Właściwości farmakodynamiczne
Levosol 6 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Levosol

Levosol (6 mg/ml, syrop) zawiera substancję czynną lewodropropizynę, która należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w kaszlu i przeziębieniu, klasyfikowanych jako inne leki przeciwkaszlowe (kod ATC: R05DB27). ¹

Mechanizm działania

Lewodropropizyna (S(-)3-(4-fenylo-piperazyn-1-ylo)-propano-1,2-diol) jest związkiem otrzymywanym na drodze syntezy stereospecyficznej. Charakteryzuje się głównie obwodowym działaniem przeciwkaszlowym o punkcie uchwytu zlokalizowanym w oskrzelach i tchawicy, wykazując także właściwości rozkurczające oskrzela. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano dodatkowo działanie miejscowo znieczulające. ²

Podstawowy mechanizm działania przeciwkaszlowego polega na hamującym wpływie na włókna C. Badania in vitro wykazały, że lewodropropizyna hamuje uwalnianie z włókien C neuropeptydów związanych z przewodzeniem bodźców czuciowych. Eksperymenty przeprowadzone na znieczulonych kotach potwierdziły, że lek znacząco obniża aktywację włókien C i znosi powiązane z tym odruchy. ³

Skuteczność przeciwkaszlowa

W badaniach na modelach zwierzęcych, skuteczność przeciwkaszlowa lewodropropizyny podawanej doustnie okazała się równa lub przewyższająca skuteczność dropropizyny i kloperastyny. Ocenę efektywności przeprowadzono na kaszlu wywołanym różnymi bodźcami obwodowymi, takimi jak: ⁴

• drażnienie substancjami chemicznymi
• mechaniczne pobudzanie tchawicy
• stymulacja elektryczna włókien aferentnych nerwu błędnego

W przypadku kaszlu wywołanego bodźcami centralnymi (np. elektryczna stymulacja tchawicy u świnki morskiej), aktywność lewodropropizyny jest około dziesięciokrotnie niższa od aktywności kodeiny. Natomiast w testach stymulacji obwodowej, z użyciem substancji takich jak kwas cytrynowy, woda amoniakalna czy kwas siarkowy, stosunek siły działania obu leków mieści się w przedziale 0,5-2. ⁵

Obwodowy mechanizm działania przeciwkaszlowego lewodropropizyny potwierdzają następujące obserwacje: ⁶

• Brak działania po podaniu do komór mózgu u zwierząt
• Porównywalna lub wyższa skuteczność w stosunku do kodeiny po podaniu w postaci aerozolu
• Dwukrotnie słabsze działanie od kodeiny przy podaniu doustnym

Dodatkowe potwierdzenie obwodowego działania przyniosły badania porównawcze skuteczności lewodropropizyny i kodeiny podawanych doustnie oraz w postaci aerozolu w celu zapobiegania kaszlowi indukowanemu eksperymentalnie u świnki morskiej. ⁷

Różnice w porównaniu z innymi lekami

W porównaniu z dropropizyną, lewodropropizyna wykazuje: ⁸

• Znacznie mniejszą aktywność w opanowywaniu drżenia indukowanego oksotremoryną
• Mniejszą skuteczność w zwalczaniu drgawek indukowanych pentametylenotetrazolem
• Znacznie mniejszy wpływ na spontaniczną ruchliwość u myszy

Ważną cechą lewodropropizyny jest brak działania narkotycznego, co potwierdza się w następujących aspektach: ⁹

• Nie wypiera naloksonu z receptorów opioidowych w mózgu szczura
• Nie wpływa modyfikująco na zespół abstynencyjny po odstawieniu morfiny
• Przerwanie podawania leku nie wywołuje zachowań o typie uzależnienia

W przeciwieństwie do opioidowych leków przeciwkaszlowych, lewodropropizyna: ¹⁰

• Nie powoduje depresji oddechowej
• Nie wywołuje istotnych objawów sercowo-naczyniowych u zwierząt
• Nie powoduje zaparć

Działanie rozkurczające oskrzela

W zakresie drzewa oskrzelowego lewodropropizyna wykazuje zdolność hamowania skurczu oskrzeli wywołanego różnymi mediatorami, takimi jak: histamina, serotonina i bradykinina. Co istotne, lek nie hamuje skurczu oskrzeli indukowanego acetylocholiną, co świadczy o braku działania antycholinergicznego. W modelach zwierzęcych, ED₅₀ dla działania rozkurczającego oskrzela jest porównywalna z wartością określoną dla działania przeciwkaszlowego. ¹¹

Badania kliniczne i skuteczność u ludzi

Badania kliniczne wykazały, że u zdrowych ochotników dawka 60 mg lewodropropizyny zmniejsza przez co najmniej 6 godzin natężenie kaszlu indukowanego aerozolem zawierającym kwas cytrynowy. ¹²

Liczne dowody eksperymentalne potwierdzają skuteczność kliniczną lewodropropizyny w hamowaniu kaszlu o różnej etiologii, w tym: ¹³

• kaszel w przebiegu raka płuca
• kaszel związany z zakażeniami górnych i dolnych dróg oddechowych
• krztusiec

Działanie przeciwkaszlowe lewodropropizyny jest porównywalne z lekami o działaniu ośrodkowym, jednak w odróżnieniu od nich charakteryzuje się lepszym profilem tolerancji, szczególnie w zakresie ośrodkowego działania uspokajającego. ¹⁴

Wpływ na funkcje fizjologiczne

W dawkach terapeutycznych lewodropropizyna nie wpływa na kształt krzywej EEG ani na funkcje psychomotoryczne u ludzi. Badania przeprowadzone u zdrowych ochotników otrzymujących do 240 mg lewodropropizyny nie wykazały zmian w zakresie parametrów układu sercowo-naczyniowego. ¹⁵

W przeciwieństwie do wielu leków przeciwkaszlowych o działaniu centralnym, lewodropropizyna: ¹⁶

• Nie powoduje depresji oddechowej u ludzi
• Nie zaburza oczyszczania śluzowo-rzęskowego
• Nie działa depresyjnie na ośrodki oddechowe u pacjentów z przewlekłą niewydolnością oddechową (zarówno w warunkach oddechu spontanicznego, jak i w warunkach hiperkapnii)