Profil bezpieczeństwa telmisartanu

Telmisartan zawarty w produkcie leczniczym Tezeo charakteryzuje się ogólnie dobrym profilem bezpieczeństwa. W badaniach kontrolowanych placebo częstość występowania działań niepożądanych u pacjentów otrzymujących telmisartan była porównywalna z placebo (41,4% vs 43,9%), co świadczy o dobrej tolerancji leku. Istotnym aspektem profilu bezpieczeństwa jest brak zależności występowania działań niepożądanych od dawki oraz brak korelacji z płcią, wiekiem czy rasą pacjentów. Profil bezpieczeństwa jest spójny zarówno u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego, jak i u osób otrzymujących lek w celu zmniejszenia częstości zachorowań z przyczyn sercowo-naczyniowych.¹

Ciężkie działania niepożądane

Wśród ciężkich działań niepożądanych należy wyróżnić rzadko występujące (od ≥ 1/10 000 do <1/1000) reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (w tym przypadki zakończone zgonem) oraz ostrą niewydolność nerek. Te poważne powikłania wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej.²

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane telmisartanu zostały sklasyfikowane według częstości występowania w następujący sposób:

• Bardzo często (≥ 1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
• Często (≥ 1/100, < 1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
• Niezbyt często (≥ 1/1 000, < 1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
• Rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1 000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
• Bardzo rzadko (< 1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
• Nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

W ramach każdej grupy częstości działania niepożądane wymienione są zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.³

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Zaburzenia układu immunologicznego

W zakresie reakcji immunologicznych szczególnie istotne są rzadko występujące reakcje anafilaktyczne oraz nadwrażliwość. Reakcje te mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego postępowania medycznego. Należy zwrócić uwagę, że objawy reakcji anafilaktycznej mogą obejmować obrzęk twarzy, języka, gardła, trudności w oddychaniu, spadek ciśnienia tętniczego i utratę przytomności.⁴

Zaburzenia naczyniowe

Niezbyt często obserwuje się niedociśnienie oraz niedociśnienie ortostatyczne. Szczególnie często niedociśnienie występuje u pacjentów z prawidłowym ciśnieniem tętniczym, którzy otrzymują telmisartan jako element standardowej terapii w celu zmniejszenia częstości występowania chorób sercowo-naczyniowych. Manifestuje się to zawrotami głowy, omdleniami, szczególnie przy zmianie pozycji z leżącej na stojącą, co może zwiększać ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych.⁵

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko zgłaszano przypadki nieprawidłowej czynności wątroby lub zaburzenia wątroby. Warto nadmienić, że większość przypadków nieprawidłowej czynności i zaburzeń czynności wątroby zaobserwowano u pacjentów pochodzących z Japonii. W populacji japońskiej istnieje zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań niepożądanych. Dlatego też monitorowanie parametrów wątrobowych może być szczególnie uzasadnione w tej grupie etnicznej.⁶

Zaburzenia układu oddechowego

Do najpoważniejszych działań niepożądanych dotyczących układu oddechowego należy bardzo rzadko występująca śródmiąższowa choroba płuc. Przypadki tej choroby zgłaszano po wprowadzeniu produktu do obrotu, jednak nie ustalono jednoznacznie związku przyczynowego. Objawy tej choroby obejmują postępującą duszność, kaszel, hipoksemię i zmiany radiologiczne w płucach.⁷

Zaburzenia infekcyjne

Wśród infekcji szczególną uwagę należy zwrócić na rzadko występującą posocznicę, która może zakończyć się zgonem. Warto nadmienić, że w badaniu PRoFESS (Prevention Regimen for Effectively avoiding Second Strokes) zaobserwowano zwiększoną częstość występowania posocznicy w grupie leczonej telmisartanem w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Zjawisko to może mieć charakter przypadkowy lub może wynikać z nieznanego dotąd mechanizmu.⁸

Działania niepożądane według układów i narządów

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych telmisartanu według układów i narządów, z uwzględnieniem częstości ich występowania:

Wybrane działania niepożądane szczególnego zainteresowania

Obrzęk naczynioruchowy

Obrzęk naczynioruchowy to rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu działanie niepożądane telmisartanu. Może obejmować obrzęk twarzy, warg, języka i/lub gardła, powodując trudności w oddychaniu. W skrajnych przypadkach może prowadzić do zamknięcia dróg oddechowych i zgonu pacjenta. Wymaga natychmiastowego przerwania leczenia telmisartanem i wdrożenia odpowiedniego postępowania ratunkowego.⁹

Posocznica

Posocznica to rzadkie, ale poważne powikłanie związane ze stosowaniem telmisartanu, które może doprowadzić do zgonu. Szczególną uwagę zwróciły wyniki badania PRoFESS, w którym zaobserwowano zwiększoną częstość występowania posocznicy w grupie pacjentów leczonych telmisartanem w porównaniu do grupy otrzymującej placebo. Nie jest jasne, czy jest to zjawisko przypadkowe, czy związane z jakimś nieznanym mechanizmem działania leku.¹⁰

Zaburzenia czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby występują rzadko podczas terapii telmisartanem, jednak zasługują na szczególną uwagę, zwłaszcza u pacjentów pochodzących z Japonii. W tej grupie etnicznej ryzyko hepatotoksyczności jest znacznie wyższe. Manifestują się one najczęściej jako bezobjawowe podwyższenie enzymów wątrobowych, ale mogą również prowadzić do poważniejszych uszkodzeń wątroby. Zaleca się monitorowanie parametrów wątrobowych, szczególnie u pacjentów pochodzenia japońskiego.¹¹

Śródmiąższowa choroba płuc

Śródmiąższowa choroba płuc to bardzo rzadkie działanie niepożądane, jednak o potencjalnie ciężkim przebiegu. Przypadki tej choroby zgłaszano po wprowadzeniu telmisartanu do obrotu, choć nie ustalono jednoznacznie związku przyczynowego. Objawy obejmują postępującą duszność, kaszel (najczęściej suchy), pogorszenie tolerancji wysiłku i hipoksemię. W badaniach obrazowych obserwuje się charakterystyczne zmiany śródmiąższowe w płucach. W przypadku podejrzenia śródmiąższowej choroby płuc należy rozważyć odstawienie telmisartanu.¹²

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu

Istotnym elementem zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po wprowadzeniu produktu leczniczego Tezeo do obrotu. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania telmisartanu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: 22 49-21-301, fax: 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.¹³