Działania niepożądane
Tiaprid PMCS 100 mg
Tiaprid PMCS, zawierający tiapryd w dawce 100 mg (chlorowodorek 111,1 mg), jest neuroleptykiem o szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Wśród rzadkich, ale istotnych powikłań hematologicznych wymienia się leukopenię, neutropenię oraz agranulocytozę. Endokrynologicznie obserwuje się niezbyt często hiperprolaktynemię, manifestującą się zatrzymaniem miesiączki, mlekotokiem, ginekomastią i zaburzeniami funkcji seksualnych, które ustępują po odstawieniu leku. Metabolicznie rzadko występuje hiponatremia i zespół SIADH. Neurologicznie często pojawiają się zawroty głowy, ból głowy oraz objawy parkinsonizmu (drżenie, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokinezja, ślinienie), które są zwykle odwracalne po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich. Niezbyt często obserwuje się dystonię, kurcze, omdlenia oraz zaburzenia psychiczne, takie jak ospałość, bezsenność, pobudzenie, letarg, splątanie i omamy. Rzadkie, ale poważne powikłania neurologiczne to ostra i późna dyskineza oraz złośliwy zespół neuroleptyczny.
- Działania niepożądane leku Tiaprid PMCS
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Działania niepożądane dotyczące układu krwiotwórczego i endokrynologicznego
- Zaburzenia metabolizmu i układu nerwowego
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
- Zaburzenia układu oddechowego
- Zaburzenia układu pokarmowego i wątroby
- Zaburzenia skóry i układu mięśniowo-szkieletowego
- Zaburzenia układu rozrodczego
- Ciąża i okres okołoporodowy
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Urazy i powikłania po zabiegach
- Tabela działań niepożądanych leku Tiaprid PMCS
Działania niepożądane leku Tiaprid PMCS
Tiaprid PMCS to produkt leczniczy zawierający tiapryd (100 mg) w postaci chlorowodorku (111,1 mg), stosowany jako lek neuroleptyczny. Podczas terapii tym lekiem mogą wystąpić liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych zagrożeń związanych z przyjmowaniem tego preparatu.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
W charakterystyce produktu leczniczego Tiaprid PMCS zdefiniowano następujące kategorie częstości występowania działań niepożądanych:2
- Bardzo często: występujące z częstością ≥1/10 pacjentów
- Często: występujące z częstością ≥1/100 do <1/10 pacjentów
- Niezbyt często: występujące z częstością ≥1/1 000 do <1/100 pacjentów
- Rzadko: występujące z częstością ≥1/10 000 do <1/1 000 pacjentów
- Bardzo rzadko: występujące z częstością <1/10 000 pacjentów
- Nie znane: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Działania niepożądane dotyczące układu krwiotwórczego i endokrynologicznego
W zakresie układu krwiotwórczego rzadko obserwuje się leukopenię, neutropenię oraz agranulocytozę. Te zaburzenia hematologiczne wymagają szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne konsekwencje.3
W obrębie układu endokrynologicznego niezbyt często występuje hiperprolaktynemia, która może prowadzić do szeregu objawów klinicznych, takich jak: zatrzymanie miesiączki, zaburzenia orgazmu, powiększenie i ból piersi, mlekotok, ginekomastia oraz zaburzenia wzwodu. Istotną informacją kliniczną jest fakt, że objawy te są odwracalne po przerwaniu terapii tiaprydem.4
Zaburzenia metabolizmu i układu nerwowego
Do rzadkich zaburzeń metabolicznych związanych z terapią tiaprydem należą hiponatremia oraz zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH).5
Działania niepożądane dotyczące układu nerwowego stanowią istotną grupę powikłań podczas terapii tiaprydem. Często obserwuje się zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego), ból głowy oraz objawy parkinsonizmu, takie jak: drżenie, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokinezja i ślinienie się. Należy podkreślić, że objawy parkinsonizmu są zwykle odwracalne po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich.6
Niezbyt często występuje niepokój, dystonia (manifestująca się kurczami, kręczem szyi, napadami przymusowego patrzenia w górę, szczękościskiem), kurcze oraz omdlenia. Podobnie jak w przypadku objawów parkinsonowskich, dystonia zwykle ustępuje po podaniu leków przeciwparkinsonowskich.7
Do rzadkich, ale poważnych powikłań neurologicznych należą:8
- Ostra dyskineza – zwykle odwracalna po podaniu leków przeciwparkinsonowskich
- Późne dyskinezy – charakteryzujące się mimowolnymi ruchami, głównie języka i/lub mięśni twarzy, występujące po stosowaniu tiaprydu przez okres dłuższy niż 3 miesiące. W przeciwieństwie do ostrej dyskinezy, w tym przypadku leki przeciwparkinsonowskie są nieskuteczne lub mogą nawet nasilać objawy
- Złośliwy zespół neuroleptyczny – potencjalnie śmiertelne powikłanie terapii tiaprydem i innymi neuroleptykami
Zaburzenia psychiczne
Często występującymi zaburzeniami psychicznymi są ospałość/senność, bezsenność, pobudzenie i letarg.9
Niezbyt często obserwuje się splątanie oraz omamy.10
Zaburzenia układu sercowo-naczyniowego
Rzadkimi, lecz potencjalnie zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi ze strony układu sercowo-naczyniowego są: wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca (jak torsades de pointes, tachykardia komorowa), które mogą prowadzić do migotania komór, zatrzymania akcji serca i nagłego zgonu.11
Niezbyt często występuje niedociśnienie (zwykle ortostatyczne) oraz zakrzepica żył głębokich.12
Do rzadkich powikłań naczyniowych należy zatorowość płucna, która może prowadzić do zgonu.13
Zaburzenia układu oddechowego
Rzadko obserwuje się zachłystowe zapalenie płuc oraz zahamowanie czynności układu oddechowego, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków hamujących czynność ośrodkowego układu nerwowego.14
Zaburzenia układu pokarmowego i wątroby
W zakresie przewodu pokarmowego niezbyt często występują zaparcia, natomiast rzadko obserwuje się poważne powikłania, takie jak zatkanie jelita i niedrożność jelit.15
Rzadko dochodzi do zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych.16
Zaburzenia skóry i układu mięśniowo-szkieletowego
Niezbyt często obserwuje się wysypkę, w tym rumieniową i grudkową.17
Rzadko występuje pokrzywka.18
Z nieznaną częstością raportowano zwiększenie aktywności kinazy fosfokreatynowej we krwi oraz rabdomiolizę.19
Zaburzenia układu rozrodczego
Niezbyt często występują brak miesiączki i zaburzenia orgazmu.20
Rzadko obserwuje się powiększenie i ból piersi, mlekotok, ginekomastię oraz zaburzenia wzwodu.21
Ciąża i okres okołoporodowy
Z nieznaną częstością występuje zespół odstawienny noworodka.22
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Często występuje astenia/uczucie zmęczenia.23
Niezbyt często obserwuje się zwiększenie masy ciała.24
Urazy i powikłania po zabiegach
Z nieznaną częstością raportowano upadki, szczególnie u osób w podeszłym wieku.25
Tabela działań niepożądanych leku Tiaprid PMCS
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby białych krwinek |
| Neutropenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby neutrofili | |
| Agranulocytoza | Rzadko | Znaczne zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Hiperprolaktynemia | Niezbyt często | Zwiększone stężenie prolaktyny prowadzące do: zatrzymania miesiączki, zaburzeń orgazmu, powiększenia i bólu piersi, mlekotoku, ginekomastii, zaburzeń wzwodu; odwracalna po przerwaniu leczenia |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiponatremia | Rzadko | Obniżenie stężenia sodu we krwi |
| Zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego | Rzadko | Zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej | |
| Zaburzenia psychiczne | Ospałość/senność | Często | Nadmierna senność, spowolnienie psychoruchowe |
| Bezsenność | Często | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu | |
| Pobudzenie | Często | Stan wzmożonej aktywności psychomotorycznej | |
| Letarg | Często | Stan spowolnienia, braku energii | |
| Splątanie | Niezbyt często | Zaburzenia świadomości, orientacji, myślenia | |
| Omamy | Niezbyt często | Doświadczanie percepcji bez zewnętrznego bodźca | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy/zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | Często | Uczucie wirowania, zaburzenia równowagi |
| Ból głowy | Często | Dolegliwości bólowe w obrębie głowy | |
| Parkinsonizm i podobne objawy | Często | Drżenie, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokinezja, ślinienie się; objawy zwykle odwracalne po podaniu leku przeciw parkinsonizmowi | |
| Niepokój | Niezbyt często | Uczucie wzmożonego napięcia psychicznego | |
| Dystonia | Niezbyt często | Kurcze, kręcz szyi, napady przymusowego patrzenia się w górę, szczękościsk; objawy zwykle odwracalne po podaniu leku przeciw parkinsonizmowi | |
| Kurcze | Niezbyt często | Mimowolne skurcze mięśni | |
| Omdlenie | Niezbyt często | Krótkotrwała utrata przytomności | |
| Ostra dyskineza | Rzadko | Ostre zaburzenia ruchowe, zwykle odwracalne po podaniu leku przeciw parkinsonizmowi | |
| Późne dyskinezy | Rzadko | Mimowolne ruchy przede wszystkim języka i/lub mięśni twarzy po podawaniu leku dłużej niż 3 miesiące; leki przeciw parkinsonizmowi są nieskuteczne lub mogą nasilać objawy | |
| Złośliwy zespół neuroleptyczny | Rzadko | Potencjalnie śmiertelne powikłanie: wysoka gorączka, sztywność mięśniowa, zaburzenia autonomiczne, zmiany świadomości, podwyższenie CPK | |
| Zaburzenia serca i naczyniowe | Wydłużenie odstępu QT | Rzadko | Zmiana w zapisie EKG zwiększająca ryzyko zaburzeń rytmu |
| Komorowe zaburzenia rytmu serca | Rzadko | Torsades de pointes, tachykardia komorowa, mogące prowadzić do migotania komór, zatrzymania akcji serca i nagłego zgonu | |
| Niedociśnienie | Niezbyt często | Zazwyczaj ortostatyczne – spadek ciśnienia po zmianie pozycji ciała | |
| Zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna | Niezbyt często / Rzadko | Tworzenie się zakrzepów w żyłach głębokich, które mogą prowadzić do zatorowości płucnej, niekiedy ze skutkiem śmiertelnym | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Zachłystowe zapalenie płuc | Rzadko | Zapalenie płuc spowodowane aspiracją treści pokarmowej |
| Zahamowanie czynności układu oddechowego | Rzadko | Szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków hamujących czynność OUN | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcie | Niezbyt często | Trudności w oddawaniu stolca, rzadkie wypróżnienia |
| Zatkanie jelita | Rzadko | Częściowa niedrożność jelit | |
| Niedrożność jelit | Rzadko | Całkowite zatrzymanie pasażu treści jelitowej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Rzadko | Podwyższenie wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka (rumieniowa, grudkowa) | Niezbyt często | Zmiany skórne o charakterze rumieniowym lub grudkowym |
| Pokrzywka | Rzadko | Swędząca wysypka z bąblami | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Zwiększenie aktywności kinazy fosfokreatynowej we krwi | Nieznane | Podwyższony poziom enzymu CPK we krwi |
| Rabdomioliza | Nieznane | Rozpad komórek mięśni poprzecznie prążkowanych z uwolnieniem ich zawartości do krwiobiegu | |
| Ciąża i okres okołoporodowy | Zespół odstawienny noworodka | Nieznane | Objawy odstawienne u noworodków, których matki przyjmowały lek w czasie ciąży |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Brak miesiączki | Niezbyt często | Zatrzymanie krwawień miesiączkowych |
| Zaburzenia orgazmu | Niezbyt często | Trudności w osiąganiu lub brak orgazmu | |
| Powiększenie i ból piersi | Rzadko | Zwiększenie objętości i bolesność gruczołów piersiowych | |
| Mlekotok | Rzadko | Wydzielanie mleka z piersi poza okresem laktacji | |
| Ginekomastia | Rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn | |
| Zaburzenia wzwodu | Rzadko | Trudności w osiągnięciu lub utrzymaniu erekcji | |
| Zaburzenia ogólne | Astenia/uczucie zmęczenia | Często | Osłabienie, zmęczenie, brak energii |
| Zwiększenie masy ciała | Niezbyt często | Przyrost masy ciała w trakcie terapii | |
| Urazy i powikłania | Upadki | Nieznane | Szczególnie u osób w podeszłym wieku |
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 224 921 301, faks: +48 224 921 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl) lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.26
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania