Wpływ kwetiapiny na płodność, ciążę i laktację – informacje kliniczne

Podczas procesu leczenia pacjentek w wieku rozrodczym z zastosowaniem kwetiapiny (Kvelux SR) konieczne jest uwzględnienie potencjalnego wpływu leku na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią. Przedstawione poniżej dane pozwalają lekarzowi na przeprowadzenie świadomej oceny stosunku korzyści do ryzyka oraz udzielenie pacjentce kompletnych informacji dotyczących bezpieczeństwa terapii.¹

Stosowanie kwetiapiny w czasie ciąży

W zakresie oceny bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny w okresie ciąży, należy rozważyć dostępne dane z podziałem na poszczególne trymestry ciąży:²

Pierwszy trymestr ciąży

Umiarkowana ilość danych klinicznych dotyczących ekspozycji na kwetiapinę w pierwszym trymestrze (300-1000 udokumentowanych przypadków) nie wskazuje jednoznacznie na zwiększone ryzyko wad rozwojowych u płodu. Obejmują one zarówno pojedyncze zgłoszenia, jak i dane z badań obserwacyjnych. Należy jednak podkreślić, że aktualne dane nie są wystarczające do sformułowania ostatecznych wniosków dotyczących całkowitego bezpieczeństwa.³

Trzeci trymestr ciąży

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie kwetiapiny w trzecim trymestrze ciąży. U noworodków, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne (w tym kwetiapinę) w ostatnim trymestrze ciąży, istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych o zróżnicowanym nasileniu i czasie trwania po porodzie. Do najczęściej raportowanych objawów należą:⁴

• Objawy pozapiramidowe – zaburzenia ruchowe manifestujące się jako drżenia, zmiana napięcia mięśniowego (zwiększenie lub zmniejszenie)
• Objawy odstawienia leku – mogące się objawiać jako pobudzenie psychoruchowe
• Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego – senność
• Zaburzenia funkcji fizjologicznych – niewydolność oddechowa, trudności w karmieniu

Ze względu na ryzyko wystąpienia powyższych objawów, stan noworodków, których matki przyjmowały kwetiapinę w trzecim trymestrze ciąży, powinien być dokładnie monitorowany po urodzeniu.⁵

Karmienie piersią

Dostępne dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są bardzo ograniczone i niejednoznaczne. Nie można jednoznacznie określić ilości leku przenikającego do mleka podczas stosowania kwetiapiny w dawkach terapeutycznych.⁶

W związku z powyższym, decyzja dotycząca kontynuacji lub przerwania karmienia piersią lub kontynuacji/przerwania leczenia kwetiapiną, powinna uwzględniać:

• Korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka
• Korzyści terapeutyczne leczenia kwetiapiną dla matki

Decyzja powinna być podejmowana indywidualnie dla każdej pacjentki, po szczegółowej analizie stosunku korzyści do ryzyka.⁷

Wpływ na płodność

Brak jest kompleksowych badań oceniających wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi. W badaniach na zwierzętach (szczurach) zaobserwowano działania związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny, które potencjalnie mogą wpływać na zdolności rozrodcze. Należy jednak podkreślić, że obserwacji tych nie można bezpośrednio ekstrapolować na populację ludzką ze względu na różnice międzygatunkowe.⁸

Zalecenia kliniczne dla lekarzy

W oparciu o dostępne dane dotyczące wpływu kwetiapiny (produkt Kvelux SR) na płodność, ciążę i laktację, lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

1. Stosowanie kwetiapiny w czasie ciąży powinno być rozważane jedynie wtedy, gdy potencjalne korzyści z leczenia przewyższają ryzyko dla płodu
2. Szczególne ryzyko wiąże się ze stosowaniem kwetiapiny w trzecim trymestrze ciąży ze względu na możliwość wystąpienia objawów pozapiramidowych i/lub odstawiennych u noworodka
3. W przypadku konieczności stosowania kwetiapiny w trzecim trymestrze, należy poinformować pacjentkę o konieczności ścisłego monitorowania stanu noworodka po porodzie
4. Decyzja o karmieniu piersią podczas terapii kwetiapiną powinna uwzględniać zarówno korzyści karmienia naturalnego dla dziecka, jak i korzyści terapeutyczne dla matki
5. Pacjentki w wieku rozrodczym powinny być poinformowane o braku jednoznacznych danych dotyczących wpływu kwetiapiny na płodność u ludzi

Decyzje terapeutyczne dotyczące stosowania kwetiapiny u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią powinny być podejmowane indywidualnie, w oparciu o aktualny stan kliniczny pacjentki, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i ryzyka leczenia.⁹