Działania niepożądane
Tiaprid PMCS 100 mg

Tiaprid PMCS, zawierający tiapryd w dawce 100 mg (chlorowodorek 111,1 mg), jest neuroleptykiem o szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Wśród rzadkich, ale istotnych powikłań hematologicznych wymienia się leukopenię, neutropenię oraz agranulocytozę. Endokrynologicznie obserwuje się niezbyt często hiperprolaktynemię, manifestującą się zatrzymaniem miesiączki, mlekotokiem, ginekomastią i zaburzeniami funkcji seksualnych, które ustępują po odstawieniu leku. Metabolicznie rzadko występuje hiponatremia i zespół SIADH. Neurologicznie często pojawiają się zawroty głowy, ból głowy oraz objawy parkinsonizmu (drżenie, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokinezja, ślinienie), które są zwykle odwracalne po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich. Niezbyt często obserwuje się dystonię, kurcze, omdlenia oraz zaburzenia psychiczne, takie jak ospałość, bezsenność, pobudzenie, letarg, splątanie i omamy. Rzadkie, ale poważne powikłania neurologiczne to ostra i późna dyskineza oraz złośliwy zespół neuroleptyczny.

Działania niepożądane leku Tiaprid PMCS

Tiaprid PMCS to produkt leczniczy zawierający tiapryd (100 mg) w postaci chlorowodorku (111,1 mg), stosowany jako lek neuroleptyczny. Podczas terapii tym lekiem mogą wystąpić liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych zagrożeń związanych z przyjmowaniem tego preparatu.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W charakterystyce produktu leczniczego Tiaprid PMCS zdefiniowano następujące kategorie częstości występowania działań niepożądanych:2

  • Bardzo często: występujące z częstością ≥1/10 pacjentów
  • Często: występujące z częstością ≥1/100 do <1/10 pacjentów
  • Niezbyt często: występujące z częstością ≥1/1 000 do <1/100 pacjentów
  • Rzadko: występujące z częstością ≥1/10 000 do <1/1 000 pacjentów
  • Bardzo rzadko: występujące z częstością <1/10 000 pacjentów
  • Nie znane: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane dotyczące układu krwiotwórczego i endokrynologicznego

W zakresie układu krwiotwórczego rzadko obserwuje się leukopenię, neutropenię oraz agranulocytozę. Te zaburzenia hematologiczne wymagają szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne konsekwencje.3

W obrębie układu endokrynologicznego niezbyt często występuje hiperprolaktynemia, która może prowadzić do szeregu objawów klinicznych, takich jak: zatrzymanie miesiączki, zaburzenia orgazmu, powiększenie i ból piersi, mlekotok, ginekomastia oraz zaburzenia wzwodu. Istotną informacją kliniczną jest fakt, że objawy te są odwracalne po przerwaniu terapii tiaprydem.4

Zaburzenia metabolizmu i układu nerwowego

Do rzadkich zaburzeń metabolicznych związanych z terapią tiaprydem należą hiponatremia oraz zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH).5

Działania niepożądane dotyczące układu nerwowego stanowią istotną grupę powikłań podczas terapii tiaprydem. Często obserwuje się zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego), ból głowy oraz objawy parkinsonizmu, takie jak: drżenie, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokinezja i ślinienie się. Należy podkreślić, że objawy parkinsonizmu są zwykle odwracalne po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich.6

Niezbyt często występuje niepokój, dystonia (manifestująca się kurczami, kręczem szyi, napadami przymusowego patrzenia w górę, szczękościskiem), kurcze oraz omdlenia. Podobnie jak w przypadku objawów parkinsonowskich, dystonia zwykle ustępuje po podaniu leków przeciwparkinsonowskich.7

Do rzadkich, ale poważnych powikłań neurologicznych należą:8

  • Ostra dyskineza – zwykle odwracalna po podaniu leków przeciwparkinsonowskich
  • Późne dyskinezy – charakteryzujące się mimowolnymi ruchami, głównie języka i/lub mięśni twarzy, występujące po stosowaniu tiaprydu przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W przeciwieństwie do ostrej dyskinezy, w tym przypadku leki przeciwparkinsonowskie są nieskuteczne lub mogą nawet nasilać objawy
  • Złośliwy zespół neuroleptyczny – potencjalnie śmiertelne powikłanie terapii tiaprydem i innymi neuroleptykami

Zaburzenia psychiczne

Często występującymi zaburzeniami psychicznymi są ospałość/senność, bezsenność, pobudzenie i letarg.9

Niezbyt często obserwuje się splątanie oraz omamy.10

Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego

Rzadkimi, lecz potencjalnie zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi ze strony układu sercowo-naczyniowego są: wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca (jak torsades de pointes, tachykardia komorowa), które mogą prowadzić do migotania komór, zatrzymania akcji serca i nagłego zgonu.11

Niezbyt często występuje niedociśnienie (zwykle ortostatyczne) oraz zakrzepica żył głębokich.12

Do rzadkich powikłań naczyniowych należy zatorowość płucna, która może prowadzić do zgonu.13

Zaburzenia układu oddechowego

Rzadko obserwuje się zachłystowe zapalenie płuc oraz zahamowanie czynności układu oddechowego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków hamujących czynność ośrodkowego układu nerwowego.14

Zaburzenia układu pokarmowego i wątroby

W zakresie przewodu pokarmowego niezbyt często występują zaparcia, natomiast rzadko obserwuje się poważne powikłania, takie jak zatkanie jelita i niedrożność jelit.15

Rzadko dochodzi do zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych.16

Zaburzenia skóry i układu mięśniowo-szkieletowego

Niezbyt często obserwuje się wysypkę, w tym rumieniową i grudkową.17

Rzadko występuje pokrzywka.18

Z nieznaną częstością raportowano zwiększenie aktywności kinazy fosfokreatynowej we krwi oraz rabdomiolizę.19

Zaburzenia układu rozrodczego

Niezbyt często występują brak miesiączki i zaburzenia orgazmu.20

Rzadko obserwuje się powiększenie i ból piersi, mlekotok, ginekomastię oraz zaburzenia wzwodu.21

Ciąża i okres okołoporodowy

Z nieznaną częstością występuje zespół odstawienny noworodka.22

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Często występuje astenia/uczucie zmęczenia.23

Niezbyt często obserwuje się zwiększenie masy ciała.24

Urazy i powikłania po zabiegach

Z nieznaną częstością raportowano upadki, szczególnie u osób w podeszłym wieku.25

Tabela działań niepożądanych leku Tiaprid PMCS

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia Rzadko Zmniejszenie liczby białych krwinek
Neutropenia Rzadko Zmniejszenie liczby neutrofili
Agranulocytoza Rzadko Znaczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych
Zaburzenia endokrynologiczne Hiperprolaktynemia Niezbyt często Zwiększone stężenie prolaktyny prowadzące do: zatrzymania miesiączki, zaburzeń orgazmu, powiększenia i bólu piersi, mlekotoku, ginekomastii, zaburzeń wzwodu; odwracalna po przerwaniu leczenia
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hiponatremia Rzadko Obniżenie stężenia sodu we krwi
Zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego Rzadko Zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej
Zaburzenia psychiczne Ospałość/senność Często Nadmierna senność, spowolnienie psychoruchowe
Bezsenność Często Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu
Pobudzenie Często Stan wzmożonej aktywności psychomotorycznej
Letarg Często Stan spowolnienia, braku energii
Splątanie Niezbyt często Zaburzenia świadomości, orientacji, myślenia
Omamy Niezbyt często Doświadczanie percepcji bez zewnętrznego bodźca
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy/zawroty głowy pochodzenia błędnikowego Często Uczucie wirowania, zaburzenia równowagi
Ból głowy Często Dolegliwości bólowe w obrębie głowy
Parkinsonizm i podobne objawy Często Drżenie, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokinezja, ślinienie się; objawy zwykle odwracalne po podaniu leku przeciw parkinsonizmowi
Niepokój Niezbyt często Uczucie wzmożonego napięcia psychicznego
Dystonia Niezbyt często Kurcze, kręcz szyi, napady przymusowego patrzenia się w górę, szczękościsk; objawy zwykle odwracalne po podaniu leku przeciw parkinsonizmowi
Kurcze Niezbyt często Mimowolne skurcze mięśni
Omdlenie Niezbyt często Krótkotrwała utrata przytomności
Ostra dyskineza Rzadko Ostre zaburzenia ruchowe, zwykle odwracalne po podaniu leku przeciw parkinsonizmowi
Późne dyskinezy Rzadko Mimowolne ruchy przede wszystkim języka i/lub mięśni twarzy po podawaniu leku dłużej niż 3 miesiące; leki przeciw parkinsonizmowi są nieskuteczne lub mogą nasilać objawy
Złośliwy zespół neuroleptyczny Rzadko Potencjalnie śmiertelne powikłanie: wysoka gorączka, sztywność mięśniowa, zaburzenia autonomiczne, zmiany świadomości, podwyższenie CPK
Zaburzenia serca i naczyniowe Wydłużenie odstępu QT Rzadko Zmiana w zapisie EKG zwiększająca ryzyko zaburzeń rytmu
Komorowe zaburzenia rytmu serca Rzadko Torsades de pointes, tachykardia komorowa, mogące prowadzić do migotania komór, zatrzymania akcji serca i nagłego zgonu
Niedociśnienie Niezbyt często Zazwyczaj ortostatyczne – spadek ciśnienia po zmianie pozycji ciała
Zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna Niezbyt często / Rzadko Tworzenie się zakrzepów w żyłach głębokich, które mogą prowadzić do zatorowości płucnej, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym
Zaburzenia układu oddechowego Zachłystowe zapalenie płuc Rzadko Zapalenie płuc spowodowane aspiracją treści pokarmowej
Zahamowanie czynności układu oddechowego Rzadko Szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków hamujących czynność OUN
Zaburzenia żołądka i jelit Zaparcie Niezbyt często Trudności w oddawaniu stolca, rzadkie wypróżnienia
Zatkanie jelita Rzadko Częściowa niedrożność jelit
Niedrożność jelit Rzadko Całkowite zatrzymanie pasażu treści jelitowej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Rzadko Podwyższenie wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka (rumieniowa, grudkowa) Niezbyt często Zmiany skórne o charakterze rumieniowym lub grudkowym
Pokrzywka Rzadko Swędząca wysypka z bąblami
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Zwiększenie aktywności kinazy fosfokreatynowej we krwi Nieznane Podwyższony poziom enzymu CPK we krwi
Rabdomioliza Nieznane Rozpad komórek mięśni poprzecznie prążkowanych z uwolnieniem ich zawartości do krwiobiegu
Ciąża i okres okołoporodowy Zespół odstawienny noworodka Nieznane Objawy odstawienne u noworodków, których matki przyjmowały lek w czasie ciąży
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Brak miesiączki Niezbyt często Zatrzymanie krwawień miesiączkowych
Zaburzenia orgazmu Niezbyt często Trudności w osiąganiu lub brak orgazmu
Powiększenie i ból piersi Rzadko Zwiększenie objętości i bolesność gruczołów piersiowych
Mlekotok Rzadko Wydzielanie mleka z piersi poza okresem laktacji
Ginekomastia Rzadko Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn
Zaburzenia wzwodu Rzadko Trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu erekcji
Zaburzenia ogólne Astenia/uczucie zmęczenia Często Osłabienie, zmęczenie, brak energii
Zwiększenie masy ciała Niezbyt często Przyrost masy ciała w trakcie terapii
Urazy i powikłania Upadki Nieznane Szczególnie u osób w podeszłym wieku

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 224 921 301, faks: +48 224 921 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.26

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl