Wpływ ibuprofenu na płodność, ciążę i laktację

Zagadnienie wpływu ibuprofenu na płodność, ciążę i laktację wymaga szczególnej uwagi lekarza, zwłaszcza przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych dotyczących kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje kliniczne dotyczące stosowania ibuprofenu w dawce 400 mg w tych szczególnych sytuacjach.¹

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Dotychczasowe dane nie dostarczają wystarczających informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania ibuprofenu u kobiet w ciąży. Zasadniczo w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać ibuprofenu, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z klinicznego punktu widzenia. W przypadku konieczności zastosowania produktu u kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas trwania terapii.²

Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do wystąpienia następujących powikłań:³

• Małowodzie – wynikające z zaburzeń czynności nerek płodu, które może wystąpić w krótkim czasie po rozpoczęciu leczenia. Stan ten jest zazwyczaj odwracalny po przerwaniu terapii.
• Zwężenie przewodu tętniczego u płodu – odnotowano przypadki tego powikłania w drugim trymestrze ciąży, przy czym większość z nich ustępowała po zakończeniu leczenia.

W przypadku stosowania ibuprofenu od 20. tygodnia ciąży zaleca się monitorowanie płodu w kierunku powyższych powikłań już po kilku dniach stosowania leku. W sytuacji wykrycia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego należy niezwłocznie przerwać terapię ibuprofenem.⁴

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane. W tym okresie wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn, w tym ibuprofen, mogą wywierać potencjalnie szkodliwy wpływ zarówno na płód, jak i na matkę oraz noworodka.⁵

Potencjalne działania niepożądane ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży obejmują:

Działania na płód

• Toksyczne działanie dotyczące układu oddechowego i krążenia – w tym przedwczesne zwężenie lub zamknięcie przewodu tętniczego Botalla oraz nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek – mogące prowadzić do upośledzenia ich prawidłowego funkcjonowania

Działania na matkę i noworodka pod koniec ciąży

• Wydłużenie czasu krwawienia – w wyniku działania przeciwpłytkowego, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek leku
• Hamowanie czynności skurczowej macicy – co może skutkować opóźnieniem lub przedłużeniem porodu

Z uwagi na wyżej wymienione działania niepożądane, lekarz powinien kategorycznie unikać stosowania ibuprofenu u pacjentek w trzecim trymestrze ciąży.⁶

Karmienie piersią

Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących piersią, jednakże ich stężenie jest bardzo niskie i wynosi zaledwie 0,0008% zastosowanej dawki. W dostępnym piśmiennictwie dotychczas nie odnotowano doniesień o szkodliwym wpływie ibuprofenu na niemowlęta karmione piersią przez matki przyjmujące lek.⁷

W związku z powyższym, w przypadku krótkotrwałej terapii ibuprofenem w dawkach stosowanych w leczeniu bólu i gorączki, przerwanie karmienia piersią nie jest konieczne. Lekarz powinien jednak zawsze rozważyć indywidualne czynniki ryzyka oraz korzyści wynikające z leczenia.

Wpływ na płodność

Informacje dotyczące wpływu ibuprofenu na płodność znajdują się w punkcie 4.4 Charakterystyki Produktu Leczniczego. Lekarz powinien uwzględnić te dane przy podejmowaniu decyzji o leczeniu ibuprofenem kobiet planujących ciążę oraz mężczyzn, u których potencjalny wpływ na płodność może mieć znaczenie kliniczne.⁸