Przedawkowanie memantyny chlorowodorku

Przedawkowanie memantyny, substancji czynnej produktu leczniczego Mirvedol 10 mg (tabletki powlekane), stanowi istotne zagrożenie kliniczne, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Dostępne dane dotyczące przypadków przedawkowania tego leku są ograniczone i pochodzą zarówno z badań klinicznych, jak i obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu¹.

Objawy przedawkowania

Spektrum objawów przedawkowania memantyny jest szerokie i obejmuje głównie zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz układu pokarmowego. Nasilenie objawów klinicznych zwykle koreluje z wielkością przyjętej dawki².

W przypadkach przedawkowania o mniejszym nasileniu (poniżej 140 mg) obserwowano głównie objawy neurologiczne, takie jak: splątanie, ospałość, senność, zawroty głowy, pobudzenie, agresja, omamy oraz zaburzony chód. Dodatkowo mogą wystąpić objawy żołądkowo-jelitowe w postaci wymiotów i biegunki³.

W przypadku przedawkowania o umiarkowanym nasileniu (105-200 mg na dobę przez 3 dni) opisywano jedynie objawy zmęczenia, osłabienia i/lub biegunki, choć czasem objawy mogą nie wystąpić mimo przyjęcia takiej dawki⁴.

W ciężkich przypadkach przedawkowania (400-2000 mg) odnotowano poważne objawy neurologiczne, takie jak: śpiączka, podwójne widzenie, pobudzenie, niepokój, psychoza, omamy wzrokowe, stan przeddrgawkowy, senność, stupor oraz utrata świadomości⁵.

Przypadki skrajnego przedawkowania

W najcięższym odnotowanym przypadku przedawkowania, pacjent przyjął doustnie 2000 mg memantyny (200-krotność standardowej dawki dobowej). Wystąpiła u niego śpiączka trwająca 10 dni, a po jej ustąpieniu podwójne widzenie i pobudzenie. Mimo zastosowania leczenia objawowego i plazmaferezy, pacjent odzyskał zdrowie bez trwałych następstw⁶.

W innym przypadku dużego przedawkowania pacjent przyjął doustnie 400 mg memantyny, co spowodowało wystąpienie objawów ze strony OUN, takich jak: niepokój, psychoza, omamy wzrokowe, stan przeddrgawkowy, senność, stupor i utrata świadomości. Również w tym przypadku pacjent przeżył i powrócił do zdrowia⁷.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania memantyny nie istnieje swoiste antidotum. Leczenie powinno być objawowe i oparte na standardowych procedurach klinicznych⁸.

W uzasadnionych przypadkach należy wdrożyć standardowe procedury mające na celu usunięcie substancji czynnej z organizmu:

• Płukanie żołądka – szczególnie w krótkim czasie od przyjęcia leku
• Podanie węgla leczniczego – w celu przerwania potencjalnego ponownego krążenia jelitowo-wątrobowego
• Zakwaszenie moczu – aby zwiększyć wydalanie leku przez nerki
• Wymuszona diureza – dla przyspieszenia eliminacji substancji czynnej

Powyższe metody eliminacji powinny być stosowane zgodnie z aktualnym stanem klinicznym pacjenta⁹.

W przypadku wystąpienia objawów nadpobudliwości ośrodkowego układu nerwowego należy rozważyć ostrożne wdrożenie leczenia objawowego. Objęcie pacjenta ścisłym nadzorem medycznym jest niezbędne do monitorowania funkcji życiowych i zapobiegania potencjalnym powikłaniom¹⁰.

Tabela objawów przedawkowania memantyny

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia poważnych objawów neurologicznych, wszyscy pacjenci z podejrzeniem przedawkowania memantyny powinni być hospitalizowani i poddani ścisłej obserwacji. Konieczne jest monitorowanie parametrów życiowych, stanu świadomości oraz funkcji neurologicznych¹¹.

Pomimo potencjalnie ciężkich objawów przedawkowania, dostępne dane kliniczne wskazują na stosunkowo dobre rokowanie, nawet w przypadkach znacznego przedawkowania. Opisane przypadki pacjentów, którzy przyjęli ekstremalnie wysokie dawki memantyny (400-2000 mg), dowodzą, że przy odpowiednim leczeniu objawowym możliwy jest powrót do zdrowia bez trwałych następstw neurologicznych¹².