gardła21
- Zaburzenia układu rozrodczego: bardzo rzadko ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn)22
- Zaburzenia ogólne: niezbyt często złe samopoczucie, osłabienie, bóle w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, zmęczenie i gorączka23
W badaniach laboratoryjnych często stwierdza się nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby i zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi. Niezbyt często obserwuje się obecność białych krwinek w moczu.24
Inne działania niepożądane statyn
Dodatkowo, podczas stosowania niektórych statyn odnotowano następujące działania niepożądane:
- Zaburzenia seksualne
- Depresja
- Pojedyncze przypadki śródmiąższowej choroby płuc, szczególnie podczas długotrwałego leczenia25
Tabela działań niepożądanych atorwastatyny
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i uwagi |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła | Często | Najczęstsze działanie niepożądane obserwowane również u dzieci |
| Infekcje | Często | Występuje często u dzieci i młodzieży | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, może prowadzić do krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często | Różnego typu reakcje nadwrażliwości |
| Anafilaksja | Bardzo rzadko | Stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Często | Podwyższony poziom glukozy we krwi |
| Hipoglikemia, zwiększenie masy ciała, anoreksja | Niezbyt często | Obniżenie poziomu glukozy we krwi, przyrost masy ciała, brak łaknienia | |
| Cukrzyca | Częstość zależna od czynników ryzyka | Ryzyko zależy od: stężenia glukozy na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększonego stężenia trójglicerydów, nadciśnienia w wywiadzie | |
| Zaburzenia psychiczne | Koszmary senne, bezsenność | Niezbyt często | Zaburzenia snu mogące wpływać na jakość życia |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Często | Najczęstsze zaburzenie neurologiczne |
| Zawroty głowy, parestezje, niedoczulica, zaburzenia smaku, amnezja | Niezbyt często | Różne objawy neurologiczne o zmiennym nasileniu | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | Uszkodzenie nerwów obwodowych | |
| Miastenia | Częstość nieznana | Osłabienie mięśniowe | |
| Zaburzenia oka | Nieostre widzenie | Niezbyt często | Zaburzenia ostrości widzenia |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | Inne zaburzenia wzroku | |
| Miastenia oczna | Częstość nieznana | Osłabienie mięśni oka | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Niezbyt często | Słyszenie dźwięków przy braku zewnętrznego źródła dźwięku |
| Utrata słuchu | Bardzo rzadko | Pogorszenie lub utrata zdolności słyszenia | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Bóle gardła i krtani, krwawienie z nosa | Często | Dolegliwości ze strony górnych dróg oddechowych |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia, wzdęcia, niestrawność, nudności, biegunka | Często | Najczęstsze dolegliwości żołądkowo-jelitowe |
| Wymioty, bóle brzucha, odbijanie, zapalenie trzustki | Niezbyt często | Zapalenie trzustki może być poważnym powikłaniem | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Niezbyt często | Stan zapalny wątroby |
| Cholestaza | Rzadko | Zastój żółci | |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Stan zagrożenia życia | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, wysypka, świąd, łysienie | Niezbyt często | Łagodniejsze reakcje skórne |
| Obrzęk naczynioruchowy, wysypki pęcherzowe (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) | Rzadko | Poważne reakcje skórne, mogące zagrażać życiu | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Bóle mięśni, bóle stawów, bóle kończyn, skurcze mięśni, obrzęk stawów, ból pleców | Często | Najczęstsze dolegliwości mięśniowo-szkieletowe |
| Ból szyi, zmęczenie mięśni | Niezbyt często | Dolegliwości o umiarkowanym nasileniu | |
| Miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza, zerwanie mięśnia, problemy ze ścięgnami | Rzadko | Poważne powikłania mięśniowe, rabdomioliza może zagrażać życiu | |
| Zespół toczniopodobny, immunozależna miopatia martwicza | Bardzo rzadko / Częstość nieznana | Immunologiczne zaburzenia mięśniowe | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne | Złe samopoczucie, osłabienie, bóle w klatce piersiowej, obrzęki obwodowe, zmęczenie, gorączka | Niezbyt często | Ogólne dolegliwości wpływające na codzienne funkcjonowanie |
| Badania diagnostyczne | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zwiększenie stężenia kinazy kreatynowej we krwi | Często | Podwyższone enzymy wątrobowe mogą wymagać monitorowania |
| Obecność białych krwinek w moczu | Niezbyt często | Może świadczyć o stanie zapalnym dróg moczowych |
Zagrożenia związane z działaniami niepożądanymi
Poważne działania niepożądane
Wśród działań niepożądanych atorwastatyny szczególną uwagę należy zwrócić na te, które mogą być zagrażające życiu lub zdrowiu pacjenta:
- Rabdomioliza – rozpad mięśni prążkowanych, który może prowadzić do ostrej niewydolności nerek i zaburzeń elektrolitowych. Ryzyko jest zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wchodzących w interakcje z atorwastatyną.26
- Niewydolność wątroby – bardzo rzadkie, ale groźne powikłanie.27
- Ciężkie reakcje skórne – w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, które mogą stanowić zagrożenie życia.28
- Anafilaksja – bardzo rzadka, ale zagrażająca życiu reakcja alergiczna wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej.29
Monitorowanie pacjentów
W celu wczesnego wykrycia potencjalnie poważnych działań niepożądanych zaleca się:
- Regularne monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych, szczególnie w początkowym okresie leczenia. 3 razy GGN) zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy wystąpiło u 0,8% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Było ono zależne od wielkości dawki leku i odwracalne u wszystkich pacjentów.”>30
- Oznaczanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) przed rozpoczęciem leczenia i w przypadku wystąpienia objawów mięśniowych. 3 razy GGN) zanotowano u 2,5% pacjentów przyjmujących atorwastatynę. Wyniki te są podobne do otrzymanych w badaniach klinicznych dla innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie aktywności CK (> 10 razy GGN) wystąpiło u 0,4% pacjentów otrzymujących atorwastatynę (patrz punkt 4.4).”>31
- Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy. 30 kg/m², zwiększone stężenie trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie).”>32
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku do obrotu ważne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl).33
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania