Właściwości farmakodynamiczne
Skudexa 75 mg + 25 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Skudexa (75 mg + 25 mg)

Produkt leczniczy Skudexa należy do grupy farmakoterapeutycznej: Opioidy w połączeniu z nieopioidowymi lekami przeciwbólowymi, sklasyfikowany pod kodem ATC: N02AJ14. Jest to preparat zawierający dwie substancje aktywne: deksketoprofen (25 mg w postaci deksketoprofenu z trometamolem) i tramadolu chlorowodorek (75 mg).¹

Mechanizm działania składników

Deksketoprofen

Deksketoprofen jest solą trometaminową kwasu S-(+)-2-(3-benzoilofenylo)propionowego, należącą do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz przeciwgorączkowe. Mechanizm działania deksketoprofenu, podobnie jak innych NLPZ, polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn poprzez blokowanie aktywności cyklooksygenazy. Substancja hamuje przekształcanie kwasu arachidonowego do cyklicznych endonadtlenków (PGG₂ i PGH₂), które są prekursorami prostaglandyn (PGE1, PGE2, PGF2α, PGD2), prostacykliny (PGI2) oraz tromboksanów (TxA₂ i TxB₂). Dodatkowo, zahamowanie syntezy prostaglandyn wpływa na inne mediatory zapalenia, takie jak kininy, co daje efekt pośredni, wzmacniający działanie bezpośrednie leku. Badania wykazały, że deksketoprofen hamuje zarówno COX-1, jak i COX-2 u zwierząt i ludzi.²

Tramadol

Chlorowodorek tramadolu to syntetyczny opioidowy lek przeciwbólowy działający ośrodkowo. Jest nieselektywnym, częściowym agonistą receptorów opioidowych μ, δ i κ, przy czym wykazuje wyższe powinowactwo do receptorów μ. Skuteczność przeciwbólowa tramadolu wynika zarówno z niskiego powinowactwa związku macierzystego, jak i wyższego powinowactwa metabolitu O-demetylowanego (M1) do receptorów opioidowych μ. W modelach zwierzęcych M1 wykazuje do 6 razy silniejsze działanie przeciwbólowe w porównaniu z tramadolem, a siła wiązania z receptorem μ jest 200 razy większa. Badania na zwierzętach wykazały, że efekt przeciwbólowy wywołany przez tramadol jest tylko częściowo znoszony przez antagonistę receptorów opioidowych – nalokson, co potwierdza złożony mechanizm działania leku. Udział zarówno tramadolu, jak i metabolitu M1 w wywołaniu znieczulenia u ludzi zależy od stężenia obu tych związków w osoczu.³

Dodatkowo, tramadol hamuje wychwyt zwrotny noradrenaliny i serotoniny in vitro, co jest mechanizmem niezależnie przyczyniającym się do ogólnego profilu przeciwbólowego tego leku. Tramadol wykazuje również działanie przeciwkaszlowe. W przeciwieństwie do morfiny, tramadol stosowany przeciwbólowo w szerokim zakresie dawek nie hamuje znacząco czynności układu oddechowego. W mniejszym stopniu zaburza również motorykę przewodu pokarmowego. Wpływ tramadolu na układ krążenia jest zazwyczaj niewielki. Uważa się, że siła działania tramadolu równa jest 1/10 do 1/6 siły działania morfiny.⁴

Synergia składników

W badaniach przedklinicznych wykazano synergiczne oddziaływanie między deksketoprofenem i tramadolem, zarówno w ostrych, jak i przewlekłych modelach zapalenia. Efekt ten pozwala na stosowanie mniejszych dawek poszczególnych substancji czynnych przy zachowaniu skutecznego działania przeciwbólowego.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badania kliniczne przeprowadzone na kilku modelach bólu nocyceptywnego o natężeniu umiarkowanym do ciężkiego (w tym ból zębów, ból somatyczny i ból trzewny) wykazały skuteczne działanie przeciwbólowe produktu leczniczego Skudexa.⁶

Badanie w bólu po histerektomii brzusznej

W podwójnie ślepym, randomizowanym badaniu z podaniem wielu dawek, przeprowadzonym w grupach równoległych, wzięło udział 606 pacjentek (średnia wieku 47,6 lat, zakres 25-73 lata) z umiarkowanym do ciężkiego bólem po histerektomii brzusznej. Skuteczność przeciwbólowa kombinacji w porównaniu do poszczególnych substancji czynnych została oceniona przy wykorzystaniu sumy wartości różnic w intensywności bólu w przedziale 8 godzin (SPID8) po podaniu pierwszej dawki, z intensywnością bólu mierzoną za pomocą 100 mm wizualnej skali analogowej (VAS). Wyniki wykazały, że leczenie produktem Skudexa prowadziło do znacznie większego efektu przeciwbólowego (SPID8 = 241,8) niż w przypadku poszczególnych składników podanych w tej samej dawce (deksketoprofen 25 mg, SPID8 = 184,5) lub wyższych dawkach (tramadol 100 mg, SPID8 = 157,3).⁷

W ciągu pierwszych 8 godzin po podaniu produktu Skudexa pacjenci zgłaszali znacznie mniejszą intensywność bólu (PI) ze średnią wartością PI-VAS = 33,6, co stanowiło statystycznie istotną różnicę (p <0,0001) w porównaniu do deksketoprofenu 25 mg (PI-VAS = 42,6) i tramadolu 100 mg (PI-VAS = 42,9). Lepsze działanie przeciwbólowe produktu Skudexa potwierdzono również w analizie danych z populacji ITT, obejmujących 56 godzin podawania dawek wielokrotnych, z istotną statystycznie (p <0,0001) różnicą między produktem Skudexa a deksketoprofenem 25 mg (-8,4) i tramadolem 100 mg (-5,5).⁸

Pacjenci leczeni produktem Skudexa potrzebowali mniej dodatkowych środków przeciwbólowych (11,8% pacjentów) w porównaniu z grupami otrzymującymi deksketoprofen 25 mg (21,3%, p = 0,0104) i tramadol 100 mg (21,4%, p = 0,0097). Uwzględniając wpływ dodatkowych środków przeciwbólowych, przewaga działania przeciwbólowego produktu Skudexa stawała się jeszcze bardziej widoczna przy podaniu dawek wielokrotnych w ciągu 56 godzin, osiągając różnice w PI-VAS na korzyść Skudexa w porównaniu do deksketoprofenu (-11,0) i tramadolu (-9,1), z istotną statystycznie różnicą (p ≤ 0,0001).⁹

Badanie w bólu po rekonstrukcji stawu biodrowego

W podwójnie ślepym, randomizowanym badaniu z podaniem wielu dawek w grupach równoległych, przeprowadzonym u 641 pacjentów (średnia wieku 61,9 lat, zakres 29-80 lat) z umiarkowanym do ciężkiego bólu po operacji rekonstrukcyjnej całego stawu biodrowego, oceniano skuteczność przeciwbólową kombinacji w stosunku do poszczególnych substancji czynnych. Badanie wykazało, że leczenie produktem Skudexa prowadziło do znacznie większego efektu przeciwbólowego (SPID8 = 246,9) niż w przypadku poszczególnych składników podanych w tej samej dawce (deksketoprofen 25 mg, SPID8 = 208,8) lub wyższych dawkach (tramadol 100 mg, SPID8 = 204,6).¹⁰

W ciągu pierwszych 8 godzin po podaniu produktu Skudexa pacjenci zgłaszali znacznie mniejszą intensywność bólu ze średnią wartością PI-VAS = 26,3, co stanowiło statystycznie istotną różnicę (p <0,0001) w porównaniu do deksketoprofenu 25 mg (PI-VAS = 33,6) i tramadolu 100 mg (PI-VAS = 33,7). Lepsze działanie przeciwbólowe produktu Skudexa potwierdzono również w analizie danych z populacji ITT, obejmujących 56 godzin podawania dawek wielokrotnych, z istotną statystycznie (p <0,0001) różnicą między produktem Skudexa a deksketoprofenem 25 mg (-8,1) i tramadolem 100 mg (-6,3).¹¹

Pacjenci leczeni produktem Skudexa potrzebowali mniej doraźnych środków przeciwbólowych (15,5% pacjentów) w porównaniu z grupami otrzymującymi deksketoprofen 25 mg (28,0%, p = 0,0017) i tramadol 100 mg (25,2%, p = 0,0125). Po uwzględnieniu wpływu dodatkowych środków przeciwbólowych, przewaga działania przeciwbólowego produktu Skudexa stawała się jeszcze bardziej widoczna przy podaniu dawek wielokrotnych w ciągu 56 godzin, osiągając różnice w PI-VAS na korzyść Skudexa w porównaniu do deksketoprofenu (-10,4) i tramadolu (-8,3), z istotną statystycznie różnicą (p ≤ 0,0001).¹²

Stosowanie w populacji pediatrycznej

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego Skudexa we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży w leczeniu umiarkowanego do ciężkiego ostrego bólu.¹³

Tabela porównawcza wyników badań klinicznych produktu Skudexa