Wpływ naproksenu na płodność, ciążę i laktację – informacje kliniczne

Naproksen jako inhibitor syntezy prostaglandyn wykazuje znaczący wpływ na procesy reprodukcyjne. Lekarze przepisujący Naproxen Hasco w postaci czopków (250 mg lub 500 mg) powinni dokładnie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka przed zaleceniem produktu kobietom w wieku rozrodczym, planującym ciążę, będącym w ciąży lub karmiącym piersią.¹

Wpływ na płodność kobiet

Istotne informacje kliniczne wskazują, że stosowanie naproksenu może wywierać niekorzystny wpływ na płodność u kobiet. Z tego powodu produkt nie jest zalecany u pacjentek planujących ciążę. W przypadku kobiet doświadczających trudności z zajściem w ciążę lub poddawanych diagnostyce niepłodności należy rozważyć zakończenie terapii naproksenem.²

Stosowanie naproksenu w okresie ciąży

Mechanizm działania a ryzyko dla ciąży: Hamowanie syntezy prostaglandyn przez naproksen może wywierać niekorzystny wpływ zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka oraz płodu. Dane epidemiologiczne sugerują zwiększone ryzyko poronień samoistnych oraz wystąpienia wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego i wytrzewienia jelit u płodów, gdy inhibitory syntezy prostaglandyn są stosowane we wczesnym okresie ciąży.³

Bezwzględne ryzyko wystąpienia wad rozwojowych układu krążenia wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5% po ekspozycji na inhibitory syntezy prostaglandyn. Co istotne, ryzyko to zwiększa się wraz ze zwiększeniem dawki i wydłużeniem czasu trwania terapii.⁴

Dane z badań przedklinicznych: Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powodowało zwiększenie liczby strat po- i przedimplantacyjnych oraz śmiertelności zarodków i płodów. Dodatkowo zaobserwowano zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego u zwierząt, którym podawano te substancje w okresie organogenezy.⁵

Naproksen w pierwszym i drugim trymestrze ciąży

Ze względu na potencjalne ryzyko, naproksenu nie należy stosować w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli jednak naproksen jest stosowany u kobiet usiłujących zajść w ciążę lub u kobiet w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, należy podawać produkt w możliwie najmniejszej dawce oraz przez możliwie najkrótszy czas.⁶

Zagrożenia od 20. tygodnia ciąży: Stosowanie naproksenu od 20. tygodnia ciąży wiąże się ze szczególnymi zagrożeniami:

• Może powodować małowodzie wynikające z zaburzeń czynności nerek u płodu. To powikłanie może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia i zwykle ustępuje po jego przerwaniu.⁷
• Zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego w następstwie leczenia w drugim trymestrze, przy czym większość tych przypadków ustępowała po zaprzestaniu leczenia.⁸

W przypadku kilkudniowej ekspozycji na naproksen od 20. tygodnia ciąży, lekarz powinien rozważyć monitorowanie przedporodowe w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego. W przypadku stwierdzenia któregokolwiek z tych powikłań, należy niezwłocznie przerwać stosowanie produktu Naproxen Hasco.⁹

Naproksen w trzecim trymestrze ciąży

Stosowanie naproksenu w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane. Wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn stosowane w tym okresie mogą narazić płód na:¹⁰

1. Toksyczne działanie na układ sercowo-naczyniowy i oddechowy – może dojść do przedwczesnego zwężenia lub zamknięcia przewodu tętniczego oraz nadciśnienia płucnego¹¹
2. Zaburzenia czynności nerek – kontynuacja lub nasilenie problemów opisanych wcześniej¹²

Ponadto, naproksen przyjmowany pod koniec ciąży może narazić zarówno matkę jak i noworodka na:¹³

• Wydłużenie czasu krwawienia – działanie przeciwpłytkowe może wystąpić nawet po zastosowaniu małych dawek naproksenu¹⁴
• Zahamowanie skurczów macicy – co prowadzi do opóźnienia lub przedłużenia porodu¹⁵

Naproksen w okresie karmienia piersią

Stosowanie naproksenu w czasie laktacji jest przeciwwskazane. Substancja czynna przenika do mleka kobiecego, a jej stężenie może osiągać poziom około 1% stężenia oznaczanego w osoczu matki. Maksymalne stężenie naproksenu w mleku kobiet karmiących piersią jest osiągane w ciągu 4 godzin po podaniu leku.¹⁶

Zalecenia dla lekarzy przepisujących Naproxen Hasco

Ze względu na potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem naproksenu w czasie ciąży i laktacji, lekarz powinien:

• Poinformować pacjentki w wieku rozrodczym o potencjalnym wpływie leku na płodność
• Rozważyć alternatywne metody leczenia u kobiet planujących ciążę
• Stosować naproksen w okresie ciąży tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, wybierając najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy czas
• Kategorycznie odradzić stosowanie leku w trzecim trymestrze ciąży
• Poinformować pacjentki o konieczności przerwania karmienia piersią w przypadku konieczności zastosowania naproksenu
• Rozważyć monitorowanie przedporodowe w przypadku ekspozycji na lek od 20. tygodnia ciąży