Działania niepożądane
Heviran 200 mg

Preparat Heviran zawierający acyklowir w dawkach 200 mg, 400 mg oraz 800 mg może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Do często obserwowanych należą bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, świąd, wysypka, zmęczenie oraz gorączka. Rzadziej występują poważne reakcje anafilaktyczne, duszność, zmiany parametrów wątrobowych (w tym podwyższenie bilirubiny i enzymów wątrobowych), obrzęk naczynioruchowy oraz zaburzenia czynności nerek, takie jak wzrost stężenia mocznika i kreatyniny. Bardzo rzadko obserwuje się poważne powikłania hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość), ciężkie zaburzenia neurologiczne (pobudzenie, dezorientacja, drżenia, ataksja, omamy, objawy psychotyczne, drgawki, encefalopatia, śpiączka) oraz ostrą niewydolność nerek. Występowanie działań niepożądanych jest szczególnie istotne u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u których ryzyko powikłań neurologicznych i nerkowych jest zwiększone.

Działania niepożądane leku Heviran

Preparat Heviran zawierający acyklowir jako substancję czynną (w dawkach 200 mg, 400 mg lub 800 mg) może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem leku, opracowaną zgodnie z przyjętą klasyfikacją częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).1

Zaburzenia układu krwiotwórczego

W bardzo rzadkich przypadkach stosowanie acyklowiru może prowadzić do zaburzeń parametrów morfologii krwi, takich jak niedokrwistość, leukopenia (zmniejszenie liczby krwinek białych) oraz małopłytkowość. Powikłania hematologiczne mogą mieć istotne znaczenie kliniczne, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością.2

Reakcje nadwrażliwości

Rzadko mogą wystąpić poważne reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy takie jak obrzęk, pokrzywka, duszność i spadek ciśnienia tętniczego mogą zagrażać życiu pacjenta.3

Zaburzenia neurologiczne i psychiczne

Do często występujących neurologicznych działań niepożądanych należą bóle głowy i zawroty głowy. Z bardzo rzadką częstością mogą wystąpić poważniejsze zaburzenia neurologiczne, takie jak: pobudzenie, dezorientacja, drżenia, ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej), zaburzenia wymowy, omamy, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatia i śpiączka. Kluczowe jest zauważenie, że powyższe objawy są zazwyczaj przemijające i obserwowano je głównie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub innymi czynnikami predysponującymi.4

Zaburzenia układu oddechowego

U niektórych pacjentów leczonych acyklowirem rzadko może wystąpić duszność, która może być zarówno objawem reakcji nadwrażliwości, jak i bezpośrednim działaniem leku na układ oddechowy.5

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Do często występujących działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego należą: nudności, wymioty, biegunka oraz bóle brzucha. Objawy te zazwyczaj nie są poważne, ale mogą wpływać na komfort pacjenta i jego współpracę w zakresie przyjmowania leku.6

Zaburzenia wątroby

Rzadko mogą wystąpić przemijające zmiany parametrów wątrobowych, takie jak zwiększenie stężenia bilirubiny oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych we krwi. Bardzo rzadko raportowano zapalenie wątroby i żółtaczkę, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej i monitorowania.7

Zaburzenia skórne

Często obserwuje się świąd i wysypkę, która może obejmować również reakcje nadwrażliwości na światło. Niezbyt często występuje pokrzywka oraz przyspieszone, rozsiane wypadanie włosów, choć związek tego ostatniego z acyklowirem nie jest w pełni potwierdzony, gdyż może być także związane z wieloma chorobami i stosowaniem różnych leków. Rzadko może wystąpić obrzęk naczynioruchowy, będący poważnym stanem wymagającym natychmiastowej interwencji.8

Zaburzenia nerkowe

Rzadko może dojść do zwiększenia stężenia mocznika i kreatyniny we krwi. Bardzo rzadko obserwowano ostrą niewydolność nerek oraz ból nerek. Należy podkreślić, że ból nerek może być związany z niewydolnością nerki lub nerek. Dla zapobiegania tym powikłaniom istotne jest utrzymywanie właściwego stanu nawodnienia pacjenta. Zaburzenie czynności nerek przeważnie szybko ustępuje po odpowiednim nawodnieniu chorego i/lub po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku, jednak w wyjątkowych przypadkach może rozwinąć się ostra niewydolność nerek.9

Zaburzenia ogólne

Do często obserwowanych ogólnych objawów niepożądanych należą zmęczenie i gorączka, które mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta.10

Tabela działań niepożądanych leku Heviran

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i znaczenie kliniczne
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, prowadzące do anemii
Zmniejszenie liczby krwinek białych Bardzo rzadko Leukopenia – może obniżać odporność organizmu
Małopłytkowość Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi, ryzyko krwawień
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcja anafilaktyczna Rzadko Poważna reakcja nadwrażliwości zagrażająca życiu
Zaburzenia psychiczne i układu nerwowego Bóle głowy Często Ból o różnym nasileniu i lokalizacji w obrębie głowy
Zawroty głowy Często Uczucie wirowania, zaburzenia równowagi
Pobudzenie Bardzo rzadko Nadmierna aktywność psychoruchowa
Dezorientacja Bardzo rzadko Zaburzenia orientacji co do miejsca, czasu i osób
Drżenia Bardzo rzadko Mimowolne, rytmiczne ruchy kończyn lub całego ciała
Ataksja Bardzo rzadko Zaburzenia koordynacji ruchowej
Zaburzenia wymowy Bardzo rzadko Utrudniona artykulacja, dyzartria
Omamy Bardzo rzadko Spostrzeganie nieistniejących obiektów
Objawy psychotyczne Bardzo rzadko Zaburzenia kontaktu z rzeczywistością
Drgawki Bardzo rzadko Mimowolne skurcze mięśni, napady padaczkowe
Senność, encefalopatia, śpiączka Bardzo rzadko Zaburzenia świadomości o różnym nasileniu, aż do całkowitej utraty przytomności
Zaburzenia układu oddechowego Duszność Rzadko Uczucie braku powietrza, trudności w oddychaniu
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Często Nieprzyjemne uczucie w nadbrzuszu, poprzedzające wymioty
Wymioty Często Gwałtowne opróżnienie żołądka drogą ustną
Biegunka Często Częste oddawanie luźnych stolców
Bóle brzucha Często Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie stężenia bilirubiny Rzadko Może prowadzić do żółtaczki
Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Rzadko Wskaźnik uszkodzenia hepatocytów
Zapalenie wątroby, żółtaczka Bardzo rzadko Poważne zaburzenia funkcji wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Świąd Często Nieprzyjemne odczucie skórne prowokujące do drapania
Wysypka (w tym z nadwrażliwością na światło) Często Zmiany skórne o różnym charakterze, niekiedy nasilające się po ekspozycji na światło
Pokrzywka, przyspieszone wypadanie włosów Niezbyt często Bąble pokrzywkowe, utrata włosów o charakterze rozsianych placków
Obrzęk naczynioruchowy Rzadko Obrzęk tkanki podskórnej i podśluzówkowej, może dotyczyć twarzy, dróg oddechowych
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zwiększenie stężenia mocznika i kreatyniny Rzadko Laboratoryjne wykładniki pogorszenia funkcji nerek
Ostra niewydolność nerek Bardzo rzadko Nagłe pogorszenie funkcji wydalniczej nerek, często odwracalne
Ból nerek Bardzo rzadko Dolegliwości bólowe w okolicy lędźwiowej, mogące wskazywać na niewydolność nerek
Zaburzenia ogólne Zmęczenie Często Osłabienie, brak energii
Gorączka Często Podwyższona temperatura ciała

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11

Szczególne grupy ryzyka

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u których częściej mogą występować neurologiczne działania niepożądane. U tych chorych należy rozważyć modyfikację dawkowania oraz zapewnić odpowiednie nawodnienie, by zminimalizować ryzyko nasilenia niewydolności nerek.12

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl