Interakcje leku
Eslibon 400 mg
Octan eslikarbazepiny, substancja czynna leku Eslibon, ulega znacznemu metabolizmowi do eslikarbazepiny, eliminowanej głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym. Eslikarbazepina wykazuje indukcję izoenzymów wątrobowych, w tym słabą indukcję CYP3A4 oraz UDP-glukuronylotransferaz, co może obniżać stężenia leków metabolizowanych tymi szlakami. Jednocześnie działa hamująco na CYP2C19, co może zwiększać stężenia leków takich jak fenytoina. W przypadku zmiany dawkowania lub rozpoczęcia/odstawienia Eslibon, nowy poziom aktywności enzymów osiągany jest po 2-3 tygodniach, co należy uwzględnić przy dostosowywaniu dawek leków współstosowanych. Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi obejmują m.in. zmniejszenie narażenia na eslikarbazepinę o 31-33% przy jednoczesnym stosowaniu fenytoiny (1200 mg eslikarbazepiny raz/dobę i fenytoiny), z jednoczesnym wzrostem stężenia fenytoiny o 31-35%, co wymaga indywidualnej korekty dawek. Podawanie karbamazepiny (400 mg dwa razy/dobę) z 800 mg eslikarbazepiny zmniejsza ekspozycję na eslikarbazepinę o 32%, bez wpływu na karbamazepinę, ale zwiększa ryzyko działań niepożądanych (np. podwójne widzenie, zawroty głowy).
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Wpływ na enzymy metabolizujące leki
- Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi
- Karbamazepina
- Fenytoina
- Lamotrygina
- Topiramat
- Walproinian i lewetriacetam
- Okskarbazepina
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi
- Doustne środki antykoncepcyjne
- Symwastatyna
- Rozuwastatyna
- Warfaryna
- Digoksyna
- Inhibitory oksydazy monoaminowej (MAOI)
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Octan eslikarbazepiny, substancja czynna leku Eslibon, podlega znacznemu przekształcaniu w eslikarbazepinę, która jest eliminowana głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące interakcji tego leku z innymi produktami leczniczymi, opracowane na podstawie badań przeprowadzonych wyłącznie u dorosłych pacjentów.1
Wpływ na enzymy metabolizujące leki
Eslikarbazepina wykazuje działanie indukcyjne wobec izoenzymów wątrobowych, co może prowadzić do zmian w metabolizmie jednocześnie stosowanych leków:
- CYP3A4 – eslikarbazepina jest słabym induktorem CYP3A4 in vitro. W warunkach in vivo pobudza metabolizm leków usuwanych głównie przy udziale tego izoenzymu, co może wymagać zwiększenia dawki tych produktów leczniczych.2
- UDP-glukuronylo-transferazy – eslikarbazepina może indukować metabolizm produktów leczniczych usuwanych głównie przez sprzęganie za pośrednictwem tych enzymów.3
- CYP2C19 – eslikarbazepina działa hamująco na CYP2C19, co może prowadzić do interakcji podczas jednoczesnego podawania dużych dawek octanu eslikarbazepiny z lekami metabolizowanymi głównie przez ten izoenzym (np. fenytoina).4
Należy zwrócić uwagę, że podczas rozpoczynania lub przerywania stosowania produktu Eslibon albo zmiany jego dawki, może upłynąć 2 do 3 tygodni do osiągnięcia nowego poziomu aktywności enzymów. Ten okres opóźnienia należy brać pod uwagę przy równoczesnym stosowaniu innych produktów leczniczych, których dawki mogą wymagać modyfikacji.5
Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi
Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące interakcji octanu eslikarbazepiny z innymi lekami przeciwpadaczkowymi:
Karbamazepina
Jednoczesne podawanie octanu eslikarbazepiny (800 mg raz na dobę) z karbamazepiną (400 mg dwa razy na dobę) powoduje zmniejszenie średnio o 32% narażenia na eslikarbazepinę, prawdopodobnie wskutek indukcji glukuronidacji. Nie stwierdzono zmian w narażeniu na karbamazepinę lub jej metabolit epoksyd karbamazepiny. Na podstawie odpowiedzi indywidualnej może być konieczne zwiększenie dawki octanu eslikarbazepiny.6
Badania kliniczne wykazały, że leczenie skojarzone z karbamazepiną zwiększa ryzyko następujących działań niepożądanych: podwójnego widzenia, nieprawidłowej koordynacji i zawrotów głowy. Nie można wykluczyć ryzyka nasilenia innych swoistych działań niepożądanych.7
Fenytoina
Równoczesne stosowanie octanu eslikarbazepiny (1200 mg raz na dobę) i fenytoiny powoduje średnie zmniejszenie o 31-33% narażenia na eslikarbazepinę, najprawdopodobniej spowodowane indukcją sprzęgania z kwasem glukuronowym. Jednocześnie obserwuje się średnie zwiększenie o 31-35% narażenia na fenytoinę, najprawdopodobniej wskutek hamowania CYP2C19. W zależności od indywidualnej reakcji pacjenta, może być konieczne zwiększenie dawki octanu eslikarbazepiny i zmniejszenie dawki fenytoiny.8
Lamotrygina
Sprzęganie z kwasem glukuronowym jest głównym szlakiem metabolicznym zarówno eslikarbazepiny, jak i lamotryginy. Badania wykazały niewielkie średnie interakcje farmakokinetyczne (narażenie na lamotryginę zmniejszyło się o 15%) przy podawaniu 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę. W większości przypadków nie jest konieczna zmiana dawkowania, jednak ze względu na zróżnicowanie międzyosobnicze, u niektórych pacjentów taka interakcja może mieć znaczenie kliniczne.9
Topiramat
Jednoczesne podawanie 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę i topiramatu nie wykazało znaczących zmian narażenia na eslikarbazepinę, ale stwierdzono zmniejszenie o 18% narażenia na topiramat, najprawdopodobniej spowodowane zmniejszeniem biodostępności topiramatu. W tym przypadku nie jest konieczna modyfikacja dawki.10
Walproinian i lewetriacetam
Analizy farmakokinetyczne z badań III fazy u dorosłych pacjentów z padaczką wskazały, że jednoczesne podawanie walproinianu lub lewetiracetamu nie wpływało na ekspozycję na eslikarbazepinę, chociaż nie przeprowadzono konwencjonalnych badań interakcji w tym zakresie.11
Okskarbazepina
Nie zaleca się równoczesnego stosowania octanu eslikarbazepiny z okskarbazepiną ze względu na ryzyko nadmiernego narażenia na czynne metabolity.12
Interakcje z innymi produktami leczniczymi
Doustne środki antykoncepcyjne
Podawanie 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę u kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne powoduje średnie zmniejszenie odpowiednio o 37% i 42% ogólnego narażenia na lewonorgestrel i etynyloestradiol, najprawdopodobniej wskutek indukcji CYP3A4. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować odpowiednie metody antykoncepcyjne podczas leczenia produktem Eslibon i do końca bieżącego cyklu menstruacyjnego po zakończeniu leczenia.13
Symwastatyna
Badania wykazały zmniejszenie średnio o 50% ogólnego narażenia na symwastatynę podczas jednoczesnego stosowania octanu eslikarbazepiny w dawce 800 mg raz na dobę, najprawdopodobniej z powodu indukcji CYP3A4. W przypadku jednoczesnego podawania octanu eslikarbazepiny może być wymagane zwiększenie dawki symwastatyny.14
Rozuwastatyna
U zdrowych osób stwierdzono zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej średnio o 36-39% w przypadku jednoczesnego podawania rozuwastatyny z octanem eslikarbazepiny w dawce 1200 mg raz na dobę. Mechanizm tego zmniejszenia nie jest w pełni poznany, ale może wynikać z zaburzenia działania transportera rozuwastatyny lub indukcji jej metabolizmu. Ponieważ związek między ekspozycją a aktywnością leku nie jest jednoznaczny, zaleca się monitorowanie odpowiedzi na leczenie (np. poprzez kontrolę stężeń cholesterolu).15
Warfaryna
Jednoczesne podawanie 1200 mg octanu eslikarbazepiny raz na dobę i warfaryny wykazało małe (23%), ale statystycznie znamienne zmniejszenie narażenia na S-warfarynę. Nie stwierdzono wpływu na farmakokinetykę R-warfaryny ani na krzepliwość. Niemniej jednak, w związku ze zróżnicowaniem międzyosobniczym interakcji, podczas pierwszych tygodni po rozpoczęciu lub zakończeniu leczenia warfaryną i octanem eslikarbazepiny należy zwracać szczególną uwagę na monitorowanie wskaźnika INR.16
Digoksyna
Badania z udziałem zdrowych ochotników nie wykazały wpływu dawki 1200 mg octanu eslikarbazepiny podawanej raz na dobę na farmakokinetykę digoksyny, co wskazuje, że octan eslikarbazepiny nie wywiera wpływu na transport za pośrednictwem glikoproteiny P.17
Inhibitory oksydazy monoaminowej (MAOI)
Z podobieństwa budowy octanu eslikarbazepiny do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych wynika teoretyczna możliwość interakcji pomiędzy octanem eslikarbazepiny i inhibitorami oksydazy monoaminowej (MAOI).18
Interakcje z alkoholem
Chociaż nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących interakcji octanu eslikarbazepiny z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania. Jak w przypadku większości leków przeciwpadaczkowych, alkohol może nasilać efekt depresyjny na ośrodkowy układ nerwowy wywierany przez octan eslikarbazepiny.
Alkohol może:
- Zwiększać ryzyko wystąpienia senności i zawrotów głowy, które należą do częstych działań niepożądanych octanu eslikarbazepiny
- Nasilać wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
- Potencjalnie obniżać próg drgawkowy, co może zwiększać ryzyko napadów padaczkowych
Z powyższych względów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia produktem Eslibon. Jeśli pacjent decyduje się na spożycie alkoholu, powinno to być w minimalnych ilościach i pod warunkiem pełnej świadomości potencjalnego ryzyka nasilenia działań niepożądanych.
Tabela interakcji
| Lek/substancja | Rodzaj interakcji | Efekt interakcji | Poziom ważności | Zalecenia kliniczne |
|---|---|---|---|---|
| Karbamazepina | Farmakokinetyczna | ↓ stężenia eslikarbazepiny o 32% Brak wpływu na stężenie karbamazepiny |
Wysoki | Może być konieczne zwiększenie dawki octanu eslikarbazepiny Zwiększone ryzyko działań niepożądanych (podwójne widzenie, nieprawidłowa koordynacja, zawroty głowy) |
| Fenytoina | Farmakokinetyczna | ↓ stężenia eslikarbazepiny o 31-33% ↑ stężenia fenytoiny o 31-35% |
Wysoki | Może być konieczne zwiększenie dawki octanu eslikarbazepiny i zmniejszenie dawki fenytoiny |
| Lamotrygina | Farmakokinetyczna | ↓ stężenia lamotryginy o 15% | Niski do umiarkowanego | Zwykle nie wymaga dostosowania dawki, ale u niektórych pacjentów może być klinicznie istotne |
| Topiramat | Farmakokinetyczna | ↓ stężenia topiramatu o 18% Brak wpływu na stężenie eslikarbazepiny |
Niski | Nie jest konieczna modyfikacja dawki |
| Walproinian Lewetriacetam |
Farmakokinetyczna | Brak wpływu na ekspozycję na eslikarbazepinę | Niski | Nie jest konieczna modyfikacja dawki |
| Okskarbazepina | Farmakokinetyczna | Ryzyko nadmiernego narażenia na czynne metabolity | Wysoki | Nie zaleca się równoczesnego stosowania |
| Doustne środki antykoncepcyjne | Farmakokinetyczna | ↓ stężenia lewonorgestrelu o 37% ↓ stężenia etynyloestradiolu o 42% |
Wysoki | Konieczne stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji podczas leczenia i do końca bieżącego cyklu menstruacyjnego po zakończeniu leczenia |
| Symwastatyna | Farmakokinetyczna | ↓ stężenia symwastatyny o 50% | Wysoki | Może być konieczne zwiększenie dawki symwastatyny |
| Rozuwastatyna | Farmakokinetyczna | ↓ ekspozycji ogólnoustrojowej o 36-39% | Umiarkowany | Zalecane monitorowanie odpowiedzi na leczenie (np. stężeń cholesterolu) |
| Warfaryna | Farmakokinetyczna | ↓ stężenia S-warfaryny o 23% Brak wpływu na R-warfarynę |
Umiarkowany | Ścisłe monitorowanie INR, szczególnie w pierwszych tygodniach po rozpoczęciu lub zakończeniu leczenia |
| Digoksyna | Farmakokinetyczna | Brak wpływu na farmakokinetykę digoksyny | Niski | Nie jest konieczna modyfikacja dawki |
| Inhibitory MAOI | Teoretyczna | Teoretyczna możliwość interakcji ze względu na podobieństwo strukturalne do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych | Nieznany | Zalecana ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Potencjalne nasilenie działania depresyjnego na OUN Możliwe zwiększenie ryzyka senności i zawrotów głowy Potencjalne obniżenie progu drgawkowego |
Umiarkowany do wysokiego | Zalecane unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania