Działania niepożądane
Symbicort (80 mcg + 2,25 mcg)/dawkę
Lek Symbicort, zawierający budezonid (80 µg) i formoterol (2,25 µg) w formie aerozolu inhalacyjnego, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez zwiększenia ich częstości w porównaniu do monoterapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane wynikają z działania agonisty receptorów β2-adrenergicznych (formoterolu) i obejmują drżenie mięśni oraz kołatanie serca, które zwykle mają łagodne nasilenie i ustępują samoistnie. Często występują także zakażenia drożdżakowe jamy ustnej i gardła (kandydoza), które można ograniczyć poprzez płukanie jamy ustnej po inhalacji. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane to reakcje nadwrażliwości, hipokaliemia, zaburzenia rytmu serca, paradoksalny skurcz oskrzeli (występujący u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów) oraz objawy ogólnoustrojowe związane z długotrwałym stosowaniem kortykosteroidów, takie jak zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, zahamowanie wzrostu u dzieci oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości.
- Działania niepożądane leku Symbicort (80 mcg + 2,25 mcg)/dawkę
- Najczęstsze działania niepożądane
- Działania niepożądane z podziałem na układy i częstość występowania
- Szczególne uwagi dotyczące działań niepożądanych
- Działania ogólnoustrojowe kortykosteroidów
- Leczenie agonistami receptorów β2-adrenergicznych
- Szczególne populacje pacjentów
- Zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Symbicort (80 mcg + 2,25 mcg)/dawkę
Lek Symbicort, zawierający budezonid (80 mikrogramów) i formoterol (2,25 mikrograma) w postaci aerozolu inhalacyjnego, może wywoływać działania niepożądane charakterystyczne dla obu substancji czynnych. Ważne jest podkreślenie, że jednoczesne podanie tych substancji nie zwiększa częstości występowania działań niepożądanych w porównaniu z ich stosowaniem w monoterapii.1
Najczęstsze działania niepożądane
Najczęściej obserwowane działania niepożądane związane są głównie z farmakologicznym działaniem agonistów receptorów β2-adrenergicznych (formoterolu). Należą do nich drżenie i kołatanie serca. Objawy te mają zwykle łagodne nasilenie i ustępują samoistnie w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia.2
Działania niepożądane z podziałem na układy i częstość występowania
Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych związanych ze stosowaniem budezonidu i formoterolu, pogrupowanych według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.3
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis i uwagi kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Często | Zakażenia drożdżakowe (kandydoza) jamy ustnej i gardła | Wynika z osadzania się leku. W celu zmniejszenia ryzyka zaleca się płukanie jamy ustnej wodą po każdej inhalacji. Zakażenia drożdżakowe reagują zwykle na miejscowe leczenie przeciwgrzybicze bez potrzeby przerywania stosowania steroidu wziewnego. |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcje nadwrażliwości (natychmiastowe i opóźnione) | Mogą objawiać się jako wysypka, pokrzywka, świąd, zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne. |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Bardzo rzadko | Zespół Cushinga, zahamowanie czynności nadnerczy, spowolnienie wzrostu, zmniejszenie gęstości mineralnej kości | Objawy ogólnoustrojowe związane z działaniem kortykosteroidów, zależne od dawki, czasu ekspozycji i indywidualnej wrażliwości. |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Rzadko | Hipokaliemia | Zaburzenia metaboliczne związane z działaniem agonistów receptorów β2-adrenergicznych, które mogą zwiększać stężenie insuliny, wolnych kwasów tłuszczowych, glicerolu i związków ketonowych. |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo rzadko | Hiperglikemia | |
| Zaburzenia psychiczne | Niezbyt często | Agresja, nadpobudliwość psychoruchowa, niepokój, zaburzenia snu | Zaburzenia psychiczne mogą wystąpić szczególnie u dzieci. |
| Bardzo rzadko | Depresja, zmiany zachowania (głównie u dzieci) | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Bóle głowy, drżenia mięśni | Drżenia mięśni typowo związane z działaniem agonistów receptorów β2-adrenergicznych. |
| Niezbyt często | Zawroty głowy | ||
| Bardzo rzadko | Zaburzenia smaku | ||
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Nieostre widzenie | Zaćma i jaskra mogą być związane z długotrwałym stosowaniem kortykosteroidów. |
| Bardzo rzadko | Zaćma i jaskra | ||
| Zaburzenia serca | Często | Kołatanie serca | Zaburzenia rytmu serca i inne kardiologiczne działania niepożądane mogą wynikać z działania agonisty receptorów β2-adrenergicznych. |
| Niezbyt często | Tachykardia | ||
| Rzadko | Zaburzenia rytmu serca (migotanie przedsionków, tachykardia nadkomorowa, skurcze dodatkowe) | ||
| Bardzo rzadko | Dławica piersiowa, wydłużenie odstępu QTc | ||
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo rzadko | Zmiany ciśnienia tętniczego | Mogą wystąpić wahania ciśnienia tętniczego. |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Łagodne podrażnienie gardła, kaszel, dysfonia w tym chrypka | Paradoksalny skurcz oskrzeli może wystąpić bardzo rzadko (u mniej niż 1 na 10 000 osób) i wymaga natychmiastowego zaprzestania stosowania leku oraz wdrożenia terapii ratunkowej. |
| Rzadko | Skurcz oskrzeli | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niezbyt często | Nudności | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego występują niezbyt często. |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często | Łatwe siniaczenie | Związane z działaniem kortykosteroidów na naczynia krwionośne. |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Kurcze mięśni | Związane z działaniem agonisty receptorów β2-adrenergicznych na mięśnie. |
Szczególne uwagi dotyczące działań niepożądanych
Kandydoza jamy ustnej i gardła wynika z osadzania się leku. Aby zminimalizować ryzyko takich zakażeń, pacjentom zaleca się płukanie jamy ustnej wodą po każdej inhalacji zarówno w ramach leczenia podtrzymującego, jak i doraźnego. Zakażenia drożdżakowe zwykle dobrze reagują na miejscowe leczenie przeciwgrzybicze, bez konieczności przerywania stosowania wziewnego steroidu.4
Paradoksalny skurcz oskrzeli jest rzadkim, ale poważnym działaniem niepożądanym, które może wystąpić bardzo rzadko (u mniej niż 1 na 10 000 osób). Objawia się on nasileniem świstów oskrzelowych i duszności bezpośrednio po przyjęciu inhalacji. Wymaga natychmiastowego leczenia szybko działającymi wziewnymi lekami rozszerzającymi oskrzela. W przypadku wystąpienia tego powikłania należy natychmiast przerwać stosowanie leku Symbicort, ocenić stan pacjenta i wdrożyć leczenie alternatywne.5
Działania ogólnoustrojowe kortykosteroidów
Długotrwałe stosowanie wysokich dawek wziewnych kortykosteroidów może prowadzić do wystąpienia działań ogólnoustrojowych, choć prawdopodobieństwo wystąpienia tych objawów jest znacznie mniejsze w porównaniu z kortykosteroidami doustnymi. Możliwe ogólnoustrojowe działania niepożądane obejmują:6
- Zespół Cushinga lub objawy zbliżone do zespołu Cushinga – charakteryzuje się otyłością centralną, twarzą księżycowatą, nadciśnieniem tętniczym, rozstępami na skórze
- Zahamowanie czynności nadnerczy – może skutkować zmniejszoną odpowiedzią organizmu na stres
- Zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży – wymaga regularnego monitorowania wzrostu podczas długotrwałej terapii
- Zmniejszenie gęstości mineralnej kości – zwiększające ryzyko złamań osteoporotycznych
- Zaćma i jaskra – zaburzenia okulistyczne związane z długotrwałym stosowaniem kortykosteroidów
- Zwiększona wrażliwość na infekcje oraz zaburzenie zdolności adaptacji do sytuacji stresowych
Nasilenie tych działań zależy od dawki, czasu ekspozycji, jednoczesnej i wcześniejszej ekspozycji na działanie steroidów, a także od indywidualnej wrażliwości pacjenta.7
Leczenie agonistami receptorów β2-adrenergicznych
Stosowanie agonistów receptorów β2-adrenergicznych, takich jak formoterol, może powodować zaburzenia metaboliczne, w tym:8
- Zwiększenie stężenia insuliny
- Zwiększenie stężenia wolnych kwasów tłuszczowych
- Zwiększenie stężenia glicerolu
- Zwiększenie stężenia związków ketonowych
Szczególne populacje pacjentów
Dzieci i młodzież
U dzieci otrzymujących długotrwałe leczenie glikokortykosteroidami wziewnymi zaleca się regularne monitorowanie wzrostu. Zahamowanie wzrostu jest jednym z możliwych działań niepożądanych długotrwałej terapii kortykosteroidami, zwłaszcza u dzieci w okresie intensywnego wzrastania.9
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania