Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Lerkanidypina, jako substancja czynna leku Primacor, podlega metabolizmowi przez enzym CYP3A4, co powoduje, że może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.¹

Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie

Istnieją leki oraz produkty spożywcze, których nie wolno łączyć z lerkanidypiną ze względu na znaczące ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych:²

• Inhibitory CYP3A4 – w badaniach wykazano, że silne inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol) mogą zwiększać stężenie lerkanidypiny w osoczu nawet 15-krotnie (AUC) i 8-krotnie (Cmax) dla eutomeru S-lerkanidypiny. Należy bezwzględnie unikać jednoczesnego stosowania lerkanidypiny z takimi lekami jak: ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, erytromycyna, troleandomycyna czy klarytromycyna.³
• Cyklosporyna – jednoczesne stosowanie lerkanidypiny i cyklosporyny prowadzi do zwiększenia stężeń obu substancji w osoczu. Badania wykazały, że jednoczesne podawanie tych leków powoduje 3-krotne zwiększenie stężenia lerkanidypiny w osoczu i 21% zwiększenie AUC dla cyklosporyny, co stanowi przeciwwskazanie do łącznego stosowania.⁴
• Grejpfruty i sok grejpfrutowy – podobnie jak w przypadku innych pochodnych dihydropirydyny, spowalniają one metabolizm lerkanidypiny, zwiększają jej biodostępność i nasilają działanie hipotensyjne. Podczas leczenia lerkanidypiną pacjent nie powinien spożywać grejpfrutów ani soku grejpfrutowego.⁵

Niezalecane jednoczesne stosowanie

Mimo braku bezwzględnych przeciwwskazań, należy unikać jednoczesnego stosowania lerkanidypiny z:⁶

• Induktorami CYP3A4 – leki takie jak przeciwdrgawkowe (np. fenytoina, fenobarbital, karbamazepina) oraz ryfampicyna mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe lerkanidypiny. Przy konieczności jednoczesnego stosowania, zaleca się częstszą kontrolę ciśnienia tętniczego.⁷

Środki ostrożności oraz informacje dotyczące dostosowania dawki

Przy jednoczesnym stosowaniu lerkanidypiny z poniższymi lekami należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć dostosowanie dawki:⁸

• Substraty CYP3A4 – szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania lerkanidypiny z terfenadyną, astemizolem oraz lekami przeciwarytmicznymi klasy III (amiodaron, chinidyna, sotalol).⁹
• Midazolam – jednoczesne stosowanie lerkanidypiny w dawce 20 mg z midazolamem u osób w podeszłym wieku prowadzi do zwiększenia wchłaniania lerkanidypiny (o około 40%) i wydłużenia czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax wydłuża się z 1,75 do 3 godzin). Stężenie midazolamu pozostaje bez zmian.¹⁰
• Metoprolol – przy jednoczesnym stosowaniu z tym beta-adrenolitykiem biodostępność metoprololu nie ulega zmianie, natomiast biodostępność lerkanidypiny zmniejsza się o 50%. Efekt ten prawdopodobnie wynika ze zmniejszenia przepływu krwi przez wątrobę i może występować także przy stosowaniu innych beta-adrenolityków. W takich przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki lerkanidypiny.¹¹
• Digoksyna – jednoczesne stosowanie lerkanidypiny w dawce 20 mg u pacjentów leczonych przewlekle β-metylodigoksyną nie wykazuje interakcji farmakokinetycznych. Jednakże obserwowano zwiększenie maksymalnego stężenia (Cmax) digoksyny średnio o 33%, podczas gdy AUC i klirens nerkowy pozostawały bez istotnych zmian. Pacjenci przyjmujący jednocześnie digoksynę i lerkanidypinę powinni być uważnie monitorowani pod kątem objawów toksycznego działania digoksyny.¹²

Inne interakcje lekowe

Poniższe leki były badane pod kątem interakcji z lerkanidypiną:¹³

• Fluoksetyna – badania u ochotników w wieku 65 ± 7 lat nie wykazały istotnych klinicznie zmian we właściwościach farmakokinetycznych lerkanidypiny przy jednoczesnym stosowaniu z fluoksetyną (inhibitorem CYP2D6 i CYP3A4).¹⁴
• Cymetydyna – podawanie cymetydyny w dawce 800 mg na dobę nie powoduje istotnych zmian stężenia lerkanidypiny w osoczu. Należy jednak zachować ostrożność przy większych dawkach cymetydyny, gdyż może wtedy zwiększyć się biodostępność i nasilić działanie hipotensyjne lerkanidypiny.¹⁵
• Symwastatyna – przy jednoczesnym stosowaniu lerkanidypiny (20 mg) i symwastatyny (40 mg) AUC dla lerkanidypiny nie ulega istotnym zmianom, natomiast AUC dla symwastatyny zwiększa się o 56%, a dla jej czynnego metabolitu, β-hydroksykwasu o 28%. Zmiany te najprawdopodobniej nie mają znaczenia klinicznego. Interakcji można uniknąć, stosując lerkanidypinę rano, a symwastatynę wieczorem, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi podawania obu leków.¹⁶
• Leki moczopędne i inhibitory ACE – lerkanidypinę można bezpiecznie stosować z lekami moczopędnymi i inhibitorami konwertazy angiotenzyny.¹⁷
• Inne leki hipotensyjne – podobnie jak w przypadku wszystkich leków przeciwnadciśnieniowych, może wystąpić nasilenie działania hipotensyjnego przy jednoczesnym stosowaniu lerkanidypiny z innymi produktami leczniczymi wpływającymi na ciśnienie tętnicze, takimi jak alfa-adrenolityki stosowane w leczeniu objawów związanych z zaburzeniami układu moczowego, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne czy neuroleptyki.¹⁸
• Kortykosteroidy – jednoczesne stosowanie z kortykosteroidami może prowadzić do osłabienia działania hipotensyjnego lerkanidypiny.¹⁹

Interakcje leku z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii lerkanidypiną nie jest zalecane, ponieważ alkohol może nasilać działanie rozszerzające naczynia krwionośne leków przeciwnadciśnieniowych. Efekt ten może prowadzić do znaczącego obniżenia ciśnienia tętniczego i potencjalnie niebezpiecznej hipotensji.²⁰

Pacjentom należy wyraźnie komunikować, że spożywanie napojów alkoholowych w trakcie leczenia lerkanidypiną może prowadzić do:

• Nagłego, znacznego spadku ciśnienia tętniczego
• Zawrotów głowy i omdleń
• Tachykardii odruchowej
• Zwiększonego ryzyka upadków i urazów

Tabela interakcji leku Primacor