Działania niepożądane
Etiagen 25 mg
Kwetiapina, substancja czynna leku Etiagen, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas monitorowania pacjentów. Do najczęstszych (≥10%) należą zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, bóle głowy, objawy pozapiramidowe), metaboliczne (hipertriglicerydemia, wzrost cholesterolu całkowitego i LDL, spadek HDL, przyrost masy ciała) oraz objawy ogólne, takie jak suchość w ustach i zmniejszenie stężenia hemoglobiny. Istotne są również poważne reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS) oraz kardiologiczne (wydłużenie QT, torsade de pointes, nagłe zgony), które wymagają szczególnej uwagi. W populacji pediatrycznej (10-17 lat) obserwuje się podobny profil działań niepożądanych, z częstszym występowaniem objawów pozapiramidowych, wzrostem prolaktyny i ciśnienia tętniczego.
Działania niepożądane leku Etiagen (kwetiapina)
Kwetiapina, substancja czynna leku Etiagen, może powodować szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Wiedza na temat potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii i odpowiedniego monitorowania pacjentów.1
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej występujących działań niepożądanych (≥10%) związanych ze stosowaniem kwetiapiny zaliczamy:
- Zaburzenia neurologiczne – senność, zawroty głowy, bóle głowy, objawy pozapiramidowe
- Zaburzenia metaboliczne – zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (szczególnie frakcji LDL), zmniejszenie stężenia cholesterolu HDL, zwiększenie masy ciała
- Inne objawy – suchość w ustach, objawy odstawienia, zmniejszenie stężenia hemoglobiny
2
Działania niepożądane w podziale na układy i narządy
Poniżej przedstawiono kompleksowy przegląd działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kwetiapiny, z uwzględnieniem stopnia częstości ich występowania oraz klasyfikacji według układów i narządów.3
Zgodnie z klasyfikacją częstość występowania działań niepożądanych określa się następująco:
- bardzo często (≥1/10)
- często (≥1/100 do <1/10)
- niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- bardzo rzadko (<1/10 000)
- nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
4
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo często | Zmniejszone stężenie hemoglobiny | Obniżenie poziomu hemoglobiny może prowadzić do niedokrwistości i związanych z nią objawów |
| Często | Leukopenia, zmniejszona liczba neutrofilów, zwiększona liczba eozynofilów | Zmiany w obrazie białokrwinkowym mogą zwiększać podatność na infekcje | |
| Niezbyt często | Neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość, zmniejszona liczba płytek krwi | Mogą powodować zwiększoną podatność na infekcje lub krwawienia | |
| Rzadko | Agranulocytoza | Poważny stan związany z dramatycznym spadkiem liczby granulocytów, zagrażający życiu | |
| Bardzo rzadko | Reakcje anafilaktyczne | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo często | Zwiększenie stężenia triglicerydów w surowicy, zwiększenie stężenia cholesterolu całkowitego (głównie frakcji LDL), zmniejszenie stężenia frakcji HDL cholesterolu, zwiększenie masy ciała, zwiększenie apetytu, zwiększenie stężenia glukozy do poziomów hiperglikemicznych | Zaburzenia profilu lipidowego i metaboliczne mogą zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych |
| Bardzo często | Hiponatremia, cukrzyca, zaostrzenie istniejącej cukrzycy, zespół metaboliczny | Zaburzenia gospodarki elektrolitowej i węglowodanowej wymagające monitorowania | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Przykre sny i koszmary senne, myśli i zachowania samobójcze | Wymagają szczególnej uwagi klinicznej i monitorowania pacjenta |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Zawroty głowy, senność, bóle głowy, objawy pozapiramidowe | Mogą upośledzać funkcjonowanie pacjenta i zwiększać ryzyko upadków |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Dyzartria | Zaburzenia artykulacji mowy mogące utrudniać komunikację |
| Często | Zaburzenie ostrości wzroku | Może upośledzać codzienne funkcjonowanie i wymagać diagnostyki okulistycznej | |
| Zaburzenia sercowo-naczyniowe | Często | Tachykardia, kołatania serca, ortostatyczne spadki ciśnienia tętniczego | Zaburzenia rytmu serca i spadki ciśnienia mogą wymagać monitorowania i modyfikacji dawkowania |
| Zaburzenia układu oddechowego | Często | Nieżyt nosa, duszność | Objawy ze strony układu oddechowego mogą wpływać na komfort pacjenta |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Suchość błon śluzowych jamy ustnej | Może prowadzić do problemów z połykaniem, próchnicą i dyskomfortem w jamie ustnej |
| Często | Zaparcia, niestrawność, wymioty | Dolegliwości gastryczne mogą wymagać dodatkowego leczenia objawowego | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zwiększenie aktywności transaminaz w surowicy (AlAT, AspAT), zwiększenie aktywności gamma-GT | Podwyższone parametry wątrobowe wymagają monitorowania funkcji wątroby |
Ciężkie działania niepożądane
Szczególne znaczenie kliniczne mają ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR, ang. severe cutaneous adverse reactions), które mogą wystąpić podczas leczenia kwetiapiną. Należą do nich:
- Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – ciężka reakcja w obrębie skóry i błon śluzowych, potencjalnie zagrażająca życiu
- Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – najcięższa postać reakcji skórnej, z bardzo wysoką śmiertelnością
- Wysypka z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) – reakcja polekowa z zajęciem narządów wewnętrznych
5
Ryzyko kardiologiczne
Podobnie jak w przypadku innych neuroleptyków, podczas terapii kwetiapiną odnotowano przypadki poważnych zaburzeń kardiologicznych, w tym:
- Wydłużenie odstępu QT w badaniu EKG
- Komorowe zaburzenia rytmu serca
- Nagłe, niewyjaśnione zgony
- Zatrzymanie akcji serca
- Wielokształtny częstoskurcz komorowy (torsade de pointes)
Wymienione powyżej działania niepożądane są uznawane za charakterystyczne dla całej klasy leków przeciwpsychotycznych.6
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Stosowanie kwetiapiny w populacji pediatrycznej (10-17 lat) wiąże się z występowaniem tych samych działań niepożądanych co u dorosłych, jednak pewne z nich występują częściej lub są specyficzne dla tej grupy wiekowej.7
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia endokrynologiczne | Bardzo często | Zwiększenie stężenia prolaktyny | Może prowadzić do zaburzeń miesiączkowania u dziewcząt, ginekomastii u chłopców oraz innych zaburzeń hormonalnych |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo często | Zwiększenie apetytu | Może prowadzić do przyrostu masy ciała i zaburzeń metabolicznych |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Objawy pozapiramidowe | Częstsze niż u dorosłych, mogą obejmować drżenia, sztywność, niepokój ruchowy |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo często | Wzrost ciśnienia krwi | Wymagający monitorowania parametrów życiowych |
| Zaburzenia naczyniowe | Często | Omdlenie | Może być związane ze zmianami ciśnienia tętniczego lub innymi zaburzeniami naczyniowymi |
| Zaburzenia układu oddechowego | Często | Zapalenie błony śluzowej nosa | Może powodować dyskomfort i problemy z oddychaniem |
| Zaburzenia ogólne | Często | Rozdrażnienie | Może wpływać na zachowanie i funkcjonowanie społeczne |
Raportowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania