Interakcje leku
Sevorane 100%
Sewofluran (Sevorane) wykazuje szerokie bezpieczeństwo i skuteczność w połączeniu z wieloma lekami stosowanymi podczas zabiegów chirurgicznych, w tym z lekami działającymi na ośrodkowy i wegetatywny układ nerwowy, środkami zwiotczającymi mięśnie szkieletowe, antybiotykami aminoglikozydowymi, hormonami, preparatami krwi oraz lekami kardiologicznymi, w tym adrenaliną. Należy jednak zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków adrenomimetycznych (adrenalina, noradrenalina, izoprenalina), które mogą zwiększać ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, oraz sympatykomimetyków o działaniu pośrednim (amfetamina, efedryna) ze względu na ryzyko ostrego epizodu nadciśnieniowego. Przerwanie leczenia nieselektywnymi inhibitorami MAO (fenelzyna, tranylcypromina) na co najmniej 2 tygodnie przed zabiegiem jest zalecane z uwagi na ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Sewofluran może nasilać działanie beta-adrenolityków (propranolol, metoprolol) oraz antagonistów kanału wapniowego (nifedypina, werapamil, diltiazem), co może prowadzić do znacznego niedociśnienia tętniczego i zaburzeń przewodnictwa przedsionkowo-komorowego. Metabolizm sewofluranu jest zwiększany przez induktory CYP2E1, takie jak izoniazyd i alkohol, co podnosi stężenia fluorków w osoczu i potencjalnie nasila hepatotoksyczność.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy
- Interakcje z lekami wpływającymi na metabolizm
- Interakcje z preparatami ziołowymi
- Interakcje z lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy
- Interakcje z lekami blokującymi przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe
- Interakcje sewofluranu z alkoholem
- Wpływ na metabolizm sewofluranu
- Wpływ na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy
- Zalecenia praktyczne dotyczące interakcji z alkoholem
- Tabela interakcji sewofluranu
- Podsumowanie klinicznie istotnych interakcji
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Sewofluran (Sevorane) wykazuje bezpieczeństwo i skuteczność w skojarzeniu z różnymi produktami leczniczymi powszechnie stosowanymi podczas zabiegów chirurgicznych. Dotyczy to leków działających na ośrodkowy i wegetatywny układ nerwowy, środków zwiotczających mięśnie szkieletowe, leków przeciwbakteryjnych (w tym antybiotyków aminoglikozydowych), hormonów i ich syntetycznych odpowiedników, preparatów krwi oraz leków działających na układ sercowo-naczyniowy, w tym adrenaliny.1
Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy
Podczas znieczulenia sewofluranem należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków adrenomimetycznych. Leki takie jak izoprenalina oraz leki alfa- i beta-adrenomimetyczne, w tym adrenalina i noradrenalina, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia komorowych zaburzeń rytmu serca.2
Sewofluran, podobnie jak izofluran, zwiększa wrażliwość mięśnia sercowego na arytmogenne działanie egzogennej adrenaliny (epinefryny), co może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca.3
Jednoczesne stosowanie sewofluranu z sympatykomimetykami o działaniu pośrednim (amfetamina, efedryna) niesie ryzyko wystąpienia ostrego epizodu nadciśnieniowego.4
W przypadku stosowania nieselektywnych inhibitorów MAO istnieje ryzyko przełomu nadciśnieniowego podczas operacji. Zaleca się przerwanie leczenia nieselektywnym inhibitorem MAO na co najmniej dwa tygodnie przed planowanym zabiegiem chirurgicznym.5
Należy zachować szczególną ostrożność stosując leki beta-adrenolityczne jednocześnie z sewofluranem, gdyż może on nasilać ich działanie inotropowe, chronotropowe i dromotropowe poprzez hamowanie sercowo-naczyniowych mechanizmów kompensacyjnych.6
Sewofluran może powodować znaczne niedociśnienie tętnicze u pacjentów leczonych antagonistami wapnia, szczególnie pochodnymi dihydropirydyny. Konieczna jest ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu antagonistów kanału wapniowego z sewofluranem ze względu na ryzyko addycyjnego ujemnego efektu inotropowego.7
Jednoczesne stosowanie werapamilu i sewofluranu może prowadzić do zaburzeń przewodnictwa przedsionkowo-komorowego.8
Interakcje z lekami wpływającymi na metabolizm
Produkty lecznicze i związki chemiczne, które zwiększają aktywność izoenzymu CYP2E1 cytochromu P450, takie jak izoniazyd i alkohol, mogą zwiększać metabolizm sewofluranu, prowadząc do istotnego zwiększenia stężeń fluorków w osoczu. Równoczesne stosowanie sewofluranu i izoniazydu może dodatkowo nasilać hepatotoksyczne działanie izoniazydu.9
Interakcje z preparatami ziołowymi
U pacjentów długotrwale stosujących dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) odnotowano przypadki ciężkiego niedociśnienia oraz wydłużonego czasu wybudzania po znieczuleniu wziewnymi halogenowymi środkami znieczulenia ogólnego, w tym sewofluranem.10
Interakcje z lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy
Sewofluran może być bezpiecznie stosowany w skojarzeniu z barbituranami powszechnie używanymi podczas zabiegów chirurgicznych.11
Benzodiazepiny i opioidy mogą zmniejszać wartość MAC (minimalne stężenie pęcherzykowe) sewofluranu, podobnie jak w przypadku innych wziewnych środków znieczulenia ogólnego. Sewofluran może być podawany w skojarzeniu z benzodiazepinami i opioidami powszechnie stosowanymi w anestezjologii.12
Jednoczesne stosowanie silnych opioidów, takich jak alfentanyl i sufentanyl, w skojarzeniu z sewofluranem może prowadzić do wzajemnego potęgowania działania farmakologicznego, skutkując zmniejszeniem częstości rytmu serca, ciśnienia tętniczego oraz częstości oddechów.13
Podobnie jak w przypadku innych halogenowych wziewnych środków znieczulenia ogólnego, podtlenek azotu zmniejsza wartość MAC sewofluranu – u dorosłych o około 50%, a u dzieci o około 25%.14
Interakcje z lekami blokującymi przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe
Sewofluran, podobnie jak inne wziewne środki znieczulenia ogólnego, nasila i wydłuża czas trwania blokady przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego wywołanej przez niedepolaryzujące środki zwiotczające. Podczas stosowania sewofluranu jako środka uzupełniającego znieczulenie alfentanylem i podtlenkiem azotu, obserwuje się nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej wywołanej przez pankuronium, wekuronium lub atrakurium.15
W przypadku stosowania tych środków zwiotczających razem z sewofluranem, należy modyfikować ich dawki podobnie jak przy stosowaniu z izofluranem. Nie badano wpływu sewofluranu na sukcynylocholinę ani na czas trwania blokady przekaźnictwa nerwowo-mięśniowego wywołanej przez depolaryzujące środki zwiotczające.16
Jednoczesne stosowanie sukcynylocholiny z wziewnymi środkami znieczulenia ogólnego wiązano z rzadkimi przypadkami zwiększenia stężenia potasu w surowicy krwi, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i zgonów u dzieci w okresie pooperacyjnym.17
Należy pamiętać, że zmniejszenie dawki środka blokującego przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe podczas indukcji znieczulenia może prowadzić do niedostatecznego zwiotczenia mięśni lub opóźnionego wystąpienia zwiotczenia mięśni potrzebnego do intubacji. Nasilenie działania środków blokujących przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe obserwuje się bowiem w kilka minut po rozpoczęciu podawania sewofluranu.18
Zbadano interakcje sewofluranu z niedepolaryzującymi środkami blokującymi przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, takimi jak wekuronium, pankuronium i atrakurium. Na podstawie przeprowadzonych badań ustalono następujące zalecenia praktyczne:19
- W przypadku intubacji nie należy zmniejszać dawki niedepolaryzujących środków zwiotczających
- Podczas podtrzymywania znieczulenia dawkę niedepolaryzującego środka zwiotczającego należy zmniejszyć w porównaniu z dawką stosowaną podczas znieczulenia podtlenkiem azotu i opioidem
Przy podawaniu dodatkowych dawek środków zwiotczających należy zawsze kontrolować reakcję na stymulację nerwów.20
Interakcje sewofluranu z alkoholem
Interakcje sewofluranu z alkoholem mają istotne znaczenie kliniczne i należy je uwzględnić zarówno w okresie przedoperacyjnym, jak i pooperacyjnym. Alkohol etylowy może wchodzić w interakcje z sewofluranem na kilku płaszczyznach:
Wpływ na metabolizm sewofluranu
Alkohol jest znanym induktorem izoenzymu CYP2E1 cytochromu P450, który uczestniczy w metabolizmie sewofluranu. Spożycie alkoholu, szczególnie przewlekłe, może zwiększać metabolizm sewofluranu, prowadząc do podwyższenia stężenia fluorków nieorganicznych w osoczu.21 Zwiększone stężenie fluorków może teoretycznie zwiększać ryzyko nefrotoksyczności, choć w badaniach klinicznych nie potwierdzono jednoznacznie tego związku.
Wpływ na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy
Alkohol, podobnie jak sewofluran, wywiera działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy. Jednoczesne działanie tych substancji może nasilać depresję oddechową i efekty hemodynamiczne. W okresie przedoperacyjnym, obecność alkoholu we krwi może zwiększać zapotrzebowanie na sewofluran, a także prowadzić do większych wahań parametrów hemodynamicznych podczas indukcji i podtrzymywania znieczulenia.
Zalecenia praktyczne dotyczące interakcji z alkoholem
- Pacjentom należy zalecić powstrzymanie się od spożywania alkoholu przez co najmniej 24 godziny przed planowanym znieczuleniem z użyciem sewofluranu
- U osób z wywiadem przewlekłego nadużywania alkoholu konieczna jest szczególna ostrożność podczas stosowania sewofluranu ze względu na możliwe zmiany w metabolizmie leku i zwiększoną tolerancję na środki znieczulające
- W okresie pooperacyjnym pacjenci powinni unikać spożywania alkoholu przez co najmniej 48-72 godziny ze względu na możliwe nasilenie działań niepożądanych sewofluranu i jego metabolitów
- U pacjentów, którzy niedawno spożywali alkohol, należy rozważyć dokładniejsze monitorowanie funkcji wątroby w okresie pooperacyjnym
Tabela interakcji sewofluranu
| Grupa leków/substancji | Przykłady | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności interakcji |
|---|---|---|---|---|
| Leki adrenomimetyczne | Adrenalina, noradrenalina, izoprenalina | Uwrażliwienie mięśnia sercowego na działanie katecholamin | Ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca | Wysoki |
| Sympatykomimetyki o działaniu pośrednim | Amfetamina, efedryna | Wzmocnienie działania presyjnego | Ostry epizod nadciśnieniowy | Wysoki |
| Nieselektywne inhibitory MAO | Fenelzyna, tranylcypromina | Kumulacja katecholamin | Przełom nadciśnieniowy podczas operacji | Wysoki |
| Leki beta-adrenolityczne | Propranolol, metoprolol | Hamowanie mechanizmów kompensacyjnych | Nasilenie działania inotropowego i chronotropowego | Średni |
| Antagoniści wapnia | Nifedypina, werapamil, diltiazem | Addycyjny efekt ujemny inotropowy | Znaczne niedociśnienie tętnicze, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego (werapamil) | Średni |
| Induktory CYP2E1 | Izoniazyd, alkohol | Zwiększenie metabolizmu sewofluranu | Podwyższone stężenie fluorków, potencjalna hepatotoksyczność | Średni |
| Preparaty ziołowe | Dziurawiec zwyczajny | Nieznany | Ciężkie niedociśnienie, wydłużony czas wybudzania | Średni |
| Benzodiazepiny i opioidy | Midazolam, diazepam, fentanyl, alfentanyl, sufentanyl | Synergistyczne działanie depresyjne na OUN | Zmniejszenie MAC, nasilona depresja oddechowa i krążeniowa | Niski (efekt korzystny klinicznie) |
| Podtlenek azotu | – | Synergistyczne działanie anestetyczne | Zmniejszenie MAC sewofluranu | Niski (efekt korzystny klinicznie) |
| Niedepolaryzujące środki zwiotczające | Wekuronium, pankuronium, atrakurium | Nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej | Wydłużenie czasu trwania blokady | Średni (wymaga dostosowania dawki) |
| Depolaryzujące środki zwiotczające | Sukcynylocholina | Uwolnienie potasu z komórek mięśniowych | Hiperkaliemia, ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki (szczególnie u dzieci) |
| Alkohol etylowy | – | Indukcja CYP2E1, addycyjne działanie depresyjne na OUN | Zwiększony metabolizm sewofluranu, nasilona depresja OUN | Średni |
Podsumowanie klinicznie istotnych interakcji
W praktyce klinicznej, podczas stosowania sewofluranu należy szczególnie pamiętać o następujących interakcjach:
Interakcje wymagające szczególnej ostrożności
- Adrenalina i inne leki adrenomimetyczne – ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca należy zachować szczególną ostrożność przy ich jednoczesnym stosowaniu z sewofluranem22
- Sympatykomimetyki o działaniu pośrednim – mogą prowadzić do ostrego epizodu nadciśnieniowego23
- Nieselektywne inhibitory MAO – ryzyko przełomu nadciśnieniowego; zalecane odstawienie na 2 tygodnie przed zabiegiem24
- Antagoniści wapnia – ryzyko znacznego niedociśnienia tętniczego25
- Sukcynylocholina – ryzyko hiperkaliemii i zaburzeń rytmu serca, szczególnie u dzieci26
Interakcje wymagające dostosowania dawkowania
- Niedepolaryzujące środki zwiotczające – konieczne zmniejszenie dawki podtrzymującej ze względu na nasilenie i wydłużenie blokady przez sewofluran27
- Podtlenek azotu – zmniejsza MAC sewofluranu, należy dostosować dawkowanie28
- Benzodiazepiny i opioidy – zmniejszają MAC sewofluranu, należy odpowiednio dostosować dawkowanie29
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania