Właściwości farmakodynamiczne
Finamlox 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Finamlox

Amlodypina, substancja czynna produktu leczniczego Finamlox, należy do grupy farmakoterapeutycznej blokerów kanału wapniowego, a dokładniej do selektywnych blokerów kanału wapniowego o dominującym działaniu naczyniowym (kod ATC: C08CA01). Jako antagonista napływu jonów wapnia z grupy dihydropirydyny, amlodypina działa jako powolny inhibitor kanału wapniowego, hamując przezbłonowy przepływ jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz komórek błony mięśniowej naczyń.¹

Mechanizm działania

Mechanizm hipotensyjnego działania amlodypiny polega przede wszystkim na bezpośrednim działaniu zwiotczającym i rozkurczowym na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych. W przypadku dławicy piersiowej, chociaż dokładny mechanizm nie został w pełni wyjaśniony, amlodypina redukuje niedotlenienie mięśnia sercowego poprzez dwa podstawowe mechanizmy:²

• Rozszerzenie tętniczek podwłosowatych – działanie to zmniejsza opór obwodowy (obciążenie następcze), a ponieważ częstość skurczów serca pozostaje niezmieniona, prowadzi to do zmniejszenia zużycia energii przez mięsień sercowy oraz jego zapotrzebowania na tlen.³
• Rozszerzenie dużych tętnic i tętniczek wieńcowych – mechanizm ten obejmuje rozszerzenie naczyń zarówno w obszarach niezmienionych, jak i dotkniętych niedokrwieniem, co zwiększa zaopatrzenie w tlen u pacjentów ze skurczem naczyń wieńcowych (angina Prinzmetala lub odmiana dławicy).⁴

Efekty kliniczne w nadciśnieniu tętniczym

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym podawanie amlodypiny raz na dobę zapewnia klinicznie istotne obniżenie ciśnienia tętniczego zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej przez cały 24-godzinny okres obserwacji. Dzięki powolnemu początkowi działania, po zastosowaniu amlodypiny nie obserwuje się gwałtownych spadków ciśnienia tętniczego, co jest istotną zaletą terapeutyczną.⁵

Warto podkreślić, że amlodypina nie powoduje niekorzystnych efektów metabolicznych ani nie zmienia profilu lipidowego osocza, co umożliwia jej stosowanie u pacjentów z astmą oskrzelową, cukrzycą oraz dną moczanową.⁶

Efekty kliniczne w chorobie niedokrwiennej serca

U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca podanie amlodypiny w jednej dawce dobowej skutkuje wydłużeniem czasu możliwego do wykonania wysiłku fizycznego, wydłużeniem czasu do wystąpienia bólu wieńcowego oraz czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm. Dodatkowo zmniejsza częstość występowania dolegliwości wieńcowych oraz redukuje konieczność stosowania tabletek nitrogliceryny.⁷

W badaniu CAMELOT (Comparison of Amlodipine vs Enalapril to limit Occurrences of Thrombosis) oceniano skuteczność amlodypiny w zapobieganiu zdarzeniom klinicznym u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Było to niezależne, wieloośrodkowe, randomizowane badanie prowadzone metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowane placebo z udziałem 1997 pacjentów, w którym 663 osoby otrzymywały amlodypinę w dawce 5-10 mg, 673 osoby enalapryl w dawce 10-20 mg, a 655 osób placebo, oprócz standardowego leczenia obejmującego statyny, leki beta-adrenolityczne, leki moczopędne i aspirynę. Badanie trwało 2 lata.⁸

Wyniki badania CAMELOT wykazały, że stosowanie amlodypiny związane było z rzadszymi hospitalizacjami z powodu dławicy piersiowej oraz rzadszym wykonywaniem zabiegów rewaskularyzacji u pacjentów z chorobą wieńcową, co ilustruje poniższa tabela:⁹

TIA – przemijający napad niedokrwienny¹⁰

Efekty kliniczne w niewydolności serca

Badania hemodynamiczne i próby wysiłkowe przeprowadzone u pacjentów z niewydolnością serca klasy II-IV według klasyfikacji NYHA wykazały, że amlodypina nie prowadzi do pogorszenia stanu klinicznego chorych, ocenianego na podstawie zdolności do wykonywania wysiłku fizycznego, pomiaru frakcji wyrzutowej lewej komory oraz nasilenia objawów klinicznych.¹¹

W kontrolowanym badaniu z użyciem placebo (PRAISE), obejmującym pacjentów z niewydolnością serca klasy III-IV według NYHA, leczonych digoksyną, lekami moczopędnymi i inhibitorami konwertazy angiotensyny, stwierdzono, że zastosowanie amlodypiny nie zwiększa umieralności ani łącznie chorobowości i umieralności pacjentów z niewydolnością serca.¹²

W długoterminowym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo (PRAISE-2) oceniano wpływ amlodypiny u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością krążenia (NYHA klasa III i IV) bez cech sugerujących podłoże niedokrwienne choroby, leczonych ustalonymi dawkami inhibitorów konwertazy angiotensyny, glikozydów naparstnicy i leków moczopędnych. W tej grupie pacjentów amlodypina nie miała wpływu na śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych, ale była związana ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia obrzęku płuc.¹³

Badanie ALLHAT – zapobieganie zawałom serca

Badanie ALLHAT (Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack) było randomizowanym badaniem klinicznym, kontrolowanym metodą podwójnie ślepej próby, dotyczącym zachorowalności i śmiertelności. Celem badania było porównanie nowych metod leczenia hipotensyjnego: amlodypiny w dawce 2,5-10 mg/dobę (antagonista kanału wapniowego) lub lizynoprylu w dawce 10-40 mg/dobę (inhibitor ACE) z leczeniem tiazydowym lekiem moczopędnym – chlortalidonem w dawce 12,5-25 mg/dobę – jako terapii pierwszego rzutu w łagodnym lub umiarkowanym nadciśnieniu tętniczym.¹⁴

Do badania włączono 33 357 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w wieku powyżej 55 lat, u których występował co najmniej jeden z następujących czynników ryzyka rozwoju choroby wieńcowej:¹⁵

• przebyty zawał serca lub udar (ponad 6 miesięcy przed włączeniem do badania) lub wywiad dotyczący innego epizodu związanego z miażdżycą naczyń (ogółem 51,5%)¹⁶
• cukrzyca typu 2 (36,1%)¹⁷
• stężenie HDL-C <35 mg/dl (11,6%)<sup data-drug="Finamlox" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="stężenie HDL-C 18
• przerost lewej komory stwierdzony elektro- lub echokardiograficznie (20,9%)¹⁹
• palenie papierosów (21,9%)²⁰

Średni okres obserwacji wynosił 4,9 roku. Pierwotnym punktem końcowym była łączna liczba zgonów z powodu choroby wieńcowej oraz zawałów serca niezakończonych zgonem pacjenta. Nie stwierdzono istotnej różnicy w częstości wystąpienia pierwotnego punktu końcowego pomiędzy leczeniem z zastosowaniem amlodypiny i chlortalidonu (RR 0,98; 95% CI: 0,90-1,07; p=0,65).²¹

W zakresie wtórnego punktu końcowego częstość występowania niewydolności serca (składowa złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była istotnie wyższa w grupie pacjentów leczonych amlodypiną w porównaniu do chlortalidonu (10,2% vs 7,7%; RR 1,38; 95% CI: 1,25-1,52; p<0,001). Jednakże nie zaobserwowano różnic w śmiertelności ogólnej (bez względu na przyczynę) pomiędzy grupami leczonymi amlodypiną i chlortalidonem (RR 0,96; 95% CI: 0,89-1,02; p=0,20).<sup data-drug="Finamlox" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W obrębie wtórnego punktu końcowego, częstość występowania niewydolności serca (element złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była znacznie wyższa w grupie pacjentów otrzymujących amlodypinę w porównaniu do chlortalidonu (10,2% vs 7,7%, RR 1,38, 95% CI [1,25 – 1,52] p22

Stosowanie u dzieci

W badaniu obejmującym 268 dzieci w wieku 6-17 lat, głównie z wtórnym nadciśnieniem tętniczym, porównywano efekty stosowania amlodypiny w dawkach 2,5 mg i 5,0 mg z placebo. Wykazano, że obie dawki amlodypiny znacząco skuteczniej obniżały ciśnienie skurczowe w porównaniu do placebo. Nie stwierdzono jednak statystycznie istotnej różnicy w skuteczności hipotensyjnej pomiędzy dawkami 2,5 mg i 5,0 mg.²³

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań dotyczących długoterminowego wpływu amlodypiny na wzrost, dojrzewanie i ogólny rozwój dzieci. Nie określono również długoterminowego wpływu amlodypiny podawanej w dzieciństwie na zmniejszenie chorobowości i śmiertelności po osiągnięciu dorosłości.²⁴