Właściwości farmakodynamiczne
Testavan 20 mg/g

Właściwości farmakodynamiczne leku Testavan 20 mg/g

Testavan, należący do grupy farmakoterapeutycznej androgenów (kod ATC: G03B A03), zawiera testosteron w stężeniu 20 mg/g w postaci żelu przezskórnego. Preparat jest jednorodnym, półprzezroczystym, lekko opalizującym żelem, który po jednorazowym uruchomieniu pompki dozującej uwalnia 1,15 g (1,25 ml) żelu, dostarczając 23 mg testosteronu.¹

Mechanizm działania androgenów endogennych

Testosteron i dihydrotestosteron (DHT) stanowią endogenne androgeny odpowiedzialne za prawidłowy rozwój i funkcjonowanie męskiego układu płciowego. Hormony te mają kluczowe znaczenie zarówno dla rozwoju pierwszorzędowych, jak i drugorzędowych cech płciowych u mężczyzn.²

Fizjologiczne efekty działania testosteronu

Prawidłowe stężenie testosteronu warunkuje następujące procesy fizjologiczne:

• Wzrost i dojrzewanie gruczołu krokowego, pęcherzyków nasiennych, penisa i moszny
• Rozwój męskiego typu owłosienia na twarzy, klatce piersiowej, w okolicach pachowych i łonowych
• Powiększenie krtani i pogrubienie strun głosowych, co skutkuje obniżeniem tonu głosu
• Kształtowanie męskiej sylwetki poprzez wpływ na umięśnienie i charakterystyczne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej

³

Hipogonadyzm i konsekwencje niedoboru testosteronu

Hipogonadyzm jest stanem charakteryzującym się niewystarczającym wydzielaniem testosteronu, co prowadzi do obniżenia jego stężenia w surowicy krwi. Etiologia tego zaburzenia obejmuje:

• Niewydolność jąder (hipogonadyzm pierwotny)
• Patologie w obrębie przysadki mózgowej
• Niedobór gonadotropin
• Niedobór hormonu uwalniającego hormon luteinizujący (LHRH)

⁴

Objawy kliniczne niedoboru testosteronu

Niedobór testosteronu manifestuje się szeregiem objawów klinicznych, które istotnie wpływają na jakość życia pacjenta:

• Zmniejszony popęd seksualny (libido), mogący współwystępować z impotencją
• Przewlekłe uczucie zmęczenia
• Utrata masy mięśniowej i siły fizycznej
• Nastrój depresyjny
• Regresja drugorzędowych cech płciowych

⁵

Efekty terapeutyczne suplementacji testosteronu

Właściwie prowadzona terapia zastępcza testosteronem, przywracająca jego fizjologiczne stężenie w surowicy, może z czasem przynieść znaczącą poprawę w zakresie:

• Zwiększenia masy i siły mięśniowej
• Poprawy nastroju
• Wzmocnienia pożądania seksualnego i libido
• Poprawy funkcji seksualnych, w tym sprawności seksualnej
• Zwiększenia częstości spontanicznych erekcji

⁶

Oddziaływanie na oś podwzgórze-przysadka-gonady

Egzogenna suplementacja testosteronem wpływa na funkcjonowanie endokrynologicznej osi podwzgórze-przysadka-gonady. U zdrowych mężczyzn otrzymujących zewnętrzne źródło testosteronu obserwuje się:

• Zmniejszenie wydzielania endogennego testosteronu poprzez mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego na poziomie przysadkowego hormonu luteinizującego (LH)
• Przy stosowaniu dużych dawek egzogennych androgenów – możliwe osłabienie spermatogenezy wskutek zahamowania wydzielania hormonu folikulotropowego (FSH)

⁷

Wpływ na równowagę elektrolitową i metabolizm

Androgeny, w tym testosteron, wykazują istotny wpływ na gospodarkę wodno-elektrolitową oraz metabolizm:

• Zwiększają retencję sodu, azotu, potasu i fosforu
• Zmniejszają wydalanie wapnia z moczem
• Nasilają anabolizm białek przy jednoczesnym ograniczeniu ich katabolizmu
• Poprawiają bilans azotowy, jednak efekt ten jest uwarunkowany wystarczającym spożyciem kalorii i białka w diecie

⁸

Wpływ na układ krwiotwórczy

Istnieją doniesienia naukowe potwierdzające stymulujący wpływ androgenów na erytropoezę. Związki te pobudzają wytwarzanie krwinek czerwonych poprzez zwiększenie produkcji erytropoetyny, co może prowadzić do zwiększenia parametrów morfologicznych krwi.⁹

Skład pomocniczy o znaczeniu klinicznym

Warto odnotować, że żel Testavan zawiera jako substancję pomocniczą glikol propylenowy w ilości 0,2 g na każdy gram żelu, co może mieć znaczenie kliniczne u niektórych pacjentów.¹⁰