Interakcje leku
Isoptin SR-E 240 240 mg

Werapamil chlorowodorek, substancja czynna Isoptin SR-E 240, jest metabolizowany głównie przez izoenzymy CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C18. Werapamil działa jako inhibitor CYP3A4 oraz glikoproteiny P (Pgp), co znacząco wpływa na liczne interakcje lekowe. Klinicznie istotne są interakcje z lekami hamującymi CYP3A4, które zwiększają stężenie werapamilu w osoczu, oraz z induktorami CYP3A4, które je obniżają. Werapamil wykazuje interakcje z wieloma grupami leków, m.in. α-adrenolitykami (np. prazosyna – wzrost Cmax o 40%), lekami przeciwarytmicznymi (chinidyna – zmniejszenie klirensu o 35%), lekami immunosupresyjnymi (cyklosporyna – wzrost AUC o 45%), statynami (symwastatyna – wzrost AUC 2,6-krotny), a także z lekami przeciwzakrzepowymi (dabigatran – wzrost Cmax do 90%). Zalecane jest monitorowanie parametrów klinicznych, stężeń leków oraz dostosowanie dawek, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Werapamilu chlorowodorek, będący substancją czynną produktu Isoptin SR-E 240, podlega metabolizmowi przy udziale izoenzymów CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C18 cytochromu P450, co wykazano w badaniach metabolizmu in vitro. Ważną właściwością werapamilu jest jego działanie jako inhibitora CYP3A4 oraz glikoproteiny P (Pgp), co ma znaczący wpływ na profil interakcji lekowych.1

Udokumentowano istotne klinicznie interakcje z lekami hamującymi CYP3A4, które prowadzą do zwiększenia stężenia werapamilu w osoczu, oraz z lekami indukującymi CYP3A4, powodującymi obniżenie jego stężenia. Pacjenci przyjmujący Isoptin SR-E 240 powinni być monitorowani pod kątem potencjalnych interakcji, szczególnie gdy równocześnie stosują leki metabolizowane głównie przez izoenzym CYP3A4 lub będące substratami Pgp. Takie interakcje mogą powodować zwiększenie stężenia obu leków we krwi, co może nasilać zarówno efekty terapeutyczne, jak i działania niepożądane.2

Interakcje farmakokinetyczne

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz potencjalnych interakcji produktu Isoptin SR-E 240 z innymi lekami, z uwzględnieniem mechanizmów oddziaływania oraz konsekwencji klinicznych:

Grupa leków Lek Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia kliniczne
Leki α-adrenolityczne Prazosyna Zwiększenie Cmax prazosyny o około 40%, bez wpływu na okres półtrwania Addycyjne działanie hipotensyjne Umiarkowany Monitorowanie ciśnienia tętniczego
Terazosyna Zwiększenie AUC terazosyny o około 24% i Cmax o około 25% Nasilone działanie hipotensyjne Umiarkowany Monitorowanie ciśnienia tętniczego
Leki przeciwarytmiczne Flekainid Niewielki wpływ na klirens osoczowy flekainidu (zmniejszenie o około 10%) Możliwe nasilenie działania proarytmicznego Umiarkowany Szczególna ostrożność, monitorowanie EKG
Chinidyna Zmniejszenie klirensu chinidyny po podaniu doustnym o około 35% Niedociśnienie, u pacjentów z kardiomiopatią przerostową ze zwężeniem drogi odpływu może wystąpić obrzęk płuc Wysoki Monitorowanie ciśnienia, EKG i stężenia chinidyny
Leki rozszerzające oskrzela Teofilina Zmniejszenie klirensu całkowitego po podaniu doustnym o około 20% (u palaczy o około 11%) Zwiększone stężenie teofiliny, ryzyko działań niepożądanych Umiarkowany Monitorowanie stężenia teofiliny
Leki przeciwdrgawkowe/ przeciwpadaczkowe Karbamazepina Zwiększenie AUC karbamazepiny o około 46% u pacjentów z lekooporną padaczką ogniskową Nasilenie działań niepożądanych karbamazepiny (podwójne widzenie, bóle głowy, ataksja, zawroty głowy) Wysoki Monitorowanie stężenia karbamazepiny, ewentualne zmniejszenie dawki
Fenytoina Zmniejszenie stężenia werapamilu w osoczu Osłabienie działania werapamilu Umiarkowany Monitorowanie efektu terapeutycznego werapamilu
Leki przeciwdepresyjne Imipramina Zwiększenie AUC imipraminy o około 15%, bez wpływu na stężenie aktywnego metabolitu – dezypraminy Możliwe nasilenie działania przeciwdepresyjnego i działań niepożądanych Niski Rutynowe monitorowanie
Leki przeciwcukrzycowe Gliburyd Zwiększenie Cmax gliburydu o około 28%, AUC o około 26% Możliwe nasilenie działania hipoglikemizującego Umiarkowany Monitorowanie stężenia glukozy
Leki przeciw dnie moczanowej Kolchicyna Zwiększenie AUC kolchicyny 2-krotnie i Cmax 1,3-krotnie Zwiększone ryzyko toksyczności kolchicyny Wysoki Zmniejszenie dawki kolchicyny, zgodnie z jej ChPL
Leki stosowane w zakażeniach Klarytromycyna Potencjalne zwiększenie stężenia werapamilu Nasilenie działania hipotensyjnego i działań niepożądanych Wysoki Rozważyć zmniejszenie dawki werapamilu
Erytromycyna Potencjalne zwiększenie stężenia werapamilu Nasilenie działania hipotensyjnego i działań niepożądanych Wysoki Rozważyć zmniejszenie dawki werapamilu
Ryfampicyna Zmniejszenie AUC werapamilu o około 97%, Cmax o około 94%, biodostępności po podaniu doustnym o około 92% Znaczne osłabienie działania hipotensyjnego werapamilu Wysoki Rozważyć inny lek przeciwnadciśnieniowy
Telitromycyna Potencjalne zwiększenie stężenia werapamilu Nasilenie działania hipotensyjnego i działań niepożądanych Wysoki Monitorowanie ciśnienia tętniczego, ewentualne zmniejszenie dawki werapamilu
Leki przeciwnowotworowe Doksorubicyna Zwiększenie AUC doksorubicyny o 104% i Cmax o 61% po podaniu doustnym werapamilu Zwiększona ekspozycja na doksorubicynę, potencjalnie zwiększona toksyczność Wysoki Monitorowanie toksyczności doksorubicyny
Barbiturany Fenobarbital Około 5-krotne zwiększenie klirensu werapamilu po podaniu doustnym Znaczne osłabienie działania werapamilu Wysoki Rozważyć inny lek przeciwnadciśnieniowy
Benzodiazepiny i inne leki przeciwlękowe Buspiron Zwiększenie AUC i Cmax buspironu około 3,4-krotnie Nasilenie działania uspokajającego i innych działań niepożądanych Wysoki Zmniejszenie dawki buspironu
Midazolam Zwiększenie AUC midazolamu około 3-krotnie i Cmax około 2-krotnie Nasilenie i przedłużenie działania sedatywnego Wysoki Zmniejszenie dawki midazolamu
Leki β-adrenolityczne Metoprolol Zwiększenie AUC metoprololu o około 32,5% i Cmax o około 41% u pacjentów z dławicą piersiową Nasilenie działania hipotensyjnego, możliwa bradykardia Wysoki Monitorowanie ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca
Propranolol Zwiększenie AUC propranololu o około 65% i Cmax o około 94% u pacjentów z dławicą piersiową Nasilenie działania hipotensyjnego, możliwa bradykardia Wysoki Monitorowanie ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca
Glikozydy nasercowe Digitoksyna Zmniejszenie całkowitego klirensu digitoksyny o około 27% i klirensu nerkowego o około 29% Zwiększenie stężenia digitoksyny, ryzyko toksyczności Wysoki Monitorowanie stężenia digitoksyny, rozważenie zmniejszenia dawki
Digoksyna Zwiększenie Cmax digoksyny o około 44%, C12h o około 53%, Css o około 44% i AUC o około 50% Zwiększone ryzyko toksyczności digoksyny Wysoki Zmniejszenie dawki digoksyny, monitorowanie stężenia
Antagoniści receptora H2 Cymetydyna Zwiększenie AUC R-werapamilu o około 25% i S-werapamilu o około 40% z jednoczesnym zmniejszeniem klirensu R- i S-werapamilu Nasilenie działania hipotensyjnego werapamilu Umiarkowany Monitorowanie ciśnienia tętniczego
Leki immunomodulujące/immunosupresyjne Cyklosporyna Zwiększenie AUC, Css i Cmax cyklosporyny o około 45% Zwiększone ryzyko nefrotoksyczności Wysoki Monitorowanie stężenia cyklosporyny, dostosowanie dawki
Ewerolimus Zwiększenie AUC ewerolimusu 3,5-krotnie i Cmax 2,3-krotnie. Werapamil: zwiększenie Ctrough 2,3-krotnie Zwiększone ryzyko działań niepożądanych ewerolimusu Wysoki Oznaczanie i dostosowywanie dawki ewerolimusu
Syrolimus Zwiększenie AUC syrolimusu 2,2-krotnie; S-werapamil zwiększenie AUC 1,5-krotnie Zwiększone ryzyko działań niepożądanych syrolimusu Wysoki Oznaczanie i dostosowywanie dawki syrolimusu
Takrolimus Potencjalne zwiększenie stężenia takrolimusa Zwiększone ryzyko nefrotoksyczności Wysoki Monitorowanie stężenia takrolimusa, dostosowanie dawki
Leki zmniejszające stężenie lipidów (inhibitory reduktazy HMG-CoA) Atorwastatyna Potencjalne zwiększenie stężenia atorwastatyny, zwiększenie AUC werapamilu o około 43% Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy Wysoki Rozpoczynać od najmniejszej dawki atorwastatyny
Lowastatyna Potencjalne zwiększenie stężenia lowastatyny, zwiększenie AUC werapamilu o około 63% i Cmax o około 32% Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy Wysoki Rozpoczynać od najmniejszej dawki lowastatyny
Symwastatyna Zwiększenie AUC symwastatyny 2,6-krotnie i Cmax 4,6-krotnie Znacznie zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy Wysoki Rozpoczynać od najmniejszej dawki symwastatyny
Agoniści receptora serotoninowego Almotryptan Zwiększenie AUC almotryptanu o około 20%, Cmax o około 24% Potencjalnie zwiększone działania niepożądane Niski Rutynowe monitorowanie
Leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego Sulfinpirazon Zwiększenie klirensu werapamilu po podaniu doustnym około 3-krotnie, zmniejszenie biodostępności o około 60% Osłabione działanie hipotensyjne werapamilu Wysoki Monitorowanie ciśnienia tętniczego, rozważenie zwiększenia dawki werapamilu
Leki przeciwzakrzepowe Dabigatran Zwiększenie Cmax (do 90%) i AUC (do 70%) dabigatranu Zwiększone ryzyko krwawień Wysoki Zmniejszenie dawki dabigatranu, zgodnie z ChPL dabigatranu, ścisły nadzór kliniczny, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
Bezpośrednio działające doustne leki przeciwzakrzepowe (DOACs) Zwiększone wchłanianie DOACs będących substratami Pgp i zmniejszona eliminacja DOACs metabolizowanych przez CYP3A4 Zwiększone ryzyko krwawień, szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka Wysoki Dawka DOACs może wymagać zmniejszenia (zgodnie z ChPL danego leku)
Inne leki nasercowe Iwabradyna Addycyjne działanie spowalniające czynność serca Znaczne ryzyko bradykardii Bardzo wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Inne substancje Sok grejpfrutowy Zwiększenie AUC R-werapamilu o około 49% i S-werapamilu o około 37%, zwiększenie Cmax R-werapamilu o około 75% i S-werapamilu o około 51% Nasilenie działania hipotensyjnego i działań niepożądanych Wysoki Nie należy stosować soku grejpfrutowego z werapamilem
Dziurawiec zwyczajny Zmniejszenie AUC R-werapamilu o około 78% i S-werapamilu o około 80% z jednoczesnym zmniejszeniem Cmax Znaczne osłabienie działania werapamilu Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania

Dodatkowe interakcje lekowe

Leki przeciwwirusowe przeciw HIV: Niektóre leki przeciwwirusowe stosowane w terapii HIV, jak np. rytonawir, mogą hamować metabolizm werapamilu, prowadząc do zwiększonego stężenia werapamilu w osoczu. Należy zachować szczególną ostrożność lub rozważyć zmniejszenie dawki werapamilu u pacjentów otrzymujących równocześnie takie leki.3

Lit: Obserwowano zwiększoną wrażliwość na działanie litu (neurotoksyczność) podczas jednoczesnego stosowania z werapamilem, przy czym stężenie litu w surowicy mogło pozostać bez zmian lub ulec zwiększeniu. Z drugiej strony, dodanie werapamilu u pacjentów przewlekle przyjmujących lit może prowadzić do zmniejszenia stężenia litu w surowicy. Pacjenci otrzymujący obydwa leki wymagają dokładnego monitorowania stanu klinicznego.4

Leki blokujące przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe: Dane kliniczne oraz wyniki badań na zwierzętach wskazują, że werapamilu chlorowodorek może nasilać działanie leków blokujących przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe (leki kuraropodobne i depolaryzujące). W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków może być konieczne zmniejszenie dawki zarówno werapamilu, jak i leku blokującego przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe.5

Kwas acetylosalicylowy: Jednoczesne stosowanie werapamilu i kwasu acetylosalicylowego może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień.6

Statyny: W przypadku pacjentów stosujących werapamil, leczenie inhibitorami reduktazy hydroksymetyloglutarylo-koenzymu A (np. symwastatyną, atorwastatyną lub lowastatyną) należy rozpoczynać od najmniejszej możliwej dawki, którą następnie należy stopniowo zwiększać w zależności od odpowiedzi klinicznej. U pacjentów już przyjmujących statyny, przy włączaniu werapamilu należy rozważyć zmniejszenie dawki statyny i ponowne jej dostosowanie w oparciu o stężenie cholesterolu w surowicy. Interakcje z fluwastatyną, prawastatyną i rozuwastatyną są mniej prawdopodobne, ponieważ te leki nie są metabolizowane przez CYP3A4.7

Leki hipotensyjne, moczopędne i rozszerzające naczynia krwionośne: Jednoczesne stosowanie werapamilu z tymi lekami może prowadzić do nasilenia efektu hipotensyjnego.8

Metformina: Równoczesne stosowanie werapamilu i metforminy może zmniejszać skuteczność metforminy w kontroli glikemii.9

Interakcje produktu Isoptin SR-E 240 z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu etylowego i stosowanie produktu Isoptin SR-E 240 może prowadzić do istotnych interakcji farmakologicznych. Podstawowym mechanizmem tej interakcji jest wpływ werapamilu na metabolizm alkoholu, co skutkuje podwyższeniem stężenia etanolu w osoczu krwi.10

Mechanizm interakcji z alkoholem

Werapamil, jako inhibitor CYP3A4, może hamować metabolizm alkoholu etylowego, który częściowo jest metabolizowany z udziałem tego enzymu. Ponadto, werapamil zmniejsza przepływ wątrobowy, co dodatkowo może upośledzać metabolizm i eliminację alkoholu z organizmu. Skutkiem tego jest zwiększone stężenie etanolu w osoczu, a co za tym idzie – nasilenie jego działania farmakologicznego i toksycznego.

Kliniczne konsekwencje interakcji

  • Nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy – skutkuje wzmożoną sedacją, zaburzeniami koordynacji psychoruchowej, spowolnieniem czasu reakcji
  • Zwiększenie ryzyka hipotensji – zarówno werapamil, jak i alkohol mają działanie rozszerzające naczynia krwionośne, co może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego
  • Wzrost ryzyka zaburzeń przewodnictwa w mięśniu sercowym – alkohol może nasilać działanie chronotropowe ujemne werapamilu
  • Zwiększone obciążenie metaboliczne wątroby – jednoczesne metabolizowanie werapamilu i alkoholu może obciążać enzymy wątrobowe, zwłaszcza u osób z upośledzoną funkcją wątroby

Zalecenia dla pacjentów

Ze względu na możliwość wystąpienia powyższych interakcji, pacjentom przyjmującym produkt Isoptin SR-E 240 zaleca się:

  1. Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii werapamilem, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub po modyfikacji dawki
  2. W przypadku okazjonalnego spożycia alkoholu – znaczne ograniczenie jego ilości oraz unikanie prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, nawet po spożyciu niewielkich ilości alkoholu
  3. Szczególną ostrożność u pacjentów w podeszłym wieku oraz osób z zaburzeniami czynności wątroby, u których metabolizm zarówno werapamilu, jak i alkoholu może być upośledzony
  4. Konsultację z lekarzem w przypadku zaobserwowania nasilonych objawów niepożądanych po jednoczesnym zastosowaniu werapamilu i alkoholu

Personel medyczny powinien edukować pacjentów o potencjalnych zagrożeniach wynikających z jednoczesnego stosowania produktu Isoptin SR-E 240 i alkoholu, podkreślając, że nawet niewielkie ilości alkoholu mogą prowadzić do istotnych klinicznie interakcji.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl