Specjalne ostrzeżenia
Levocin

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Levocin

Lewofloksacyna, jako antybiotyk z grupy fluorochinolonów, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Należy unikać jej podawania pacjentom z historią ciężkich działań niepożądanych po chinolonach lub fluorochinolonach. Terapię lewofloksacyną u takich pacjentów można rozpocząć tylko w przypadku braku alternatywnych metod leczenia i po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka ¹.

Oporność drobnoustrojów i wskazania do stosowania

Istotnym aspektem terapii jest świadomość potencjalnej oporności drobnoustrojów na lewofloksacynę. Metycylinooporne szczepy Staphylococcus aureus (MRSA) są prawdopodobnie oporne także na fluorochinolony, w tym lewofloksacynę. Z tego powodu nie zaleca się stosowania lewofloksacyny w leczeniu zakażeń wywołanych lub prawdopodobnie wywołanych przez MRSA, chyba że badania laboratoryjne potwierdziły wrażliwość tych drobnoustrojów ².

W przypadku leczenia ostrego bakteryjnego zapalenia zatok i ostrego zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli lewofloksacyną, konieczne jest właściwe zdiagnozowanie tych zakażeń. Należy również zwrócić uwagę na lokalny wzorzec oporności Escherichia coli na fluorochinolony, który może być różny w poszczególnych krajach Unii Europejskiej ³.

W leczeniu płucnej postaci wąglika, stosowanie lewofloksacyny opiera się na badaniach in vitro wrażliwości Bacillus anthracis, badaniach na zwierzętach oraz ograniczonych danych u ludzi. Lekarze powinni kierować się krajowymi i międzynarodowymi wytycznymi dotyczącymi leczenia wąglika ⁴.

Poważne działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Zapalenie i zerwanie ścięgna

Przy stosowaniu lewofloksacyny istnieje ryzyko wystąpienia zapalenia ścięgna, które może prowadzić do jego zerwania. Najczęściej dotyczy to ścięgna Achillesa, a zmiany mogą być obustronne. Komplikacje te mogą wystąpić w ciągu 48 godzin po rozpoczęciu leczenia lub nawet kilka miesięcy po jego zakończeniu. Szczególnie narażeni są pacjenci powyżej 60 roku życia, osoby otrzymujące dawki dobowe 1000 mg oraz pacjenci stosujący kortykosteroidy ⁵.

U pacjentów w podeszłym wieku należy dostosować dawkę dobową w oparciu o klirens kreatyniny. W przypadku pojawienia się objawów zapalenia ścięgna, pacjent powinien niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Jeśli istnieje podejrzenie zapalenia ścięgna, należy natychmiast przerwać stosowanie lewofloksacyny i wdrożyć odpowiednie leczenie, w tym unieruchomienie chorego ścięgna ⁶.

Choroba związana z Clostridioides difficile

Podczas lub po zakończeniu leczenia lewofloksacyną może wystąpić biegunka będąca objawem choroby związanej z Clostridioides difficile (CDAD). Szczególnie niepokojące są biegunki o ciężkim przebiegu, utrzymujące się lub krwawe, które mogą pojawić się nawet kilka tygodni po zakończeniu antybiotykoterapii ⁷.

CDAD może mieć różne nasilenie, od lekkiego do zagrażającego życiu, z najcięższą postacią jaką jest rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego. W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia CDAD, należy natychmiast przerwać stosowanie lewofloksacyny i rozpocząć odpowiednie leczenie. W tej sytuacji klinicznej przeciwwskazane są produkty lecznicze hamujące perystaltykę ⁸.

Pacjenci ze skłonnością do napadów padaczkowych

Chinolony, w tym lewofloksacyna, mogą obniżać próg drgawkowy i wywoływać drgawki. Lewofloksacyna jest przeciwwskazana u pacjentów z padaczką w wywiadzie. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów ze skłonnością do napadów padaczkowych lub stosujących jednocześnie substancje obniżające próg drgawkowy, np. teofilinę. W przypadku wystąpienia napadu drgawkowego należy przerwać leczenie lewofloksacyną ⁹.

Pacjenci z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej

Pacjenci z utajonym lub jawnym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej mogą być podatni na wystąpienie reakcji hemolitycznej w trakcie leczenia pochodnymi chinolowymi. Jeśli zastosowanie lewofloksacyny u tych pacjentów jest wskazane, należy ich obserwować pod kątem potencjalnego wystąpienia hemolizy ¹⁰.

Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek

Ponieważ lewofloksacyna jest wydalana głównie przez nerki, u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek należy zmodyfikować dawkę leku Levocin. W przypadku braku dostępności produktu Levocin w dawce innej niż 500 mg, lekarz może przepisać inny produkt z tą samą substancją czynną w odpowiednio mniejszej dawce ¹¹.

Reakcje nadwrażliwości

Lewofloksacyna może powodować ciężkie reakcje nadwrażliwości, potencjalnie śmiertelne (np. obrzęk naczynioruchowy aż do wstrząsu anafilaktycznego), niekiedy już po podaniu pierwszej dawki. W przypadku wystąpienia takich reakcji, pacjent powinien natychmiast przerwać leczenie i skontaktować się z lekarzem prowadzącym lub lekarzem medycyny ratunkowej, który wdroży odpowiednie działania ratujące życie ¹².

Ciężkie reakcje pęcherzowe

Podczas leczenia lewofloksacyną zgłaszano przypadki ciężkich pęcherzowych reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczna nekroliza naskórka. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności niezwłocznego skontaktowania się z lekarzem prowadzącym, jeśli wystąpią u nich reakcje obejmujące skórę i/lub błony śluzowe ¹³.

Dysglikemia

Jak w przypadku wszystkich chinolonów, podczas stosowania lewofloksacyny obserwowano zaburzenia stężenia glukozy we krwi, w tym hipoglikemię i hiperglikemię. Występują one najczęściej u pacjentów z cukrzycą otrzymujących jednocześnie doustne leki hipoglikemizujące (np. glibenklamid) lub insulinę. Odnotowano przypadki śpiączki hipoglikemicznej. U pacjentów z cukrzycą zaleca się dokładne kontrolowanie stężenia glukozy we krwi ¹⁴.

Zapobieganie nadwrażliwości na światło

W trakcie leczenia lewofloksacyną obserwowano przypadki nadwrażliwości na światło. Aby uniknąć tych objawów, zaleca się, aby pacjent bez potrzeby nie narażał się na działanie silnego światła słonecznego lub sztucznego promieniowania UV (np. lampy słoneczne, solarium) podczas leczenia i przez 48 godzin po jego zakończeniu ¹⁵.

Pacjenci leczeni antagonistami witaminy K

Ze względu na możliwość zwiększenia wartości wyników badań krzepliwości krwi (PT/INR) i/lub nasilenia krwawień u pacjentów leczonych lewofloksacyną jednocześnie z antagonistami witaminy K (np. warfaryna), badania krzepliwości krwi należy wykonywać regularnie w trakcie jednoczesnego stosowania tych produktów leczniczych ¹⁶.

Reakcje psychotyczne

U pacjentów przyjmujących chinolony, w tym lewofloksacynę, obserwowano reakcje psychotyczne. W bardzo rzadkich przypadkach prowadziły one do myśli samobójczych i zachowań niebezpiecznych dla pacjenta – czasami nawet po pojedynczej dawce leku. Jeśli takie reakcje wystąpią, należy niezwłocznie przerwać stosowanie lewofloksacyny i zastosować odpowiednie postępowanie. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania lewofloksacyny u pacjentów z psychozą lub chorobą psychiczną w wywiadzie ¹⁷.

Wydłużenie odstępu QT

Należy zachować ostrożność stosując fluorochinolony, w tym lewofloksacynę, u pacjentów ze znanymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, takimi jak:

• wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT
• jednoczesne stosowanie produktów leczniczych, które wydłużają odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, antybiotyki makrolidowe, leki przeciwpsychotyczne)
• nieskorygowane zaburzenia elektrolitowe (np. hipokaliemia, hipomagnezemia)
• choroba serca (np. niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, bradykardia)

Pacjenci w podeszłym wieku i kobiety mogą być bardziej wrażliwi na działanie produktów leczniczych wydłużających odstęp QT. Dlatego należy zachować ostrożność stosując u tych pacjentów fluorochinolony, w tym lewofloksacynę ¹⁸.

Neuropatia obwodowa

U pacjentów otrzymujących fluorochinolony, w tym lewofloksacynę, odnotowano występowanie obwodowej neuropatii czuciowej lub czuciowo-ruchowej, której początek może mieć gwałtowny przebieg. Należy przerwać stosowanie lewofloksacyny, jeśli u pacjenta wystąpią objawy neuropatii, aby zapobiec rozwojowi nieodwracalnych zmian ¹⁹.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Podczas stosowania lewofloksacyny odnotowano przypadki martwicy wątroby, aż do zakończonej zgonem niewydolności wątroby, głównie u pacjentów z ciężką chorobą zasadniczą, np. posocznicą. Pacjenta należy poinformować, że jeśli wystąpią u niego objawy choroby wątroby, takie jak: jadłowstręt, żółtaczka, ciemna barwa moczu, świąd lub tkliwy brzuch, konieczne jest przerwanie leczenia i skontaktowanie się z lekarzem ²⁰.

Zaostrzenie miastenii

Fluorochinolony, w tym lewofloksacyna, blokują przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i mogą nasilać osłabienie mięśni u pacjentów z miastenią. Po wprowadzeniu produktu do obrotu obserwowano ciężkie działania niepożądane, w tym śmiertelne i powodujące konieczność zastosowania oddychania wspomaganego, które były związane ze stosowaniem fluorochinolonów u pacjentów z miastenią. Nie zaleca się stosowania lewofloksacyny u pacjentów z miastenią w wywiadzie ²¹.

Zaburzenia widzenia

Jeśli u pacjenta wystąpią zaburzenia widzenia lub jakiekolwiek zmiany dotyczące oczu, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem okulistą ²².

Nadkażenie

Stosowanie lewofloksacyny, zwłaszcza długotrwałe, może prowadzić do nadmiernego wzrostu niewrażliwych drobnoustrojów. Jeśli podczas leczenia wystąpi nadkażenie, należy podjąć odpowiednie środki ²³.

Rozwarstwienie aorty, tętniak aorty i niedomykalność zastawki serca

Badania epidemiologiczne wskazują, że stosowanie fluorochinolonów może zwiększać ryzyko wystąpienia tętniaka i rozwarstwienia aorty, zwłaszcza u osób starszych, oraz niedomykalności zastawki aortalnej i mitralnej. U pacjentów przyjmujących fluorochinolony zgłaszano przypadki tętniaka i rozwarstwienia aorty, często powikłane pęknięciem (w tym przypadki śmiertelne), a także przypadki niedomykalności zastawek serca ²⁴.

Fluorochinolony, w tym lewofloksacynę, należy stosować wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz po rozważeniu innych opcji terapeutycznych u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak:

• dodatni wywiad rodzinny w kierunku tętniaka
• wrodzona choroba zastawki serca
• wcześniej zdiagnozowany tętniak aorty i/lub rozwarstwienie aorty
• choroba zastawki serca
• zaburzenia tkanki łącznej (np. zespół Marfana, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Turnera, choroba Behçeta)
• nadciśnienie tętnicze
• reumatoidalne zapalenie stawów
• zapalenie tętnic Takayasu lub olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
• miażdżyca
• zespół Sjögrena
• infekcyjne zapalenie wsierdzia

Ryzyko wystąpienia tętniaka i rozwarstwienia aorty oraz ich pęknięcia może być także wyższe u pacjentów leczonych jednocześnie układowymi kortykosteroidami ²⁵.

Pacjentów należy poinformować o konieczności niezwłocznego zgłoszenia się na oddział ratunkowy w przypadku nagłego wystąpienia bólu brzucha, klatki piersiowej lub pleców. Pacjenci powinni również natychmiast zwrócić się po pomoc medyczną w przypadku ostrych duszności, pojawienia się kołatania serca lub obrzęku jamy brzusznej czy kończyn dolnych ²⁶.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

U pacjentów leczonych lewofloksacyną wynik testu wykrywającego opioidy w moczu może być fałszywie dodatni. Konieczne może być potwierdzenie dodatniego wyniku za pomocą bardziej swoistej metody ²⁷.

Lewofloksacyna może hamować wzrost Mycobacterium tuberculosis, dlatego też może wystąpić fałszywie ujemny wynik w diagnostyce bakteriologicznej gruźlicy ²⁸.

Informacje dotyczące substancji pomocniczych o znanym działaniu

Produkt leczniczy Levocin zawiera tartrazynę (E 102) i żółcień pomarańczową (E 110), które mogą powodować reakcje alergiczne. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, więc uznaje się go za „wolny od sodu” ²⁹.