zaburzenia zachowania podczas odstawiania alkoholu
Wskazanie

Zaburzenia zachowania podczas odstawiania alkoholu (zespół abstynencyjny) stanowią grupę objawów pojawiających się u osób uzależnionych od alkoholu po zaprzestaniu lub znacznym ograniczeniu jego spożywania. Objawy te mogą wystąpić w ciągu 6-12 godzin od ostatniego spożycia alkoholu i osiągają szczyt nasilenia zwykle po 24-48 godzinach. W łagodniejszej postaci obejmują drżenie rąk, nudności, nadmierną potliwość, niepokój psychoruchowy, zaburzenia snu i lęk. W cięższych przypadkach mogą wystąpić drgawki abstynencyjne oraz majaczenie alkoholowe (delirium tremens).

W farmakoterapii zaburzeń zachowania podczas odstawiania alkoholu stosuje się przede wszystkim benzodiazepiny. W Polsce najczęściej wykorzystuje się diazepam (Relanium), klonazepam (Clonazepamum TZF), lorazepam (Lorafen) oraz oksazepam (Oxazepamum TZF). W leczeniu wspomaga się również tiaminą (Benfogamma), multiwitaminami oraz płynami i elektrolitami w przypadku odwodnienia. W majaczeniu alkoholowym dodatkowo stosuje się neuroleptyki, takie jak haloperidol (Haloperidol WZF) czy olanzapina (Zolafren, Olzapin, Zyprexa).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z zaburzeniami zachowania podczas odstawiania alkoholu jest właściwa ocena ryzyka wystąpienia ciężkich powikłań i adekwatne dostosowanie intensywności terapii. Pacjenci z wywiadem wcześniejszych ciężkich zespołów abstynencyjnych, drgawek czy majaczenia są szczególnie narażeni na powikłania. Istotnym wyzwaniem jest również zapewnienie odpowiedniego nawodnienia i suplementacji witamin, zwłaszcza tiaminy, aby zapobiec encefalopatii Wernickego. Dodatkowo, trudność stanowi motywowanie pacjenta do kontynuacji leczenia odwykowego po ustąpieniu ostrych objawów abstynencyjnych oraz zapobieganie nawrotom uzależnienia.

Ważnym elementem terapii jest też leczenie chorób współistniejących, które często towarzyszą uzależnieniu od alkoholu, jak uszkodzenie wątroby, zaburzenia psychiatryczne czy problemy neurologiczne. W długoterminowym leczeniu uzależnienia stosuje się disulfiram (Anticol), akamprozat (Campral) oraz naltrekson (Adepend, Naltrexone hydrochloride Accord), które zmniejszają głód alkoholowy i ryzyko nawrotu. Skuteczne leczenie wymaga kompleksowego podejścia obejmującego zarówno farmakoterapię, jak i psychoterapię oraz wsparcie społeczne.