Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Etiagen

Poniższy przegląd przedstawia dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny, substancji czynnej leku Etiagen. Badania przedkliniczne mają kluczowe znaczenie w ocenie potencjalnego ryzyka związanego ze stosowaniem leku przed wprowadzeniem go do badań klinicznych z udziałem ludzi.¹

Badania genotoksyczności

Przeprowadzone badania genotoksyczności, zarówno in vitro jak i in vivo, nie dostarczyły dowodów na genotoksyczne działanie kwetiapiny. Jest to istotna informacja dotycząca bezpieczeństwa leku w kontekście potencjalnego działania mutagennego.²

Obserwacje u zwierząt laboratoryjnych przy klinicznie istotnych poziomach ekspozycji

W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych, przy ekspozycji na dawki kwetiapiny odpowiadające klinicznie istotnym poziomom u ludzi, zaobserwowano szereg efektów, które jak dotąd nie zostały potwierdzone w długoterminowych badaniach klinicznych:³

Efekty obserwowane u szczurów

U szczurów badania wykazały odkładanie się barwnika w gruczole tarczowym. Ten efekt może sugerować potencjalne oddziaływanie kwetiapiny na funkcje tarczycy.⁴

Efekty obserwowane u makaków jawajskich Cynomolgus

U makaków jawajskich Cynomolgus zaobserwowano kilka istotnych zmian fizjologicznych:

• Przerost komórek pęcherzyków tarczycy – wskazujący na wpływ leku na strukturę gruczołu tarczowego
• Zmniejszenie stężenia T₃ w surowicy – mogące świadczyć o zaburzeniu funkcji tarczycy
• Zmniejszenie stężenia hemoglobiny – potencjalnie wpływające na zdolność krwi do transportu tlenu
• Zmniejszenie liczby czerwonych i białych krwinek – sugerujące wpływ na układ krwiotwórczy

Powyższe zmiany wskazują na możliwe oddziaływanie kwetiapiny na funkcję tarczycy oraz parametry hematologiczne.⁵

Efekty obserwowane u psów

W badaniach na psach zaobserwowano zmiany oczne w postaci zmętnienia soczewki oka oraz zaćmy. Obserwacja ta może mieć znaczenie w kontekście długoterminowego bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny.⁶

Badania toksyczności u królików

W badaniach toksyczności przeprowadzonych na królikach odnotowano zwiększoną częstość skrzywień w obrębie kości nadgarstka i/lub stępu. Te zmiany szkieletowe wystąpiły przy jednoczesnych efektach widocznych u samic, takich jak zmniejszenie przyrostu masy ciała. Efekty te obserwowano przy poziomach ekspozycji u samic około 4-krotnie wyższych niż ekspozycja u ludzi przy zastosowaniu maksymalnej dawki terapeutycznej. Znaczenie kliniczne tych obserwacji dla ludzi nie zostało ustalone.⁷

Badania płodności u szczurów

Badania płodności przeprowadzone na szczurach wykazały kilka istotnych efektów biologicznych:

• Nieznaczne zmniejszenie płodności u samców
• Zwiększona częstość ciąż rzekomych
• Przedłużone okresy diestrus (okres spokoju płciowego)
• Wydłużenie przerw pomiędzy kopulacjami
• Zmniejszony odsetek ciąż

Wszystkie te efekty zostały powiązane z podwyższonym poziomem prolaktyny u badanych zwierząt. Hiperprolaktynemia może prowadzić do zaburzeń hormonalnych wpływających na cykl płciowy i płodność.⁸

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa

Na podstawie powyższych danych przedklinicznych należy starannie rozważyć korzyści wynikające z leczenia kwetiapiną w kontekście potencjalnego ryzyka dla pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwe oddziaływanie na funkcje tarczycy, parametry hematologiczne, narząd wzroku oraz układ rozrodczy.⁹