Właściwości farmakokinetyczne leku Poltram 50/100

Lek Poltram zawiera substancję czynną tramadolu chlorowodorek w stężeniu 50 mg/ml, dostępny w ampułkach o pojemności 1 ml (Poltram 50) oraz 2 ml (Poltram 100). Farmakokinetyka tramadolu charakteryzuje się określonymi parametrami dotyczącymi wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania, które zostały dokładnie zbadane w różnych grupach wiekowych.¹

Absorpcja i biodostępność

Tramadol po podaniu doustnym wykazuje niemal całkowitą absorpcję. Biodostępność pojedynczej dawki wynosi średnio około 70%, jednak zwiększa się do około 90% w stanie stacjonarnym. Po podaniu doustnej dawki 100 mg tramadolu w postaci kapsułek lub tabletek młodym ochotnikom, stężenie w osoczu pojawia się po 15-45 minutach, osiągając średnie maksymalne stężenie (Cmax) od 280 do 308 μg/l, przy czasie osiągnięcia maksymalnego stężenia (tmax) wynoszącym od 1,6 do 2 godzin.²

Dystrybucja w organizmie

Tramadol wiąże się z białkami osocza w około 20%, co jest stosunkowo niskim poziomem wiązania w porównaniu z innymi lekami przeciwbólowymi. Ta właściwość wpływa na jego dostępność dla tkanek docelowych i potencjalne interakcje z innymi lekami.³

Metabolizm leku

Tramadol podlega złożonym procesom metabolicznym, głównie w wątrobie. Jest metabolizowany przez izoenzym CYP2D6 cytochromu P450, ulegając przekształceniu do kilku metabolitów, przede wszystkim poprzez procesy N-demetylacji i O-demetylacji. Najważniejszym farmakologicznie aktywnym metabolitem jest O-demetylotramadol, który wykazuje działanie przeciwbólowe u gryzoni. U ludzi stężenie tego metabolitu osiąga około 25% wartości stężenia niezmienionego tramadolu.⁴

Na stężenie tramadolu i jego aktywnego metabolitu w osoczu może wpływać zahamowanie aktywności izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6, które uczestniczą w procesie metabolizmu tramadolu. Należy więc uwzględnić potencjalne interakcje z inhibitorami lub induktorami tych enzymów.⁵

Eliminacja leku

Tramadol jest eliminowany z organizmu zarówno drogą metaboliczną, jak i nerkową. Po podaniu tramadolu znakowanego radioaktywnym izotopem 14C, przez nerki wydala się 90% podanej dawki, natomiast pozostałe 10% wydala się z kałem. Profil farmakokinetyczny tramadolu w zakresie dawek terapeutycznych jest liniowy.⁶

Okres półtrwania eliminacji

Okres półtrwania w fazie eliminacji (t1/2β) tramadolu wynosi 6 ± 1,5 godziny u osób młodych. Farmakokinetyka wykazuje niewielkie zróżnicowanie u pacjentów do 75 lat. U pacjentów powyżej 75 lat okres półtrwania wydłuża się do 7,0 ± 1,5 godziny po podaniu doustnym.⁷

Wpływ niewydolności narządów na farmakokinetykę

Ze względu na dwojaką drogę eliminacji tramadolu (metaboliczną i nerkową), okres półtrwania w fazie eliminacji może ulec wydłużeniu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby:⁸

• U pacjentów z marskością wątroby okres półtrwania w fazie eliminacji tramadolu wynosi 13,3 ± 4,9 godzin.⁹
• U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <5 ml/min) okres półtrwania wynosi 11 ± 3,2 godzin.¹⁰

Farmakokinetyka w populacji pediatrycznej

Właściwości farmakokinetyczne tramadolu i O-demetylotramadolu zostały również zbadane w populacji pediatrycznej:¹¹

• Dzieci od 1 roku do 16 lat: Farmakokinetyka tramadolu i O-demetylotramadolu po podaniu doustnym dawki pojedynczej i dawek wielokrotnych jest generalnie zbliżona do farmakokinetyki u dorosłych, gdy dawka jest dostosowana do masy ciała. Obserwuje się jednak wyższą zmienność osobniczą u dzieci w wieku 8 lat i młodszych.¹²
• Dzieci poniżej 1 roku życia: Farmakokinetyka tramadolu i O-demetylotramadolu była badana, lecz nie została w pełni scharakteryzowana w tej grupie wiekowej. Badania wskazują, że:¹³
  • Szybkość tworzenia O-demetylotramadolu przez CYP2D6 stopniowo wzrasta u noworodków.
  • Przyjmuje się, że u dzieci w wieku około 1 roku aktywność CYP2D6 osiąga poziom podobny do osób dorosłych.
  • Nie w pełni rozwinięte układy glukuronidacji oraz niedojrzała czynność nerek mogą spowalniać eliminację i powodować kumulację O-demetylotramadolu u dzieci poniżej 1 roku życia.¹⁴

Zestawienie głównych parametrów farmakokinetycznych tramadolu