Przedawkowanie leku Qsiva

Przedawkowanie produktu leczniczego Qsiva (fentermina + topiramat), dostępnego w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, twardych, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. W przypadku istotnego przedawkowania leczenie ma charakter przede wszystkim objawowy. W postępowaniu terapeutycznym można zastosować podanie węgla aktywowanego, który wykazuje zdolność adsorpcji składników leku, szczególnie topiramatu, co potwierdzono w badaniach in vitro.¹

Objawy przedawkowania fenterminy

Przedawkowanie fenterminy, stanowiącej jeden z dwóch głównych składników leku Qsiva, prowadzi do szeregu objawów związanych z nadmierną stymulacją ośrodkowego układu nerwowego, często przechodzących następnie w fazę depresji. Obserwowany jest charakterystyczny dwufazowy przebieg zatrucia – po początkowej stymulacji ośrodkowej zazwyczaj występuje zmęczenie i depresja.²

Wpływ toksycznych stężeń fenterminy na układ sercowo-naczyniowy manifestuje się poprzez zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze oraz zapaść krążeniową, która w przypadkach skrajnych może prowadzić do zgonu.³

Z przewodu pokarmowego obserwowane są takie objawy jak nudności, wymioty, biegunka i skurcze brzucha.⁴

W przypadku śmiertelnego zatrucia fenterminą, bezpośrednią przyczyną zgonu są zazwyczaj drgawki prowadzące do śpiączki.⁵

Objawy przedawkowania topiramatu

Topiramat jest drugim aktywnym składnikiem produktu Qsiva. Jego przedawkowanie prowadzi przede wszystkim do ciężkiej kwasicy metabolicznej, która stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta.⁶

Poza kwasicą metaboliczną, przedawkowanie topiramatu manifestuje się szerokim spektrum objawów neurologicznych, w tym: drgawkami, sennością, zaburzeniami mowy, niewyraźnym widzeniem, podwójnym widzeniem, zaburzeniami myślenia, letargiem, zaburzeniami koordynacji i stuporem. Dodatkowo mogą wystąpić objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego (niedociśnienie), przewodu pokarmowego (ból brzucha) oraz zaburzenia psychiczne (pobudzenie, zawroty głowy, depresja).⁷

W piśmiennictwie medycznym opisano przypadek pacjenta, który po spożyciu dawki od 96 do 110 g topiramatu został przyjęty do szpitala w stanie śpiączki trwającej od 20 do 24 godzin, a następnie w pełni wyzdrowiał po 3 do 4 dniach obserwacji i leczenia.⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania produktu Qsiva ma charakter głównie objawowy i powinno uwzględniać manifestacje kliniczne przedawkowania obu składników aktywnych.⁹

W przypadku ostrego zatrucia fenterminą zalecane jest:

• Podanie barbituranów w celu złagodzenia stymulacji ośrodkowego układu nerwowego¹⁰
• Alkalizacja moczu dla zmniejszenia reabsorpcji fenterminy w nerkach – zwiększanie kwasowości moczu zwiększa natomiast wydalanie fenterminy¹¹
• W przypadku wystąpienia ostrego, ciężkiego nadciśnienia tętniczego będącego powikłaniem przedawkowania fenterminy, sugeruje się dożylne podanie fentolaminy¹²

W przedawkowaniu topiramatu skuteczną metodą eliminacji leku z organizmu jest hemodializa, co może być szczególnie istotne w przypadku ciężkiej kwasicy metabolicznej.¹³

Dane z nadzoru po wprowadzeniu do obrotu

W ramach nadzoru nad bezpieczeństwem stosowania produktu Qsiva po jego wprowadzeniu do obrotu zgłoszono tylko jeden przypadek przedawkowania.¹⁴ Należy jednak podkreślić, że pomimo tego iż większość przypadków przedawkowania topiramatu nie prowadziła do ciężkich skutków klinicznych, zgłaszano zgony po przedawkowaniu wielu produktów leczniczych zawierających topiramat, szczególnie przy dawkach liczonych w gramach.¹⁵

Tabela objawów przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania leku Qsiva, konieczne jest natychmiastowe wdrożenie postępowania ratunkowego i diagnostycznego, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania funkcji układu sercowo-naczyniowego, stanu neurologicznego oraz równowagi kwasowo-zasadowej. Ze względu na złożony skład produktu (fentermina + topiramat) i różnorodność objawów zatrucia, ocena kliniczna pacjenta powinna być kompleksowa i uwzględniać potencjalne interakcje między składnikami.¹⁶