Działania niepożądane
Sevorane 100%
Sewofluran, substancja czynna preparatu Sevorane, jest silnym wziewnym środkiem znieczulenia ogólnego, którego działania niepożądane zależą od dawki oraz indywidualnych cech pacjenta. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dorosłych to niedociśnienie tętnicze, nudności i wymioty, u osób starszych bradykardia, niedociśnienie i nudności, a u dzieci pobudzenie, kaszel, wymioty i nudności. Działania niepożądane klasyfikowane są według układów i narządów oraz częstości występowania, gdzie bardzo często oznacza ≥1/10, często ≥1/100 do <1/10, niezbyt często ≥1/1000 do <1/100, rzadko ≥1/10 000 do <1/1000, bardzo rzadko <1/10 000, a częstość nieznana, gdy brak danych. Do istotnych działań należą reakcje anafilaktyczne, pobudzenie (szczególnie u dzieci), bradykardia (często u osób starszych), niedociśnienie tętnicze, kaszel, zaburzenia oddechowe, nudności i wymioty oraz rzadkie przypadki zapalenia i niewydolności wątroby. W trakcie znieczulenia obserwuje się przejściowe zwiększenie stężenia fluorków nieorganicznych w surowicy, osiągające maksimum do 2 godzin po zakończeniu i powracające do wartości wyjściowych w ciągu 48 godzin, bez związku z zaburzeniami czynności nerek.
- Działania niepożądane leku Sevorane 100%, płyn wziewny
- Szczegółowy opis działań niepożądanych sewofluranu
- Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych
- Zwiększenie stężenia fluorków nieorganicznych
- Hepatotoksyczność
- Reakcje nadwrażliwości
- Hipertermia złośliwa
- Zaburzenia rytmu serca
- Działania niepożądane w wybranych grupach pacjentów
- Postępowanie w przypadku przedawkowania
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Sevorane 100%, płyn wziewny
Sewofluran, będący substancją czynną preparatu Sevorane, należy do grupy silnie działających wziewnych środków znieczulenia ogólnego. Jak każdy środek z tej grupy, może powodować szereg działań niepożądanych, których charakter i nasilenie zależą od wielu czynników, w tym zastosowanej dawki leku. Dokładna znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego leku w praktyce klinicznej.1
Charakterystyka ogólna działań niepożądanych
Większość działań niepożądanych sewofluranu ma charakter łagodny lub umiarkowany i są one przemijające. Należy pamiętać, że niektóre z objawów obserwowanych po znieczuleniu mogą być związane nie tylko z samym lekiem, ale również stanowić następstwo zabiegu chirurgicznego, być skutkiem podania innych środków w okresie około- i pooperacyjnym lub wynikać z indywidualnej reakcji pacjenta na zabieg operacyjny.2
Najczęściej występujące działania niepożądane
Profil działań niepożądanych różni się w zależności od grupy wiekowej pacjentów. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to:
- u dorosłych pacjentów: niedociśnienie tętnicze, nudności i wymioty
- u pacjentów w podeszłym wieku: bradykardia, niedociśnienie tętnicze i nudności
- u dzieci: pobudzenie, kaszel, wymioty i nudności3
Szczegółowy opis działań niepożądanych sewofluranu
Działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych i zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Częstość definiuje się następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) lub częstość nieznana (gdy nie można jej określić na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Sevorane" data-section="Działania niepożądane" title="Wszystkie działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych i po wprowadzeniu do obrotu, o przynajmniej możliwym związku ze stosowaniem sewofluranu, wymieniono w tabeli poniżej wg klasyfikacji układów i narządów MedDRA, zalecanej terminologii i częstości występowania. Dla określenia częstości występowania w obrębie każdej grupy przyjęto następujące kryteria: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (4
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nieznana | Reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, nadwrażliwość | Rzadkie zgłoszenia o nadwrażliwości występują szczególnie w związku z długotrwałym zawodowym narażeniem na wziewne środki znieczulenia ogólnego. Mogą objawiać się jako kontaktowe zapalenie skóry, wysypka, duszność, świszczący oddech, uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, obrzęk twarzy lub reakcja anafilaktyczna. |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo często | Pobudzenie | Występuje szczególnie często u dzieci, jest jednym z najczęściej obserwowanych działań niepożądanych w tej grupie wiekowej. |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Majaczenie | Może występować w okresie pooperacyjnym jako następstwo znieczulenia ogólnego. |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Senność, zawroty głowy, bóle głowy | Objawy zwykle ustępują samoistnie po zakończeniu znieczulenia. |
| Zaburzenia układu nerwowego | Nieznana | Drgawki, dystonia | Przypadki drgawek obserwowano szczególnie u pacjentów z predyspozycjami lub wcześniejszymi epizodami drgawkowymi. |
| Zaburzenia serca | Bardzo często | Bradykardia | Występuje szczególnie często u pacjentów w podeszłym wieku. |
| Zaburzenia serca | Często | Tachykardia | Może być związana z odruchową odpowiedzią na spadek ciśnienia tętniczego. |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Całkowity blok przedsionkowo-komorowy | Wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. |
| Zaburzenia serca | Nieznana | Wydłużenie odstępu QT związane z częstoskurczem komorowym torsade de pointes, zatrzymanie pracy serca | Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano bardzo rzadko występujące przypadki zatrzymania pracy serca po zastosowaniu sewofluranu. |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo często | Niedociśnienie tętnicze | Jest jednym z najczęstszych działań niepożądanych u dorosłych i pacjentów w podeszłym wieku. |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Nadciśnienie tętnicze | Może wystąpić jako odpowiedź na stres operacyjny. |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Bardzo często | Kaszel | Szczególnie często obserwowany u dzieci. |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Zaburzenia oddechowe | Sewofluran może powodować proporcjonalne do dawki zaburzenia oddychania. |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Nieznana | Kurcz krtani, skurcz oskrzeli, duszność, świszczący oddech | Mogą być objawami reakcji nadwrażliwości na sewofluran. |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Nudności, wymioty | Jedne z najczęstszych działań niepożądanych we wszystkich grupach wiekowych. |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Nadmierne wydzielanie śliny | Może zwiększać ryzyko aspiracji. |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieznana | Zapalenie wątroby, niewydolność wątroby, martwica wątroby | Istnieją rzadkie doniesienia o pooperacyjnym zapaleniu wątroby. Po wprowadzeniu leków do obrotu odnotowano rzadkie przypadki niewydolności wątroby i martwicy wątroby w związku ze stosowaniem silnie działających wziewnych środków znieczulenia ogólnego, w tym sewofluranu. |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Nieznana | Kontaktowe zapalenie skóry, świąd, wysypka, obrzęk twarzy, pokrzywka | Mogą być objawami reakcji nadwrażliwości na sewofluran. |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Dreszcze | Mogą występować w okresie pooperacyjnym. |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Nieznana | Gorączka, uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, hipertermia złośliwa | Hipertermia złośliwa to stan zwiększonego metabolizmu mięśni szkieletowych, prowadzący do zwiększenia zapotrzebowania na tlen, który może wystąpić u osób wrażliwych. |
| Badania laboratoryjne | Często | Nieprawidłowe stężenie glukozy we krwi, nieprawidłowe wyniki prób czynnościowych wątroby, nieprawidłowa liczba białych krwinek, zwiększenie stężenia fluorków we krwi | Odnotowano sporadycznie występujące przypadki przejściowych zmian wyników prób czynnościowych wątroby. Podczas znieczulenia sewofluranem może wystąpić przejściowe zwiększenie stężeń fluorków nieorganicznych w surowicy. |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Często | Hipotermia | Obniżenie temperatury ciała podczas znieczulenia ogólnego. |
Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych
Zwiększenie stężenia fluorków nieorganicznych
Podczas znieczulenia ogólnego sewofluranem i po jego zakończeniu może wystąpić przejściowe zwiększenie stężeń fluorków nieorganicznych w surowicy. Stężenia fluorków nieorganicznych zazwyczaj osiągają wartość maksymalną w ciągu dwóch godzin po zakończeniu znieczulenia ogólnego sewofluranem i powracają do wartości sprzed zabiegu operacyjnego w ciągu 48 godzin. Co istotne, w badaniach klinicznych zwiększone stężenia fluorków nie były związane z zaburzeniami czynności nerek.5
Hepatotoksyczność
Istnieją rzadkie doniesienia o pooperacyjnym zapaleniu wątroby związanym ze stosowaniem sewofluranu. Po wprowadzeniu leków do obrotu odnotowano rzadkie przypadki niewydolności wątroby i martwicy wątroby w związku ze stosowaniem silnie działających wziewnych środków znieczulenia ogólnego, w tym sewofluranu. Należy jednak zaznaczyć, że nie można ustalić z pewnością rzeczywistej częstości występowania tych zdarzeń i ich bezpośredniego związku z użyciem sewofluranu.6
Reakcje nadwrażliwości
Rzadko raportowano występowanie objawów nadwrażliwości na sewofluran, takich jak kontaktowe zapalenie skóry, wysypka, duszność, świszczący oddech, uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, obrzęk twarzy lub reakcje anafilaktyczne. Reakcje te obserwowano szczególnie w związku z długotrwałym zawodowym narażeniem na wziewne środki znieczulenia ogólnego, w tym na sewofluran.7
Hipertermia złośliwa
U osób predysponowanych genetycznie, silnie działające wziewne środki znieczulenia ogólnego, w tym sewofluran, mogą wyzwalać stan zwiększonego metabolizmu mięśni szkieletowych, prowadzący do zwiększenia zapotrzebowania na tlen i zespołu objawów klinicznych, zwanego hipertermią złośliwą. Jest to stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej interwencji.8
Zaburzenia rytmu serca
Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano bardzo rzadko występujące przypadki zatrzymania pracy serca po zastosowaniu sewofluranu. Ponadto opisywano przypadki wydłużenia odstępu QT związane z wystąpieniem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.9
Działania niepożądane w wybranych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
W populacji pediatrycznej najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są pobudzenie, kaszel, wymioty i nudności. Profil działań niepożądanych w tej grupie wiekowej różni się od profilu obserwowanego u dorosłych, co wynika z fizjologicznych różnic oraz specyfiki znieczulenia pediatrycznego.10
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są bradykardia, niedociśnienie tętnicze i nudności. Ta grupa wiekowa może być bardziej podatna na działania hemodynamiczne sewofluranu z uwagi na fizjologiczne zmiany układu sercowo-naczyniowego związane z wiekiem oraz większą wrażliwość na leki wpływające na układ krążenia.11
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania sewofluranu należy wdrożyć następujące działania:
- Natychmiastowe przerwanie podawania leku
- Zapewnienie drożności dróg oddechowych
- Rozpoczęcie wspomaganej lub kontrolowanej wentylacji czystym tlenem
- Utrzymywanie właściwej czynności układu krążenia12
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania