Właściwości farmakokinetyczne naproksenu sodowego

Naproksen sodowy, substancja czynna leku Nalgesin Mini, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne warunkujące jego działanie przeciwbólowe. Każda tabletka powlekana zawiera 220 mg naproksenu sodowego, co odpowiada 200 mg naproksenu. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę procesów farmakokinetycznych tej substancji.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym naproksen sodowy ulega hydrolizie w kwaśnym środowisku soku żołądkowego. Uwolnione mikrocząsteczki naproksenu szybko rozpuszczają się w jelicie cienkim, co przyczynia się do szybszego i całkowitego wchłaniania substancji czynnej. Dzięki temu efektywne stężenie przeciwbólowe w osoczu osiągane jest w krótszym czasie. Maksymalne stężenie naproksenu w osoczu pojawia się po około godzinie od podania. Spożywanie posiłków wpływa na szybkość wchłaniania, zmniejszając ją, jednak nie ogranicza jego zakresu. Co istotne, długi okres półtrwania substancji zapewnia utrzymanie działania przeciwbólowego do 12 godzin. Stan stacjonarny osiągany jest po podaniu do 5 dawek, co odpowiada 2-3 dniom stosowania.²

Dystrybucja

Przy standardowym dawkowaniu stężenie naproksenu w osoczu waha się w zakresie od 23 mg/l do 49 mg/l. Po osiągnięciu stężeń do 50 mg/l, aż 99% naproksenu ulega związaniu z białkami osocza. Gdy stężenie przekracza tę wartość, frakcja wolna substancji czynnej ulega zwiększeniu, co ma istotne znaczenie dla oceny efektywności i bezpieczeństwa stosowania leku.³

Metabolizm

Metabolizm naproksenu przebiega następująco: około 70% substancji czynnej wydalane jest w postaci niezmienionej metabolicznie, z czego 60% związane jest z kwasem glukuronowym lub innymi substancjami sprzęgającymi. Pozostałe 30% naproksenu podlega przemianie do nieaktywnego metabolitu – 6-demetylonaproksenu.⁴

Wydalanie

Wydalanie naproksenu odbywa się głównie drogą nerkową – około 95% substancji jest wydalane z moczem, natomiast 5% z kałem. Biologiczny okres półtrwania naproksenu wynosi od 12 do 15 godzin i nie wykazuje zależności od dawkowania ani stężenia substancji w osoczu. Klirens kreatyniny jest zależny od stężenia naproksenu w osoczu, prawdopodobnie ze względu na zwiększoną frakcję wolnej substancji czynnej przy wyższych stężeniach osoczowych.⁵

Liniowość farmakokinetyczna

Stężenie naproksenu w osoczu zwiększa się proporcjonalnie do wielkości dawki, jednak ta proporcjonalność występuje tylko do dawki 500 mg. Przy dawkach wyższych wzrost stężenia jest mniej proporcjonalny, co wiąże się z nasyceniem wiązania naproksenu przez białka osocza. W takiej sytuacji obserwuje się również zwiększenie klirensu kreatyniny.⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z ciężką chorobą nerek wydalanie naproksenu ulega zmniejszeniu. Jednak przy stosowaniu dawek terapeutycznych nie odnotowano znaczącej kumulacji substancji czynnej w organizmie.⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

W przypadku poważnych zaburzeń czynności wątroby obserwuje się wzrost stężenia niezwiązanej postaci naproksenu w osoczu, co może wpływać na efektywność i bezpieczeństwo terapii.⁸

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku stężenie niezwiązanej postaci naproksenu w osoczu jest podwyższone, mimo że całkowite stężenie w osoczu pozostaje niezmienione. Ten fakt należy uwzględnić przy stosowaniu leku w tej grupie wiekowej.⁹

Dzieci i młodzież

Zgodnie z obecną wiedzą, parametry farmakokinetyczne naproksenu sodowego u dzieci i młodzieży są takie same jak u osób dorosłych, co umożliwia stosowanie podobnych schematów dawkowania z uwzględnieniem masy ciała.¹⁰