Właściwości farmakokinetyczne leku Polocard (kwas acetylosalicylowy)

Produkty lecznicze Polocard 75 mg oraz 150 mg w postaci tabletek dojelitowych zawierają substancję czynną kwas acetylosalicylowy (Acidum acetylsalicylicum), która charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi związanymi z zastosowaną formą farmaceutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis procesów farmakokinetycznych tego leku.¹

Wchłanianie kwasu acetylosalicylowego

Proces wchłaniania kwasu acetylosalicylowego z tabletek dojelitowych Polocard charakteryzuje się specyficzną kinetyką różniącą się od form konwencjonalnych. Ze względu na dojelitową postać leku, wchłanianie rozpoczyna się z opóźnieniem, po około 3-6 godzinach od momentu podania produktu. Opóźnienie to potwierdza skuteczność otoczki dojelitowej, która efektywnie blokuje rozpad substancji czynnej w środowisku kwaśnym żołądka.²

Maksymalne stężenie kwasu acetylosalicylowego w osoczu (Cmax) obserwuje się po około 6 godzinach od przyjęcia leku. Wartość Cmax jest zależna od dawki i wynosi średnio:

• 6,72 µg/ml dla tabletek 75 mg³
• 12,7 µg/ml dla tabletek 150 mg⁴

Istotnym czynnikiem wpływającym na kinetykę wchłaniania jest obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym. Spożywanie leku z posiłkiem powoduje opóźnienie procesu wchłaniania, jednak co ważne – nie zmniejsza całkowitej biodostępności kwasu acetylosalicylowego. Substancja czynna wchłania się z przewodu pokarmowego w wysokim stopniu, wynoszącym 80-100%.⁵

Dystrybucja kwasu acetylosalicylowego

Po wchłonięciu do krwiobiegu, kwas acetylosalicylowy szybko i w znacznym stopniu ulega dystrybucji w organizmie. Substancja czynna jest rozmieszczana w większości tkanek i płynów ustrojowych. Względna objętość dystrybucji (Vd) kwasu acetylosalicylowego wynosi około 0,15-0,2 l/kg i zwiększa się wraz ze wzrostem stężenia leku w surowicy.⁶

Wiązanie kwasu acetylosalicylowego z białkami osocza ma charakter umiarkowany. Przy stężeniu leku wynoszącym 120 µg/ml, około 33% substancji czynnej wiąże się z białkami osocza. Stopień tego wiązania jest bezpośrednio zależny od stężenia albumin we krwi – u osób zdrowych zmniejsza się wraz ze spadkiem stężenia albumin.⁷

W określonych stanach klinicznych takich jak:

• niewydolność nerek
• ciąża
• u noworodków

wiązanie kwasu acetylosalicylowego z białkami osocza ulega zmniejszeniu. Wynika to nie tylko z hipoalbuminemii występującej w tych stanach, ale również z kumulacji czynników endogennych, które wypierają lek z połączeń z białkami.⁸

Metabolizm kwasu acetylosalicylowego

Metabolizm kwasu acetylosalicylowego rozpoczyna się już w trakcie procesu absorpcji. Pierwszym etapem biotransformacji jest hydroliza pod wpływem enzymu esterazy. Proces ten zachodzi głównie w wątrobie, ale również w:

• surowicy krwi
• erytrocytach
• mazi stawowej

⁹

Salicylany powstałe w wyniku hydrolizy kwasu acetylosalicylowego ulegają dalszym przemianom metabolicznym. Główne szlaki metaboliczne obejmują:

1. Sprzęganie z glicyną – powstaje kwas salicylurowy
2. Sprzęganie z kwasem glukuronowym – powstają:
   • glukuronian salicylo-fenolowy
   • glukuronian salicylo-acylowy
3. Hydroksylacja – proces zachodzący w mniejszym stopniu, prowadzący do powstania:
   • kwasu gentyzynowego
   • kwasu 2,3-dihydroksybenzoesowego
   • kwasu 2,3,5-trihydroksybenzoesowego

¹⁰

Warto podkreślić występowanie różnic związanych z płcią w metabolizmie kwasu acetylosalicylowego. U kobiet proces hydroksylacji przebiega wolniej z powodu niższej aktywności esterazy w surowicy krwi w porównaniu do mężczyzn.¹¹

Eliminacja kwasu acetylosalicylowego

Okres półtrwania w fazie eliminacji (t₁/₂) kwasu acetylosalicylowego w osoczu wynosi około 2-3 godzin. Charakterystyczną cechą farmakokinetyki kwasu acetylosalicylowego jest brak kumulacji niezhydrolizowanej formy substancji czynnej w surowicy krwi po wielokrotnym podaniu, co odróżnia ten związek od innych salicylanów.¹²

Eliminacja kwasu acetylosalicylowego następuje przede wszystkim drogą nerkową. Jedynie około 1% doustnej dawki leku wydala się z moczem w niezmienionej postaci. Pozostała część jest wydalana w formie salicylanów i ich metabolitów. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek, 80-100% jednorazowej dawki kwasu acetylosalicylowego jest eliminowane z moczem w ciągu 24-72 godzin od podania.¹³